بازار؛ گروه آب و انرژی: احتمال شکلگیری یک النینوی متوسط تا قوی در ماههای پیشرو، امیدها به بهبود وضعیت بارشهای پاییز و زمستان در بخشهایی از ایران را افزایش داده است. با مطرح شدن این اظهار نظرها از سوی مسئولین مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی امیدواری ها برای حل بحران آب بیشتر شده است. کار به جایی رسیده که در فضای مجازی برخی از پایان خشکسالی در ایران سخن می گویند.
اما به راستی این ادعا ها تا چه اندازه درست بوده و آیا می توان امید داشت که با بهتر شدن بارندگی ها در پاییز امسال، پرونده کمبود منابع آبی در ایران بسته شود.؟ هاشم امینی مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کشور در اینباره به بازار می گوید: وقوع بارشهای احتمالی ناشی از پدیدههای کوتاهمدت، هرگز نمیتواند جبرانکننده خشکسالی های ساختاری و بدهیهای انباشته منابع آب زیرزمینی باشد.
او همچنین در بخش دیگری از گفتگوی خود تاکید می کند که کشور ایران در اقلیم خشک و نیمه خشکی قرار دارد. در چنین اقلیمی ما همواره دو چالش اساسی مواجه است، کمبود منابع آبی و دیگری ناکافی بودن منابع مالی است.
مدیرعامل آبفای کشور همچنین با اشاره به ناکافی بودن بودجه بخش آب و فاضلاب، ادامه می دهد: بودجه در نظر گرفته شده برای این صنعت به هیچ کفاف پروژه های تعریف شده را نمی دهد. جالب است که بدانید طبق در پیوست یک اعتبارات سال ۱۴۰۵ حدود ۵۱ همت برای طرح های مربوط به آبرسانی، تنش آبی و فاضلاب جمع اعتبار در نظر گرفته شده است. متن کامل گفتگو با هاشم امینی مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب را در ادامه می خوانید:
میانگین بارش سالانه کشور حدود ۲۴۰ میلیمتر است که تنها یکسوم تا یکچهارم متوسط بارش جهانی (۷۵۰ میلیمتر) برآورد میشود. این واقعیت اقلیمی، قناعت و مدیریت درست مصرف را به یک الزام حیاتی تبدیل کرده است
در حال حاضر صحبت هایی در مورد وقوع پدیده ال نینو و پایان خشکسالی از پاییز امسال مطرح می شود. در صورت تحقق این پیش بینی ها می توان امیدوار بود که خشکسالی در ایران پایان یافته است؟
باید مراقب خوش بینی های کاذب باشیم. اگرچه میانگین بارشهای کشوری در محدوده نرمال بلندمدت (۵۷ تا ۵۸ ساله) گزارش شده است، اما این آمار نباید به منزله رفع بحران تلقی شود. میانگین کشوری، ترکیبی از مناطق پربارش و کمبارش است و در حال حاضر ۱۲ استان کشور همچنان با چالش کمبارشی دستوپنج نرم میکنند. باید توجه داشته باشید که میانگین بارش سالانه کشور حدود ۲۴۰ میلیمتر است که تنها یکسوم تا یکچهارم متوسط بارش جهانی (۷۵۰ میلیمتر) برآورد میشود. این واقعیت اقلیمی، قناعت و مدیریت درست مصرف را به یک الزام حیاتی تبدیل کرده است. باید تاکید کنم که وقوع بارشهای احتمالی ناشی از پدیدههای کوتاهمدت، هرگز نمیتواند جبرانکننده خشکسالی های ساختاری و بدهیهای انباشته منابع آب زیرزمینی باشد.
