حسن حسنخانی؛ بازار: وقتی حدود ۴۰ درصد بنزین کشور روزانه از طریق کارتهای جایگاه و بهصورت بینام مصرف میشود، وقتی تراکنشهای بانکی از افرادی حکایت دارد که در یک ماه بیش از ۳۵۰۰ لیتر بنزین مصرف کردهاند، وقتی دهها هزار خودروی گرانقیمت در خیابانها تردد میکنند و حتی افرادی مالک بیش از ۲۰ خودروی شخصی هستند، اما هیچ سازوکار مالیاتی مؤثری برای این سطح از مصرف و مالکیت وجود ندارد، نمیتوان سادهترین راه را انتخاب کرد و هزینه ناترازی را با گران کردن بنزین از همه مردم گرفت._
در چنین الگویی، کارگر، کارمند و رانندهای که مصرف عادی و ضروری دارد باید بهخاطر رفتار گروه کوچکی از بدمصرفها هزینه بیشتری بپردازد؛ در حالی که مسئله اصلی، فقدان استفاده مؤثر از داده و ضعف در هدفگیری سیاست است.
از میان ۹۰ میلیون نفر جمعیت و حدود ۳۲ میلیون کارت سوخت، میتوان برآورد کرد که تعداد مصرفکنندگان واقعاً نامتعارف بسیار محدود است؛ شاید در حد ۱۰۰ هزار نفر. البته باید مصرف حرفهای وانتها، تاکسیها و رانندگان پلتفرمی را جدا کرد. مسئله، افرادی هستند که ماهانه بیش از ۳۰۰۰ لیتر مصرف دارند؛ از قاچاقچیان و «شوتیها» تا مصرفکنندگان بسیار پرمصرف و غیرضروری.
اگر سیاستگذاری دقیق باشد، تمرکز مالیاتی، نظارتی و محدودکننده بر همین گروه میتواند بخش بزرگی از مسئله را هدف قرار دهد؛ اما تصمیم شتابزده، هم ۹۰ میلیون نفر را متحمل هزینه میکند و هم الزاماً ناترازی را رفع نخواهد کرد.
در شرایط جنگی، بیش از هر چیز به «دقت در تصمیمگیری» نیاز داریم. دعوای «قیمتی یا غیرقیمتی» نیز بیهوده است؛ سیاستگذار باید همه جعبهابزار خود را بهکار گیرد. مسئله اصلی انتخاب یک ابزار نیست، بلکه «کیفیت و دقت در استفاده از ابزارهاست».
نظر شما