به گزارش بازار، راهبردهای تازه ایالات متحده علیه ایران که از سوی سنتکام تحت عنوان کارگروه «دروازه آهنین» کلید خورده، بیش از آنکه یک محاصره تجاری فراگیر باشد، یک محدودیت هدفمند امنیتی است. بررسی ساختار این طرح نشان می‌دهد که به دلیل فقدان اهرم اجرایی مستقیم در مرزها، گستردگی پنج هزار و ۸۹۴ کیلومتری مرزهای زمینی با هفت کشور همسایه و تعارض منافع بازیگران منطقه‌ای با خواسته‌های واشنگتن، این پروژه با محدودیت‌های ساختاری جدی روبه‌روست و نمی‌تواند شریان‌های تجارت خارجی ایران را مسدود کند.
سید حمید حسینی رئیس اتحادیه صادرکنندگان فرآورده های نفتی در گفت وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: ایران سالانه به طور متوسط بین ۲۰ تا ۳۰ میلیون تن کالا به عراق صادر می‌کند. سبد صادراتی ایران به این کشور شامل طیف متنوعی از کالاهای استراتژیک و مصرفی است؛ از جمله مواد غذایی، میوه و تره‌بار، شیر، لبنیات و نوشیدنی‌ها، مواد شیمیایی، گاز و برق، مصالح ساختمانی، سیمان و کلینکر (که صنعت سیمان عراق به شدت وابستگی دارد)، شیرخشک و مواد بهداشتی است.
عضو اتاق مشترک ایران و عراق بیان داشت: با در نظر گرفتن فاکتورهای قیمت تمام‌شده، کیفیت و مزیت جغرافیایی، در حال حاضر هیچ کشوری توان رقابت و جایگزینی با کالاهای صادراتی ایران در بازار عراق را ندارد.
کلاف سردرگم بستن مرزها و واکنش‌های محلی
این فعال اقتصادی اظهار داشت: بسته‌شدن مرز چذابه به دلایل مسائل امنیتی و اداری، موجی از اعتراضات را در استان میسان عراق به همراه داشت. معترضان تأکید می‌کنند که نخست‌وزیر عراق از نظر قانونی مجاز به مسدود کردن یک‌طرفه مرزها نبوده و این اقدام نیازمند مصوبه پارلمان است.
وی بیان داشت: از سوی دیگر، مقام‌های عراقی گاه دلیل این تصمیمات را عدم آمادگی زیرساختی یا بازنگری‌های امنیتی اعلام کرده و در برخی مقاطع تلاش کرده‌اند دامنه آن را محدود نگه دارند.
حسینی بیان داشت: با وجود دستورات اخیر آمریکا به دولت عراق مبنی بر محدودسازی فعالیت مرزها و باز ماندن تنها تعداد محدودی از گذرگاه‌ها، واقعیات میدانی چیز دیگری را روایت می‌کند.
نقش حیاتی صنعت حمل‌ونقل در معیشت مردم عراق
وی گفت: صنعت حمل‌ونقل، پس از نفت، یکی از ارکان اصلی اقتصاد و معیشت عمومی در عراق محسوب می‌شود. مدل فعلی تبادل کالا در پایانه‌های مرزی به این صورت است که کامیون‌های ایرانی محموله‌ها را به پایانه‌های مرزی منتقل کرده و سپس بار هر کامیون ایرانی بین دو کامیون عراقی تخلیه و تقسیم می‌شود.
عضو اتاق مشترک ایران و عراق اظهار داشت: این فرآیند، منبع درآمدی حیاتی برای هزاران خانوار عراقی در مناطق مرزی فراهم کرده است؛ امری که باعث می‌شود خود بازار و اصناف عراقی به بهم خوردن این زنجیره واکنش منفی نشان دهند.
استمرار رشد مراودات تجاری
وی گفت: اگرچه گمرک جمهوری اسلامی ایران اخیراً آمار تفکیکی و رسمی تجارت را منتشر نمی‌کند، اما شواهد میدانی و آمار ترددها گویای رشد تجارت با عراق است. در ۷ ماهه گذشته، نه‌تنها حجم تجارت دو کشور کاهش نیافته، بلکه با شیب صعودی همراه بوده است.
تردد مرزی در مرزهای جنوبی
حسینی بیان داشت: سال گذشته روزانه بین ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ دستگاه کامیون ایرانی کالا به عراق حمل می‌کردند، اما این رقم هم‌اکنون به ۱۵۰۰ دستگاه در روز رسیده است.
وی افزود: منطقه اقلیم کردستان هرچند آمار رسمی و متمرکزی در دست نیست، اما روزانه بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ دستگاه کامیون از کالاهای صادراتی ایران وارد این منطقه می‌شود.
در ایران شرایط؛ «محاصره آهنین» یا محدودیت‌های مقطعی مرزی، بیشتر در سطح تصمیمات سیاسی و امنیتی قابل تحلیل است، اما ساختار اقتصاد دو کشور و پیوندهای عمیق تجاری، به‌ویژه وابستگی مطلق بازار عراق به محصولات ایرانی و اتکای معیشت مرزنشینان عراقی به صنعت حمل‌ونقل، مانع از قطع یا افت جدی تبادلات تجاری خواهد شد. آمار روزانه تردد کامیون‌ها گواهی بر این مدعاست که تقاضای بازار عراق به‌هیچ‌وجه انعطاف‌پذیری لازم برای قطع ارتباط با زنجیره تأمین ایران را ندارد.
نظر شما