به گزارش بازار، آیا میدانید یک جلسه مشاوره انتخاب رشته میتواند جلوی انصراف از دانشگاه را در آینده بگیرد و یا از پشت کنکور ماندن جلوگیری کند؟ اما اگر همین جلسه را با یک مشاور اشتباهی انجام دهید، هیچ فرقی با پول دور ریختن ندارد! کافی است مشاوری را انتخاب کنید که به جای پرسیدن درباره علایق یا ترسهایت، مستقیم لیستی از رشتهها را روی میز میگذارد و فقط خروجی نرمافزارها را میخواند!
هزینه مشاور انتخاب رشته ارزش دارد، به شرط آنکه مشاور فراتر از خواندن خروجیهای نرمافزاری، بتواند علاقه واقعی شما را شناسایی کرده و در تعارض با خانواده نقش میانجی را بازی کند. از نظر استاد یاوری یکی از بهترین مشاوران انتخاب رشته، کسی ارزش هزینه دارد که شما از قبول شدن در رشته نامناسب نجات بدهد. آنچه میخوانید نظرات ایشان درباره ارزش یک مشاوره خوب است.
چه مشاوری ارزش هزینه کردن دارد؟
مشاور انتخاب رشته بر خلاف تصور رایج، فقط یک لیست دهنده نیست. بلکه باید تحلیلگر داده، روانشناس تحصیلی، مسلط بر بازار کار و یک میانجی با خانواده باشد. هزینه مشاور انتخاب رشته زمانی ارزشمند است که این چهار وظیفه در کنار هم ارائه شود. در غیر این صورت فقط هزینه بیثمر برای یک مشاور غیرحرفهای کردهاید. ولی این وظایف چه هستند؟
آیا مشاور دادهها را تحلیل میکند؟
مشاور خوب و حرفهای باید یک تحلیلگر داده در زمینه کنکوری باشد. یعنی بتواند رتبه، سهمیه، ظرفیت دانشگاهها و روند قبولی در سالهای گذشته را با هم ترکیب کرده و شانس قبولی در هر رشته - محل را با دقت بالایی تخمین بزند. مشاور حرفهای با تحلیل دادهها میتواند استثناها را دیده و به شما کمک کند.
اگر مشاور انتخاب رشته این قابلیت تحلیل داده را داشته باشد، ارزش هزینه کردن نیز دارد. آنها آنقدر مسلط هستند که اگر بپرسید پارسال آخرین رتبه قبولی فلان رشته در فلان دانشگاه چند بوده؟ مطمئناً خیلی سریع و با دقت پاسخ شما را میدهند.
آیا مشاور برای خودشناسی شما اقدام میکند؟
مشاور حرفهای به دنبال روانشناسی شما است تا علایق و خواستههای شما را موشکافی کند. این مهمترین بخش کار یک مشاور است که نرمافزارها اصلاً انجام نمیدهند. یک مشاور خوب با سوالهای هدفمند، علاقه واقعی شما را از علاقههای کاذب و سطحی جدا میکند. استاد یاوری، مشاورهای را ارزشمند میداند که به شما کمک کند تا با خودشناسی به سمت رشتهای بروید که با شخصیت، سبک زندگی و آرزوهای شما سازگار باشد. در یک کلام مشاور خوب از انتخابهای چشم بسته و پشیمان کننده جلوگیری میکند. قطعاً چنین مشاوری ارزش هزینه دارد.
در مقابل مشاوری که تمام جلسه در حال فهرست کردن کد رشتهها است، واقعا چه فرقی با یک نرمافزار انتخاب رشته دارد؟ اگر مشاور در جلسه عمیقاً در حال کاوش علایق و توانمندی شما و ارائه راهکار برای پیدا کردن رشته مناسب شخصیت شما است، در واقع قصد روانشناسی و خودشناسی شما را دارد.
آیا مشاور از بازار کار رشتهها اطلاع دارد؟
مشاور خوب میداند که یک رشته با تمام جذابیتهایش در بازار کار واقعی چه جایگاهی دارد. این فرد دقیق میداند که فارغ التحصیلان فلان رشته و یا فلان دانشگاه کجاها کار میکنند و یا چقدر درآمد دارند؟ حتی چند درصد فارغ التحصیلان آن رشته در مشاغل مربوط به تخصص خودشان کار میکنند. این دانش میدانی از دل نرمافزارها یا اطلاعات اینترنتی بیرون نمیآید.
