سیگنال‌های تورمی و هجوم نقدینگی، مسیر تازه بازار سرمایه

بازار؛ گروه بورس: تحولات اخیر در سیاست‌های ارزی نشان می‌دهد اقتصاد ایران وارد مرحله تازه‌ای از سیگنال‌دهی تورمی شده است که نه‌تنها رفتار بازارها را تغییر داده، بلکه بازدهی زمستان را به‌طور کامل از فصل‌های گذشته متمایز کرده است. جهش بازار در پاییز زمانی رقم خورد که سیاستگذار پس از ماه‌ها مقاومت در برابر واقعیت‌های ارزی، سرانجام عقب‌نشینی کرد و اجازه داد نرخ‌ها به سمت سطوح واقعی‌تر حرکت کنند. همین تغییر رویکرد، موتور اصلی رشد بازارها در زمستان شد و فضای جدیدی را پیش روی فعالان اقتصادی قرار داد.

هرچند برخی سهامداران از سرعت رشد بازار گلایه دارند، اما باید توجه داشت که این شتاب مستقیماً از دل همین تغییرات ارزی بیرون آمده است. بسیاری از فعالان حرفه‌ای بازار در کف‌های پاییز حضور نداشتند و اکنون نیز سهامدار نیستند، اما واقعیت این است که یکی از بهترین فصل‌های بازار طی سال‌های اخیر می‌تواند رقم بخورد و اکنون ، بازار در نقطه‌ای قرار گرفته که نیازمند تحلیل دقیق‌تر و واقع‌بینانه‌تری است.

شهیر محمدنیا کارشناس بازار سرمایه در گفتگو با بازار با اشاره به اینکه یکی از مهم‌ترین رویدادهای اخیز، ورود جریان پول بیرونی به بازار سرمایه بود که به‌وضوح از تغییر سیاست‌های ارزی باخبر شده بود، گفت: پیش از اعلام رسمی، و آغاز رشد، برخی هوشمندانه سرمایه‌گذاری کردند و صرفاً عملکرد فعالان بازار را می‌توان در جهش تک نمادها دید.

وی افزود: در کنار جریان پول، انتشار گزارش‌های بنیادی قوی و قرار گرفتن نسبت P/E بازار در محدوده‌های جذاب، به همراه حمایت گسترده دولت از صنایع بزرگ از پالایشی و پتروشیمی گرفته تا فولاد و خودرو فضایی کم‌نظیر ایجاد کرد. زمستان در واقع فصل هم‌افزایی عواملی خواهد شد که مدت‌ها با یکدیگر همراه نبودند و این‌بار در کنار هم قرار گرفتند.

محمدنیا تاکید کرد: با این حال، باید پذیرفت که تکرار چنین هماهنگی‌ در اقتصاد آسان نیست. شاید بازار در فصل‌های آینده همچنان از سایر بازارها جلوتر باشد، اما رالی پرشتاب اخیر به‌سادگی تکرار نخواهد شد و بسیاری از فعالان بازار حسرت این موج را خواهند خورد.

این کارشناس تصریح کرد: در روزهای اخیر، افزایش فشار فروش طبیعی است، شاخص به محدوده روانی نزدیک شده و بازار پس از چندین روز رشد، نیاز به استراحت داشت. با این حال، نکته مهم‌تر آن است که سرعت رشد بازار همچنان بالاتر از تصور بسیاری از فعالان است. دلیل این موضوع روشن است؛ اصلاحات اقتصادی بر محور نرخ ارز آغاز شده و نرخ‌های نیما و توافقی با سرعتی بی‌سابقه در حال نزدیک شدن به نرخ آزاد هستند.

محمدنیا گفت: بازاری که ماه‌ها زیر فشار سرکوب ارزی قرار داشت، اکنون فرصت تنفس پیدا کرده است. شرکت‌هایی که دو سال با نرخ‌های ثابت و غیرواقعی فروش داشتند، امروز با جهش نرخ‌های تسعیر مواجه‌اند و طبیعی است که بازار سرمایه باید نسبت به این تغییر واکنش نشان دهد. درواقع با وجود رشد اخیر، مقایسه بازدهی بازار سهام با دلار و طلا نشان می‌دهد که بازار سرمایه هنوز فاصله قابل‌توجهی با بازدهی دلاری دارد. در واقع، دلار و طلا در بلندمدت کمتر از تورم رشد کرده‌اند و همین موضوع نشان می‌دهد که این بازارها نیز ظرفیت جهش دارند.

