بورس در برزخ | سود فقط برای شکارچیان نوسان گیر است

بازار؛ گروه بورس: این روزها بازار سرمایه درست وسط همان برزخی ایستاده که همیشه بیشترین فشار را به سهام‌دار عادی وارد می‌کند؛ جایی میان ترس و امید، میان احتمال جنگ و احتمال صلح، میان خرید و فروش سهام. بازاری که نه مسیر مشخصی دارد، نه قطعیتی، نه جریان پولی که بتوان روی آن حساب کرد. در چنین فضایی تنها یک گروه سود می‌برد؛ نوسان‌گیرها یا حقوقی هایی که نوسان‌گیری می کنند. درواقع مهم نیست این نوسان‌گیر یک معامله‌گر خرد باشد، یک حقوقی بزرگ یا حتی بازارگردان؛ همه آن‌ها از همین آشفتگی تغذیه می‌کنند.

شروع هفته حال‌وهوای خوبی نداشت؛ بازار نشان داد سایه جنگ هنوز روی سرش سنگینی می‌کند و سرمایه‌گذار معمولی ترجیح می‌دهد کنار بایستد. اما نوسان‌گیرها دقیقاً همین لحظه‌ها را شکار می‌کنند؛ وقتی همه می‌ترسند، آن‌ها می‌خرند و وقتی همه امیدوار می‌شوند، آن‌ها می‌فروشند. بازار در وضعیتی معلق قرار دارد؛ نه خبری قطعی از جنگ هست، نه نشانه‌ای روشن از صلح. نه پول وارد می‌شود، نه آرامش خبری و این یعنی بهترین زمین بازی برای کسانی که از نوسان سود می‌گیرند. بازارگردان‌ها با چند سفارش کوچک می‌توانند جهت تابلو را عوض کنند، حقوقی‌ها با عرضه یا جمع‌کردن محدود موج روانی می‌سازند و معامله‌گران حرفه‌ای از همین موج‌های کوچک سودشان را برمی‌دارند.

در مقابل، سهام‌دار عادی فقط نظاره‌گر است؛ چون نمی‌داند فردا چه می‌شود. این همان «عدم قطعیت» است که تحلیل‌گران از آن می‌ترسند، اما نوسان‌گیرها عاشقش هستند. این هفته هم همین الگو تکرار شد. خریداران، نوسانگیرها بودند اما بعد از جمع کردن صف فروش در رنگ سبز بورس فروشنده شدند، عده‌ای با موج حرکت می کنند در سبزی بورس می خرند و برخی از ترس جنگ، عرضه کردند و نوسان‌گیرها میان این دو، سودشان را برداشتند.

علیرضا سادات کارشناس بازار سرمایه در گفتگو با خبرنگار بازار گفت: واقعیت امروز بورس این است که نه روند می‌دهد و نه فرصت بلندمدت، فقط نوسان می‌دهد. هرکس بتواند این نوسان‌ها را شکار کند، برنده است؛ چه حقیقی باشد، چه حقوقی، چه بازارگردان. اگر سایه جنگ کنار برود، بازار می‌تواند یک رالی تند و کوتاه مدت بدهد. اگر خبر بد برسد، اصلاح عمیق‌تر می‌شود. اما تا زمانی که هیچ‌کدام قطعی نیست، بازار فقط یک چیز دارد، نوسان. در بازاری که فقط نوسان دارد، تنها کسانی سود می‌برند که برای نوسان گرفتن آمده‌اند، نه برای سرمایه‌گذاری بلندمدت.

وی با بیان اینکه بحث انتقال ۴۰۰ تن اورانیوم و احتمال توافقی که بتواند سایه جنگ را موقتاً کنار بزند، جدی شده اما قطعیتی وجود ندارد، افزود: این روزها جنگ و صلح به یکی از سناریوهای داغ فضای سیاسی تبدیل شده است. سناریویی که هرچند پیچیده، پرهزینه و همراه با بی‌اعتمادی است، اما از نگاه بازار هر چیزی که بتواند حتی برای چند هفته احتمال جنگ را عقب بزند، می‌تواند نفس بازار را تازه کند. اما همین‌جا باید مکث کرد؛ چون این سناریو اگر هم رخ دهد، ریسک جنگ را برای همیشه حذف نمی‌کند. طرف مقابل همیشه ابزارهای دیگری برای فشار دارد و احتمالاً دوباره مسیر تحریم و فشار اقتصادی را فعال می‌کند.

سادات گفت: با این حال، اگر توافقی شکل بگیرد، بازار برای مدتی از سنگین‌ترین ریسک سیستماتیک خود خلاص می‌شود. بازاری که اصلاحش را کامل کرده، گزارش‌های بنیادی خوبی دارد و نرخ ارز هم در سطحی قرار گرفته که ارزش ذاتی بسیاری از سهم‌ها را بالا می‌برد، می‌تواند یک حرکت تازه را آغاز کند. کسانی که به این سناریو وزن می‌دهند، معمولاً معتقدند در منفی‌های این روزها نباید معطل کرد و باید سراغ سهم‌های بنیادی رفت. اما این نگاه فقط برای معامله‌گرانی معنا دارد که ریسک‌پذیری بالا دارند و می‌دانند در چنین فضایی هر تصمیمی می‌تواند فردا زیر و رو شود.

وی افزود: اما روی دیگر ماجرا همان جایی است که ریسک‌های معاملات خود را نشان می‌دهد. بازار هنوز در فضایی معامله می‌شود که هر خبر سیاسی می‌تواند جهت قیمت‌ها را عوض کند. یک توییت، یک شایعه، یک خبر از مذاکرات یا یک حرکت نظامی کافی است تا تمام سناریوها برگردد. معامله‌گری در چنین شرایطی یعنی قدم‌زدن روی زمینی که هر لحظه ممکن است زیر پا خالی شود. این همان فضایی است که نوسان‌گیرها دنبالس هستند و سهام‌دار عادی از آن می‌ترسد. واقعیت این است که اگر کسی به سناریوی توافق وزن می‌دهد و نقد نشسته، شاید بد نباشد در منفی‌ها به‌تدریج سراغ سهم‌های بنیادی و اصلاح‌خورده برود؛ سهم‌هایی که گزارش‌های قوی دارند و نسبت قیمت به سود آینده‌شان زیر ۴ است. اما این توصیه برای همه نیست. هر معامله‌گر باید بداند که بازار در این مقطع نه روند دارد و نه پول. در چنین بازاری فقط یک گروه سود می‌برد؛ نوسان‌گیرها. چه حقیقی باشند، چه حقوقی، چه بازارگردان.

بنابراین این سناریو مثل همه سناریوهای سیاسی ممکن است رخ دهد یا نه. اما تا زمانی که تکلیف سیاست روشن نشده، بازار همچنان در حالت انتظار می‌ماند. هر اتفاقی که سایه جنگ را کم‌رنگ کند، می‌تواند یک رالی تند بسازد. و هر خبری که تنش را بالا ببرد، می‌تواند اصلاح را عمیق‌تر کند. این همان واقعیتی است که معامله‌گر امروز باید با آن کنار بیاید: بازار فعلاً فقط به نوسان‌گیرها سود می‌دهد و هر معامله‌ای بدون مدیریت ریسک، می‌تواند پرهزینه تمام شود.