بازار؛ گروه آب و انرژی: پروژه طراحی و ساخت نمونه توربین بادی ملی با ظرفیت ۲ مگاوات، کاملاً مبتنی بر دانش بومی در پژوهشگاه نیرو به مرحله بهره‌برداری و تست راه‌اندازی رسید. این دستاورد مهم، پاسخی به نیازهای زیرساختی کشور در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر است که با تکیه بر متخصصان داخلی اجرایی شده است.
عباس بحری، مدیر پروژه توربین بادی ملی و عضو هیئت علمی پژوهشگاه نیرو، در تشریح جزئیات این پروژه به بازار اعلام کرد: در روش اکتساب فناوری، طراحی مستقیم در دستور کار قرار گرفت و سه چرخه طراحی مفهومی، طراحی مقدماتی و طراحی تفصیلی با موفقیت طی شده است.
به گفته او، متخصصان داخلی ارکان اصلی این طراحی را بر عهده داشتند و پس از اتمام فاز طراحی، شریک صنعتی و سازنده توربین نیز از شرکت‌های داخلی انتخاب شد. قالب قطعات و اجزای این توربین تأمین و ساخت داخل شده و نصب آن به اتمام رسیده است. تست راه‌اندازی این توربین نیز در اوایل پاییز با موفقیت به انجام رسید.
مدیر پروژه توربین بادی ملی در خصوص هدف‌گذاری این پروژه افزود: هدف این توربین اکتساب دانش بوده است؛ اکنون این نمونه وجود دارد و زیرساخت‌های تولید آن نیز فراهم است. بسته به نیاز کشور، امکان تکثیر این توربین‌ها و نصب تعداد بیشتری از آن‌ها در نیروگاه‌های بادی وجود دارد تا از خروج ارز از کشور جلوگیری شود.
غلبه بر محدودیت‌های لایسنس و تحریم
بحری با اشاره به تفاوت‌های بنیادین این پروژه با نمونه‌های پیشین تصریح کرد: بیشتر توربین‌های بادی که تا به امروز در کشور ساخته شده‌اند، از طریق روش لایسنس بوده‌اند؛ به این معنا که نه دانش فنی و نه زنجیره تأمین‌کنندگان قطعات در اختیار کشور قرار نداشت. در نتیجه، اگر شرکتی در زنجیره تأمین هم همکاری می‌کرد، تحریم‌ها در تأمین و تولید توربین اخلال ایجاد می‌کردند. اما توربین ملی به‌دلیل اینکه دانش کامل طراحی‌اش در اختیار کشور است، این امکان را می‌دهد که تأمین‌کنندگان به‌راحتی جایگزین شوند و قالب قطعات و اجزای آن ساخت داخل است.
ابعاد اقتصادی، سرمایه‌گذاری و قیمت تمام‌شده
این مقام مسئول در خصوص ابعاد مالی این طرح گفت: سرمایه‌گذاری اولیه در زمان آغاز پروژه تقریباً حدود ۱۰ میلیون دلار بوده است. ساخت هر توربین حدوداً ۲ میلیون دلار (با احتساب تمامی هزینه‌های نمونه‌سازی) هزینه دربردارد که البته این عدد در خط تولید انبوه قابل کاهش است.
به گفته مدیر پروژه، توربین بادی از مقوله‌های های‌تک (فناوری پیشرفته) محسوب می‌شود و در مقایسه با سازندگان اروپایی، می‌توان دست‌کم حدود ۲۰ درصد اختلاف قیمت پایین‌تر را برای کشور حفظ کرد؛ هرچند بازار چین نیز به عنوان یکی از ایفاگران نقش و کاهش‌دهندگان قیمت در ظرفیت توربین‌های بادی شناخته می‌شود.
وضعیت واردات گذشته و چالش‌های تجاری‌سازی
او همچنین ادامه داد: پیش از این، توربین‌های وارداتی کشور عمدتاً از شرکت‌های دانمارکی و آلمانی تأمین شده بودند و احداث نیروگاه‌های بادی مبتنی بر واردات نیز عمدتاً از طریق کشور آلمان صورت گرفته است.
به گفته بحری، در حوزه واردات و ترخیص گمرکی، اگرچه با داشتن دانش فنی اجزا و قابلیت تولید داخلی، چالش‌های واردات کاهش می‌یابد، اما مقیاس تجاری‌سازی همچنان موضوع بسیار مهمی است.
او اظهار داشت: برای تعداد معدودی از توربین‌ها، خرید بعضی قطعات از خارج به دلیل صرفه اقتصادی انجام می‌شود، اما با حجم بازار داخلی، بسیاری از این قطعات قابلیت بومی‌سازی و توجیه اقتصادی پیدا می‌کنند و در این دوره گذار قرار داریم.
این مقام مسئول همچنین درباره صرفه جویی ارزی این پروژه گفت: بحث صرفه‌جویی ارزی بیشتر معطوف به حفظ میزان زنجیره ارزشی در کشور است؛ چرا که ساخت توربین فرآیندی انرژی‌بر و موادبر است و حداقل‌هایی را در هر دو روش واردات محصول و تولید داخل باید در نظر گرفت.
سهم 70 درصدی تولید داخل از توربین بادی ملی
او ادامه داد: پتانسیل‌سنجی بسیار کاملی در کشور انجام شده و مبتنی بر آن، پروژه مطالعاتی دیگری در پژوهشگاه نیرو کلید خورده و به انجام رسیده است. در این پروژه تمامی محدودیت‌های بادی را در مناطق مستعد کشور مورد بررسی قرار گرفته و به ظرفیت بسیار خوبی دست یافته ایم.
مقدار ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های بادی در حال حاضر حتی به ۳۸۰ مگاوات نیز نمی‌رسد
او با اشاره به پتانسیل چند ۱۰ هزار مگاواتی کشور در حوزه نیروگاه های تجدید پذیر گفت: البته استفاده از این ظرفیت به این شرط است که سرمایه‌گذاران آماده باشند و ظرفیت تولید یا خرید تجهیزات نیروگاه بادی نیز همگام با این اهداف افزایش یابد.
بحری با اشاره به این نکته که حدود ۷۰ درصد از قطعات توربین‌های بادی ملی در داخل کشور ساخته می‌شوند، می گوید: بر اساس آمارهای ارائه‌شده، مقدار ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های بادی در حال حاضر حتی به ۳۸۰ مگاوات نیز نمی‌رسد.
بحری ادامه داد: برخلاف روند صعودی و قابل‌قبول افزایش ظرفیت در نیروگاه‌های خورشیدی، بخش بادی کشور همچنان نیازمند ایجاد یک جهش جدی است. از این رو، شناسایی موانع و ارائه مدل‌های جدید برای ترغیب سرمایه‌گذاران به ورود به حوزه انرژی بادی از الزامات اساسی به شمار می‌رود.
از منظر کلان، شبکه انرژی کشور نیازمند توسعه متوازن نیروگاه‌های بادی در کنار نیروگاه‌های خورشیدی است؛ چرا که رژیم تولید این دو نوع نیروگاه مکمل یکدیگر محسوب می‌شوند و ترکیب آن‌ها پایداری شبکه را تضمین می‌کند
به گفته او، از منظر کلان، شبکه انرژی کشور نیازمند توسعه متوازن نیروگاه‌های بادی در کنار نیروگاه‌های خورشیدی است؛ چرا که رژیم تولید این دو نوع نیروگاه مکمل یکدیگر محسوب می‌شوند و ترکیب آن‌ها پایداری شبکه را تضمین می‌کند.
نظر شما