این کارشناس تصریح کرد: سه عامل کلیدی جهت بازار زمستان را تعیین خواهد کرد. نخست، جزئیات بودجه تصویر روشنی از سیاست‌های مالی دولت ارائه می دهد. دوم، جهت‌گیری نرخ ارز که همچنان مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر بازار است. سوم، موج گزارش‌های فصلی که می‌تواند وضعیت سودآوری شرکت‌ها را مشخص کند. بودجه با کسری کنترل‌شده بسته شود و اصلاحات ارزی و انرژی ادامه می یابد، بازار می‌تواند سیگنال قدرتمندی برای کاهش نرخ بهره دریافت کند که توان ایجاد موج دوم رشد بازار را دارد. هرچند تحقق این سناریو نیازمند تصمیمات جدی و واقع‌بینانه است و به‌سادگی محقق نخواهد شد.

وی افزود: بازار پس از رشد اخیر وارد فاز جدیدی شده و بیش از گذشته به اخبار حساس است. خبر منفی دیگر کمتر می‌تواند اثر روانی شدیدی ایجاد کند، در حالی که خبرهای مثبت اثر بیشتری دارند. بنابراین، در کنار خوش‌بینی محتاطانه، باید پذیرفت که بازار در زمستان بیش از هر زمان دیگری به ثبات، شفافیت و عقلانیت سیاستگذار نیاز دارد.

مسیرهای واقعی تأمین نقدینگی برای صنایع

در چنین فضایی، یک نکته مهم دیگر نیز باید مورد توجه قرار گیرد؛ بازار سرمایه در مقطع کنونی به یکی از معدود مسیرهای واقعی تأمین نقدینگی برای صنایع تبدیل شده است. فشارهای تورمی، رشد نرخ ارز، محدودیت‌های بانکی و کاهش توان تسهیلات‌دهی شبکه بانکی باعث شده بنگاه‌ها بیش از هر زمان دیگری به ظرفیت‌های بازار سرمایه وابسته شوند.

زمستان بورس با سیگنال‌های تورمی و تغییر سیاست‌های ارزی وارد فاز جدیدی شده است. رشد نرخ‌های نیما و توافقی، ورود پول تازه و گزارش‌های قوی شرکت‌ها، بازار را در موقعیت کم‌نظیری قرار داده است. هم‌زمان، بازار سرمایه به مهم‌ترین مسیر تأمین نقدینگی صنایع تبدیل شده و در صورت تداوم اصلاحات اقتصادی، می‌تواند موج دوم رشد را رقم بزند

در شرایطی که هزینه سرمایه در سیستم بانکی به دلیل نرخ‌های بهره بالا افزایش یافته و دسترسی به منابع ارزان‌قیمت تقریباً ناممکن شده، بازار سرمایه می‌تواند با ابزارهایی مانند افزایش سرمایه، انتشار اوراق، صندوق‌های پروژه و تأمین مالی زنجیره‌ای، بخش مهمی از نیاز نقدینگی صنایع را پوشش دهد. این موضوع به‌ویژه برای صنایعی که از اصلاح نرخ ارز منتفع می‌شوند مانند پتروشیمی، فلزات، معدنی‌ها و صادرکنندگان اهمیت بیشتری دارد، زیرا رشد نرخ تسعیر درآمد آنها را تقویت کرده و جذابیت تأمین مالی از مسیر بازار را افزایش می‌دهد.

از سوی دیگر، ورود جریان پول جدید به بازار و افزایش ارزش معاملات نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران نیز آمادگی بیشتری برای مشارکت در پروژه‌های تولیدی و صنعتی دارند؛ به‌ویژه در فضایی که سیگنال‌های تورمی تقویت شده و دارایی‌های مالی نسبت به گذشته جذاب‌تر شده‌اند. این هم‌زمانی میان نیاز صنایع به نقدینگی و تمایل سرمایه‌گذاران به ورود، فرصتی کم‌نظیر برای اقتصاد ایجاد کرده است.

اگر سیاستگذار بتواند ثبات نسبی در نرخ ارز ایجاد کند و مسیر اصلاحات اقتصادی را ادامه دهد، بازار سرمایه می‌تواند نقش پررنگ‌تری در تأمین مالی تولید ایفا کند؛ نقشی که نه‌تنها فشار را از دوش نظام بانکی برمی‌دارد، بلکه به رشد پایدار صنایع و افزایش عمق بازار نیز کمک خواهد کرد. در واقع، بازار سرمایه امروز در نقطه‌ای ایستاده که می‌تواند همزمان پاسخگوی نیاز صنایع و پناهگاه سرمایه‌گذاران در برابر تورم باشد ترکیبی که در کمتر دوره‌ای از اقتصاد ایران فراهم بوده است.

به همین دلیل، سرمایه گذاران اگرچه پس از رشد اخیر حساس‌تر شده‌اند ، اما همچنان یکی از مهم‌ترین مسیرهای تأمین مالی و یکی از معدود بازارهایی است که می‌تواند از دل تورم، فرصت خلق کند.