به گزارش بازار، روزنامه «فایننشال تایمز» در گزارشی تحلیلی به قلم «اندرو انگلاند»، سردبیر بخش خاورمیانه (منتشر شده در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵)، از تبدیل جدیترین اتحاد دهه اخیر منطقه به یک «رویارویی آشکار» خبر داده است. جرقهای که این انبار باروت را منفجر کرد، بمباران محموله تسلیحاتی امارات توسط نیروی هوایی عربستان در سواحل یمن بود؛ اقدامی که نشان داد رقابت میان «محمد بن سلمان» (MBS) و «محمد بن زاید» (MBZ) از پرده دیپلماسی خارج شده و به عرصه نظامی رسیده است.
در ابتدای قدرتگیری MBS، بسیاری MBZ را «مرشد» و مربی او در واشنگتن میدیدند. آنها در مداخلات یمن (۲۰۱۵) و محاصره قطر (۲۰۱۷) شانه به شانه هم ایستادند. اما با تثبیت قدرت MBS، او نقش «برادر کوچکتر» را رها کرد و مدعی رهبری طبیعی جهان عرب شد. اکنون دو مدل متفاوت از حکمرانی در تقابل هستند: عربستان با تکیه بر «وزن ژئوپلیتیک و نمادین» و امارات با اتکا بر «چابکی مالی و نفوذ شبکهای».
تحلیل فایننشال تایمز چهار گسل اصلی را عامل این فروپاشی میداند:
۱. یمن؛ حیاط خلوت و خطوط قرمز: اشغال استانهای «حضرموت» و «المهره» توسط نیروهای تحت حمایت امارات (STC) در دسامبر ۲۰۲۵، عبور از خط قرمز امنیتی ریاض بود. عربستان این مناطق را عمق استراتژیک خود میداند و هرگونه تلاش برای تجزیه جنوب یمن را ضربهای به امنیت ملی خود قلمداد میکند.
۲. جنگ نیابتی در سودان: در حالی که ریاض از ارتش سودان (SAF) حمایت میکند، امارات متهم به تجهیز نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) است. MBS در دیدار ماه نوامبر خود با دونالد ترامپ، نگرانی خود را از نقش تخریبی امارات در سودان مطرح کرده بود؛ موضوعی که ابوظبی آن را تلاشی برای جلب تحریمهای آمریکا علیه خود میبیند.
۳. رقابت حذفی اقتصادی: سیاست MBS برای اجبار شرکتهای بینالمللی به انتقال دفاتر مرکزی از دبی به ریاض (Project HQ)، ضربهای مستقیم به مدل اقتصادی امارات بود. ابوظبی این حرکت را نه یک رقابت تجاری، بلکه یک «تهاجم اقتصادی» برای به حاشیه بردن دبی میبیند.
۴. سهمیههای نفتی: اختلافات در اوپک پلاس بر سر میزان تولید، شکافهای فنی و مالی عمیقی بین دو کشور ایجاد کرده است.
کارشناسان معتقدند این تقابل شخصی میان دو مرد قدرتمند منطقه، حل بحرانهای غزه، سوریه، لبنان و سودان را دشوارتر خواهد کرد؛ چرا که هرگونه ابتکار عمل دیپلماتیک اکنون در گروِ رقابت «برد-باخت» ریاض و ابوظبی است.
اگرچه امارات برای تنشزدایی اعلام کرده که نیروهایش را از یمن خارج میکند، اما زخمی که بر پیکر این اتحاد وارد شده، به نظر نمیرسد به این زودیها التیام یابد.
نظر شما