داخل اینترنت بازار همه رشتهها عالی است! ولی واقعاً همینطور است؟ منظور از بازار کار فقط شاغل شدن نیست. اینکه قرار است کجاها کار کنید؟ محیط کار آن رشته چه شکلی است؟ درآمدها چگونه هستند؟ به چه تواناییهایی نیاز دارید؟ تحولات در آینده چه شکلی است؟ مولفهای بازار کار را تشکیل میدهند. مشاوری که شما را با وضعیت میدان بازار کار رشتهها روبرو میکند، قطعاً ارزش هزینه دارد.
آیا مشاور توانایی مدیریت خانواده را دارد؟
فکر میکنید در انتخاب رشته، چه اندازه در تعارض با خانواده هستید؟ استاد یاوری از بهترین مشاوران انتخاب رشته، موضوع را در داستانهای کلیشهای علاقه خانواده به پزشکی و علاقه داوطلب به هنر نمیبیند! بلکه موضوع انتخاب رشته برای تحصیل در شهرهای مختلف یا دور از محل زندگی دانش آموز است. زمانیکه باید میان تحصیل در شهرستان و یا هزینه برای یک رشته شهریهای در کنار خانواده تصمیم گیری کنید. حتی ممکن است رتبه شما در حدی نباشد که رشته مورد علاقه خودتان را قبول شوید و همین موضوع باعث تعارض با خانواده شده است. اگر مشاور میتواند این شرایط بحرانی را مدیریت کند، قطعا ارزش هزینه مشاور انتخاب رشته دارد. در غیر این صورت چرا باید برای کسی که فقط فهرست کد رشتهها را ردیف کرده، هزینه کنید؟
انتخاب رشته نجات دهنده و ارزش واقعی یک مشاوره خوب
ارزش مشاوره برای انتخاب رشته را صرفاً در هزینه جلسات آن نگاه نکنید. موضوع اصلی انتخاب رشته نجات دهنده است تا بیهدف وارد رشتههای نامناسب نشوید. تنها مشاورانی ارزش هزینه دارند که شما را از انتخابهای غلط نجات دهند.
استاد یاوری مثال جالبی زدند. مثلاً فرض کنید علاقه دارید تا در رشته داروسازی تحصیل کنید. ولی رتبه شما در مرز قبولی شهرستان قرار دارد و یا رتبه شما آنقدر بالا است که دیگر شانس قبولی در داروسازی را ندارید. در این صورت آیا باید هر رشتهای را قبول شوید؟ متأسفانه خیلیها در چنین شرایطی غافلگیر شده و تصمیمات اشتباه میگیرند، مثلاً:
تصمیم میگیرند که پشت کنکوری شوند مادامیکه شانس قبولی خیلی بالایی دارند.
یک رشته نامناسب با علایق یا توانمندی خود را انتخاب میکنند و در نهایت یک دانشجوی انصرافی میشوند.
در یک رشته نامناسب تحصیلکرده و سپس باید یک عمر در شغلی که هیچ علاقهای به آن ندارند، فعالیت کنند.
هرکدام از این سناریوها محتمل است. یک انتخاب رشته عجولانه که مبتنی بر آگاهی نیست، میتواند شما را وارد یکی از این سناریوها کند. ارزش واقعی مشاوره انتخاب رشته در فهرست کردن رشتههایی نیست که میتوانید قبول شوید! بلکه در گزینش کردن کد رشتههایی است که شما را از چنین سناریوهایی نجات میدهد.
چه کسانی به مشاوره انتخاب رشته نیاز دارند؟
فرض کنید کارنامه را دریافت کردهاید و رتبه شما اصلاً با آنچه فکر میکردید همخوانی ندارد. در این صورت وارد یک منطقه گنگ از داوطلبانی شدهاید که به رشتههایی متفاوت از آرزوهای شما فکر میکنند. مثلاً شما که میخواستید پزشکی قبول شوید، حالا رتبهای دارید که فقط برای قبولی رشتههای پیراپزشکی مناسب است. استاد یاوری از بهترین مشاوران انتخاب رشته چنین شرایطی را کاملا بحرانی تحلیل میکند. زیرا باید بررسی کنید که چقدر آن رشتهها را میشناسید؟ و یا چقدر با علایق و استعدادهای شما سازگاری دارند؟ و یا شاید رشتهای وجود دارد که شانس قبولی دارید و با خواستههای شما سازگار است اما از آن بی اطلاع هستید! خیلیها به دلایل مختلف بهتر است از مشاوره انتخاب رشته باتجربه استفاده کنند:
- اگر بین چند رشته مردد هستید و نمیتوانید تصمیم نهایی را بگیرید.