مهم ترین چالشی که صنعت آب و فاضلاب با آن مواجه است، چیست؟
کشور ایران در اقلیم خشک و نیمه خشکی قرار دارد. در چنین اقلیمی ما همواره دو چالش اساسی مواجه است، کمبود منابع آبی و دیگری ناکافی بودن منابع مالی است. نگاهی به متوسط بارندگی ها در طی سال های گذشته نشان می دهد که وضعیت بارندگی ها در بیشتر سال ها بسیار پایین تر از استانداردهای جهانی بوده؛ اما در مقابل سطح برداشت از منابع آبی به دلیل مصارف بی رویه و برداشت های غیر مجاز چندین برابر استانداردهای جهانی است. سطح پایین بارندگی ها و منابع آبی در شرایطی است که منابع مالی لازم برای سرمایه گذاری در صنعت آب و فاضلاب بسیار محدود است. غافل از اینکه سرمایه گذاری و اجرای طرح های مربوط به بازچرخانی آب های نامتعارف، شیرین سازی آب های دریا می توانند تا حد زیادی سطح دسترسی به منابع آبی و سازگاری با اقلیم خشک را در کشور افزایش دهند.
نگاه نظام بودجه ای کشور به صنعت آب و فاضلاب چطور است؟ منابع مالی که به این صنعت اختصاص داده می شود، آیا متناسب با بحران خشکسالی و اقلیم ایران است؟
بودجه در نظر گرفته شده برای این صنعت به هیچ کفاف پروژه های تعریف شده را نمی دهد. جالب است که بدانید طبق در پیوست یک اعتبارات سال ۱۴۰۵ حدود ۵۱ همت برای طرح های مربوط به آبرسانی، تنش آبی و فاضلاب جمع اعتبار در نظر گرفته شده است. جدای از این از منابع داخلی شرکت های آب و فاضلاب هم برای اجرای طرح ها و پروژه ها استفاده می کنیم. هر چند که بودجه امسال رشد بسیار خوبی را نسبت به سال ۱۴۰۴ داشته اما منابع موجود حتی برای ۵۶۰ طرح تعریف شده هم کافی نیست.
چه میزان از بودجه در نظر گرفته شده تا حالا تخصیص یافته است؟
جمع بندی لازم برای اعلام رقم دقیق آن انجام نشده اما روند تخصیص بودجه در ۳ ماهه نخست امسال مناسب بوده است. امیدواریم که شاهد جذب ۱۰۰ درصد این اعتبار برای طرح های این حوزه در سال جاری اتفاق افتد.
۵۶۰ پروژه در این حوزه وجود دارد که ۱۵۲ تای آن طرح های اولویت دار هستند که در صورت تخصیص بودجه اولویت با تکمیل آنهاست. با این منابع بوجه ای تکمیل طرح ها و پروژه ها حوزه آب و فاضلاب شدنی نیست. برای اینکه درک بهتری نسبت به این مساله داشته باشید باید بگویم که به قیمت پایه سال ۱۴۰۳ تکمیل ۵۶۰ طرح تعریف شده ۲ هزار همت بودجه می خواهد. البته با توجه به رشد هزینه ها و تورم بالای حاکم بر کشور، اعتبار لازم برای تکمیل این طرح امروز خیلی بیشتر از این حرف هاست
به نظر شما صنعت آب و فاضلاب به چه میزان اعتبار نیاز دارد؟ آیا صرفا با منابع مالی که دولت در برنامه های بودجه ای خود برای این بخش در نظر می گیرد، می توان طرح ها را در زمان تعریف شده به بهره برداری رساند؟
۵۶۰ پروژه در این حوزه وجود دارد که ۱۵۲ تای آن طرح های اولویت دار هستند که در صورت تخصیص بودجه اولویت با تکمیل آنهاست. با این منابع بوجه ای تکمیل طرح ها و پروژه ها حوزه آب و فاضلاب شدنی نیست. برای اینکه درک بهتری نسبت به این مساله داشته باشید باید بگویم که به قیمت پایه سال ۱۴۰۳ تکمیل ۵۶۰ طرح تعریف شده ۲ هزار همت بودجه می خواهد. البته با توجه به رشد هزینه ها و تورم بالای حاکم بر کشور، اعتبار لازم برای تکمیل این طرح امروز خیلی بیشتر از این حرف هاست. ضمن اینکه با همان قیمت هم دو سال پیش و با فرض ثابت ماندن قیمت ها، با این منابع بودجه ای اجرای این طرح ها بیش از ۳۰ سال طول می کشد. این اعداد نشان می دهد که باید نگاهمان را در این حوزه تغییر داده و به دنبال اصلاح سیاست گذاری باشیم.
نظر شما