به گزارش بازار، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، باعث اختلال در عرضه نفت از خاورمیانه شده و نرخ کرایه نفتکش‌ها را به بالاترین حد تاریخی رسانده و کمبود کشتی ایجاد کرده است. این مشکل لجستیکی در حوزه نفت اکنون پیامدهای زنجیره‌ای به همراه داشته و بازار نفت خام سنگین در آمریکای شمالی و جنوبی را با مازاد عرضه مواجه کرده است و در مقابل، آسیا و اروپا با کمبود انواع نفت سنگین دست‌وپنج نرم می‌کنند.
کانادا روزانه بیش از ۵ میلیون بشکه نفت خام تولید می‌کند که بخش عمده آن نفت سنگین است. حدود ۴ میلیون بشکه از این حجم روزانه به سمت جنوب و پالایشگاه‌های آمریکا ارسال می‌شود. تولید نفت ونزوئلا نیز رو به افزایش است. طبق گزارش رویترز، بخش زیادی از این نفت خام سنگین به دلیل هزینه‌های بی‌سابقه حمل‌ونقل — که تقاضا را کاهش داده و بر قیمت‌ها در کانادا، کلمبیا و اکوادور فشار وارد کرده است — در مبدا زمین‌گیر شده است. نفت خام ونزوئلا عمدتا به سواحل خلیج مکزیک در آمریکا صادر می‌شود، بنابراین کمتر تحت تاثیر نوسانات نرخ کرایه حمل‌ونقل قرار دارد.
بنا بر داده‌های موسسه «آرگوس»، قیمت نفت خام سنگین کانادا، کلمبیا و اکوادور در هفته‌های اخیر حدود ۱۰ دلار در هر بشکه کاهش یافته است. قیمت تمام انواع شاخص نفت سنگین این کشورها اکنون در پایین‌ترین سطح خود در شش هفته گذشته معامله می‌شود؛ به‌طوری که قیمت نفت «وسترن کانادین سِلِکت» هفته گذشته به ۷۴ دلار در هر بشکه رسید، اما در زمان نگارش این مطلب تا ۷۹.۵۰ دلار بهبود یافت.
قیمت نفت «اورینته» (Oriente) — نفت خام سنگین شاخص اکوادور — نیز پس از سقوط به ۷۶ دلار در هر بشکه در هفته گذشته، بهبود یافته و اکنون با قیمتی بیش از ۸۴ دلار در هر بشکه معامله می‌شود. نفت «واسکونیا» (Vasconia) کلمبیا هفته گذشته با قیمت ۸۴ دلار در هر بشکه، گران‌ترین نوع در میان این سه مورد بود و احتمالا در هفته جاری نیز افزایش قیمت داشته است، زیرا قیمت تمام انواع نفت در پی موج حوادث امنیتی برای نفتکش‌ها در تنگه هرمز، روند صعودی در پیش گرفته‌اند.
قیمت‌های مذکور در بازاری که نفت «اورال» روسیه با قیمتی نزدیک به ۱۲۰ دلار و نفت سبک ایران با قیمت ۱۰۴ دلار (با وجود محاصره دریایی توسط نیروی دریایی آمریکا) به فروش می‌رسد، بسیار جذاب به نظر می‌رسند. با این حال، این قیمت‌ها شامل هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه که به ۴۰ دلار به ازای هر بشکه نفت خام رسیده‌اند، نمی‌شوند. این وضعیت در حالی رخ می‌دهد که تقاضا برای نفت خام سنگین، به دلیل کمبود جهانی گازوئیل، به‌شدت افزایش یافته است، زیرا نفت خام سنگین نسبت به انواع سبک‌تر، بازدهی بیشتری در تولید گازوئیل دارد و این موضوع اکنون به بحثی بسیار داغ در بازار تبدیل شده است.
اسکات شلتون، تحلیلگر شرکت «تی‌پی آی‌کپ» به رویترز گفت: «شما به کشتی نیاز دارید، اما قیمت کشتی‌ها رو به افزایش و دسترسی به آنها رو به کاهش است.» نرخ‌های جهانی اجاره نفتکش‌ها در سال جاری به شدت افزایش یافته است و نرخ اجاره ابرنفتکش‌ها برای مسیر خلیج فارس به آسیا، اوایل ماه جاری به ۱.۴ میلیون دلار در روز رسید.
در همین حال، هزینه‌های حمل‌ونقل در مسیر سواحل خلیج مکزیک آمریکا به اروپا به مجموع ۴۶ میلیون دلار جهش کرده که معادل ۲۴.۵۰ دلار به ازای هر بشکه نفت خام است. این رقم در مقایسه با ۶.۵ میلیون دلار (یا حدود ۴ دلار به ازای هر بشکه) پیش از آغاز جنگ تحمیلی علیه ایران، بسیار بالاتر است. این هزینه در مسیر قاره آمریکا به آسیا حتی بیشتر است و به بیش از ۸۰ میلیون دلار یا ۴۰ دلار به ازای هر بشکه می‌رسد. جای تعجب نیست که پالایشگاه‌های اروپا و آسیا در برابر این قیمت‌ها مقاومت کرده و از خرید خودداری می‌کنند.
بر اساس گزارش اویل پرایس، مجموع این عوامل نشان می‌دهد که بحران کمبود گازوئیل به این زودی‌ها برطرف نخواهد شد. با توجه به اینکه محموله‌های نفت خام سنگین به دلیل هزینه‌های حمل‌ونقل در قاره آمریکا زمین‌گیر شده‌اند و تامین‌کنندگان جایگزینی در مقیاس بزرگ وجود ندارند، به نظر می‌رسد عدم تعادل در بازار همچنان ادامه خواهد داشت.
نظر شما