به گزارش بازار، تازه‌ترین گزارش سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) که از سوی مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران منتشر شده است، از روند متفاوت قیمت محصولات غذایی در بازارهای جهانی حکایت دارد؛ به‌طوری که افزایش عرضه غلات و برخی دانه‌های روغنی به افت قیمت‌ها انجامیده، اما روغن‌های نباتی و برنج با افزایش قیمت مواجه شده‌اند.
کاهش قیمت جهانی گندم و ذرت
بر اساس این گزارش، تداوم برداشت گندم در نیم‌کره شمالی و افزایش عرضه، در کنار رقابت صادرکنندگان منطقه دریای سیاه، از عوامل اصلی کاهش قیمت جهانی این محصول در ژوئیه ۲۰۲۶ بوده است.
قیمت گندم صادراتی کانادا در این دوره نسبت به ماه مه حدود ۹ درصد و قیمت پایه گندم آمریکا پنج درصد کاهش یافت. با این حال، قیمت گندم آمریکا همچنان ۱۹.۴ درصد بالاتر از ژوئن ۲۰۲۵ قرار داشت.
در اتحادیه اروپا نیز قیمت گندم در ژوئن ۲۰۲۶ نسبت به ماه قبل ۱.۹ درصد کاهش یافت؛ در مقابل، قیمت گندم صادراتی آرژانتین ۰.۹ درصد افزایش داشت.
در بازار جهانی ذرت نیز افزایش چشم‌انداز عرضه صادراتی و افت قیمت نفت خام، از عوامل کاهش قیمت‌ها بود. قیمت ذرت در آرژانتین، برزیل و آمریکا به‌طور میانگین حدود ۶ درصد کاهش یافت. در آرژانتین، قیمت این محصول ۶.۷ درصد و در آمریکا ۸.۹ درصد پایین آمد.
در اوکراین، کاهش قیمت ذرت محدودتر بود و به حدود ۲.۴ درصد رسید؛ زیرا محدودیت‌های حمل‌ونقل بخشی از اثر افزایش عرضه را خنثی کرد.
افزایش قیمت برنج در بازارهای جهانی
برخلاف روند نزولی قیمت گندم و ذرت، شاخص قیمت برنج فائو در ژوئن ۲۰۲۶ به ۱۰۸.۲ واحد رسید که ۳.۲ واحد بیشتر از ماه مه بود.
بر اساس گزارش فائو، قیمت صادراتی برنج ایندیکا در همه کشورهای صادرکننده افزایش یافت. رشد تقاضا از سوی کشورهای واردکننده، محدودیت عرضه و نگرانی‌های مرتبط با شرایط آب‌وهوایی و هزینه نهاده‌های کشاورزی از عوامل مؤثر بر این روند بود.
در تایلند، فروش برنج به فیلیپین و مالزی و نگرانی‌ها درباره فصل کشت جدید به افزایش قیمت‌ها کمک کرد. در ویتنام، محدودیت عرضه و در هند، افزایش خرید کشورهای آفریقایی از عوامل رشد قیمت برنج بود.
افت قیمت دانه‌های روغنی و کنجاله
شاخص قیمت دانه‌های روغنی و کنجاله در ژوئن ۲۰۲۶ به‌ترتیب ۳.۸ و ۶.۷ واحد نسبت به ماه قبل کاهش یافت؛ با این حال، هر دو شاخص همچنان بالاتر از سطح مدت مشابه سال گذشته قرار داشتند.
کاهش قیمت سویا، کلزا و آفتابگردان از عوامل اصلی افت شاخص دانه‌های روغنی بود. شرایط مناسب کشت سویا در آمریکا، عرضه قابل‌توجه محصولات آمریکای جنوبی و افزایش چشم‌انداز تولید در فصل زراعی جدید نیز بر کاهش قیمت‌ها اثر گذاشت.
شاخص قیمت کنجاله دانه‌های روغنی نیز پس از پنج ماه افزایش متوالی نزولی شد. افت قیمت کنجاله سویا و کلزا، افزایش عرضه و پیش‌بینی تولید بیشتر در فصل زراعی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ از عوامل این کاهش بود.
افزایش ۷ درصدی شاخص قیمت روغن‌های نباتی
در مقابل، شاخص قیمت روغن‌های نباتی فائو در ژوئن ۲۰۲۶ نسبت به ماه قبل هفت درصد افزایش یافت و ۲۳.۳ درصد بالاتر از سطح ژوئن ۲۰۲۵ قرار گرفت.
بر اساس این گزارش، افزایش قیمت روغن پالم و کلزا، همراه با ثبات نسبی قیمت روغن آفتابگردان، کاهش قیمت روغن سویا را جبران کرد.
انتظارات درباره محدودیت عرضه صادراتی اندونزی، افزایش تقاضای داخلی برای تولید سوخت‌های زیستی و کاهش عملکرد محصول، از عوامل رشد قیمت روغن پالم بود.
قیمت روغن کلزا نیز تحت تأثیر تقاضای پایدار برای تولید سوخت‌های زیستی و شرایط نامساعد جوی در مناطق کشت این محصول در استرالیا و کانادا افزایش یافت.
در مقابل، افزایش عرضه فصلی در آمریکای جنوبی و کاهش قیمت نفت، قیمت روغن سویا را تا حدودی پایین آورد؛ اما این کاهش نتوانست مانع رشد شاخص کلی روغن‌های نباتی شود.
عرضه و تقاضا؛ عوامل تعیین‌کننده قیمت مواد غذایی
گزارش فائو نشان می‌دهد افزایش عرضه و چشم‌انداز مناسب تولید، مهم‌ترین عوامل کاهش قیمت برخی غلات و دانه‌های روغنی در بازارهای جهانی بوده‌اند؛ در حالی که محدودیت عرضه و تقاضای مرتبط با تولید سوخت‌های زیستی، از رشد قیمت روغن‌های نباتی حمایت کرده‌اند.
این روندها بیانگر آن است که قیمت جهانی محصولات غذایی علاوه بر میزان تولید و عرضه، از تحولات بازار انرژی، شرایط آب‌وهوایی و تغییرات تقاضای جهانی نیز تأثیر می‌پذیرد.
نظر شما