مهران ابراهیمیان؛ بازار: در دهه ۱۹۵۰ یک آزمایش روانشناسی مشهور انجام شد که در آن شرکت‌کنندگان عینک‌هایی با شیشه سبز به چشم داشتند. این عینک‌ها مانع از دیدن برخی طیف‌های رنگی می‌شد و اگرچه همه چیز در مقابل چشمان شرکت‌کنندگان بود، آن‌ها تصمیمات اشتباهی می‌گرفتند، چرا که درکشان از واقعیت مختل شده بود.
در بازارهای سرمایه نیز، بسیاری از معامله‌گران هنگام خواندن صورت‌های مالی تلفیقی، ناخودآگاه عینک‌های مشابهی به چشم می‌زنند که مانع از دیدن تصویر دقیق سودآوری می‌شود.
معضل اصلی زمانی رخ می‌دهد که شرکت مادر، اکثریت سهام یک شرکت تابعه را در اختیار دارد؛ در این حالت طبق استانداردهای حسابداری، صورت‌های مالی آن‌ها تلفیق می‌شود و شرکت مادر ۱۰۰ درصد درآمدها و سود شرکت تابعه را در ترازنامه خود ثبت می‌کند.
لویی ویتون؛ نمونه‌ای از ابهام در مالکیت
بلومبرگ در تحلیل‌های خود به ساختار پیچیده مالکیت در گروه‌های بزرگ اشاره می‌کند. به عنوان مثال، غول کالاهای لوکس فرانسوی لویی ویتون موئت هنسی (LVMH) با در اختیار داشتن برندهای متعددی نظیر کریستین دیور، صورت‌های مالی تلفیقی منتشر می‌کند که ۱۰۰ درصد سود این زیرمجموعه‌ها را در گزارش‌های اصلی می‌گنجاند.
گزارش‌های مالی تلفیقی با نمایش درآمد صددرصدی شرکت‌های تابعه، تصویری اغراق‌آمیز از سودآوری شرکت مادر ارائه می‌دهند که می‌تواند سرمایه‌گذاران را در ارزیابی‌های بنیادی دچار خطای محاسباتی کند
این ساختار باعث می‌شود رقمی عظیم تحت عنوان سهام اقلیت در ترازنامه ایجاد شود. سرمایه‌گذار عجول که تنها به ارقام نهایی نگاه می‌کند، دچار توهم سودآوری استثنایی می‌شود، حال آنکه با تفکیک سهم اقلیت، مشخص می‌شود درصد واقعی بازده حقوق صاحبان سهام بسیار کمتر از شاخص پایه است. این تورم حسابداری، به ویژه در دوره‌های نزولی بازار که فشار فروش افزایش می‌یابد، می‌تواند معامله‌گران را در ارزیابی ارزش واقعی سهم به بیراهه بکشد.
دام توتال و چالش‌های نقدینگی در دل
یاهو فایننس در بررسی گزارش‌های مالی شرکت فرانسوی توتال نشان می‌دهد که این غول انرژی چگونه برای مدیریت امتیازات پالایشگاهی از سرمایه‌گذاری‌های مشترک استفاده می‌کند. در گزارش‌های سالانه، بخش قابل توجهی از سود خالص تلفیقی، در واقع متعلق به شرکای محلی تحت عنوان حقوق اقلیت است که مستقیماً قابل توزیع به سهامداران شرکت مادر نیست.
بررسی نمونه‌هایی مانند لویی ویتون، توتال و دل نشان می‌دهد که وجود سهامداران اقلیت، قدرت نقدینگی و جریان وجوه نقد قابل توزیع به سهامداران اصلی را به‌شدت محدود می‌کند
مورد شرکت دل (Dell) پس از خرید شرکت رایانش ابری VMware نیز درس بزرگی برای بازار بود. اگرچه ادغام صورت‌های مالی، جهش‌های بزرگی در سود عملیاتی دل نشان می‌داد، اما بدهی‌های این خرید از جریان نقدی زیرمجموعه قابل پرداخت نبود، چرا که نقدینگی در شرکت تابعه محبوس بود. این تناقض نهایتاً دل را ناچار به جداسازی کامل VMware کرد تا صورت‌های مالی از این ابهام برای سرمایه‌گذاران پاکسازی شود.
چگونه از تله‌های حسابداری فرار کنیم؟
تحلیلگران مورنینگ استار معتقدند که سرمایه‌گذاران حرفه‌ای برای رهایی از اثر عینک سبز باید سه گام اساسی بردارند.
برای عبور از تله‌های حسابداری، سرمایه‌گذاران باید علاوه بر سود خالص، جریان‌های نقدی و سهم حقیقی صاحبان سهام شرکت مادر را از صورت‌های مالی استخراج و تحلیل کنند
نخست اینکه در محاسبه بازده حقوق صاحبان سهام (ROE)، نباید از ارقام کل ترازنامه استفاده کرد؛ بلکه باید درآمد خالص و حقوق صاحبان سهامِ صرفاً متعلق به سهامداران شرکت مادر را محاسبه نمود.
دوم، دنبال کردن صورت جریان وجوه نقد است. باید بررسی کرد چه میزان وجه نقد واقعاً به سهامداران اقلیت پرداخت شده است، زیرا این عدد نشان‌دهنده نقدینگی واقعی خروجی است.
سوم، آزمایش آزادی مدیریت در نقدینگی؛ اگر سود عمده از شرکت‌های تابعه با مالکیت نزدیک به ۵۱ درصد حاصل شود، توانایی مدیریت برای استفاده از این وجوه محدود است و بازده ظاهری، صرفاً یک بازتاب دفتری است که همیشه به جریان نقدی واقعی تبدیل نمی‌شود.
نظر شما