- اگر علاقه و خواستههای شما با رتبه شما همخوانی ندارد.
- اگر در انتخاب رشته یا شهر در تعارض با خانواده گیر کردهاید.
- اگر شانس قبول شدن رشته ایدهآل خودتان در یک دانشگاه ضعیفتر را دارید.
- اگر از بازار کار رشتهها اطلاع دقیقی ندارید.
چگونه مشاوره حرفهای برای هزینه کردن را شناسایی کنید؟
پیدا کردن یک مشاوره انتخاب رشته خوب که ارزش هزینه کردن داشته باشد، مانند پیدا کردن یک تعمیرکار صادق در بازار آشفته لوازم یدکی است. اگر معیارهای تشخیص یک مشاوره حرفهای را ندانید، در نهایت برای کسانی هزینه میکنید که فقط بلد هستند که حرف بزنند، نه اینکه مشاوره بدهند.
از نظر استاد یاوری مشاورهای آماتور یا کسانی که نقش مشاور را بازی میکنند، حرفهای درستی میزنند و حتی از کلمات تخصصی استفاده میکنند. اما زمانیکه پای تست واقعی در میان باشد، نمیتوانند موضعگیری مشخصی داشته باشند. با چند نکته میتوانید ارزش واقعی هر مشاور را محک بزنید.
مشاوره خوب از تو سوال میپرسد، نه اینکه فقط جواب تو را بدهد
مشاور حرفهای جلسه را با سؤال شروع میکند، نه با جواب دادن به سوالاتی که شما آماده کردهاید. اگر مشاوری بدون اینکه از علایق، ترسها و شرایط خانوادگی چیزی پرسیده باشد، مستقیم به سراغ لیست رشته ها برود، این فرد صرفاً یک اپراتور نرمافزاری است و ارزش هزینه کردن ندارد.
مشاور خوب از نرمافزار استفاده میکند، اما به آن اکتفا نمیکند
اگر مشاور فقط خروجی نرمافزار را برای شما میخواند، چرا باید برای او هزینه کنید؟ موضوع تحلیل دادههای دستهبندی شده است. برای یک مشاور آماتور خروجی نرمافزار همان انتخاب پایانی است. ولی یک مشاور حرفهای از خروجی نرمافزار برای ارزیابی شانس قبولی در رشتههای مناسب استفاده میکند.
مشاوره خوب صریح و روراست است، حتی اگر حرف او را دوست نداشته باشید!
مشاوری که با هر حرف، نظر، سلیقه و ادعای شما موافق است یا چیزی نمیداند، قاعدتا فقط به پول و پایان جلسه فکر میکند. مشاور باید نظرات و ایدهها یا علایق و خواستههای شما را به چالش بکشد تا با واقعیت روبهرو شوید. موضوع این نیست که شما را از انتخابهایتان دلسرد کند، بلکه زوایای پنهان یک انتخاب را به شما نشان دهد.
مشاور یا نرمافزار، کدام یک ارزش هزینه دارند؟
اطلاعات در دفترچه انتخاب رشته آنقدر زیاد، پراکنده و متفاوت است که فرصت دستهبندی و بررسی آنها در مدت زمان کوتاه عملاً امکانپذیر نیست. اینجاست که نقش نرمافزارها مطرح میشود. این نرمافزارها میتوانند در مدت زمان خیلی کوتاه یک دستهبندی کامل از کل رشتهها با شانس قبولی بالا را ارائه دهند. حالا سوال اصلی این است که آیا باوجود نرمافزارها همچنان هزینه کردن برای مشاوره انتخاب رشته منطقی است؟ در جدول زیر مشاوره و نرمافزار انتخاب رشته را با نظرات استاد یاوری از بهترین مشاوران انتخاب رشته مقایسه کردهایم.
| معیار مقایسه |
نرمافزار انتخاب رشته |
مشاوره انتخاب رشته |
| منبع تحلیل |
متکی بر دادههای گذشته |
|
| نوع پردازش انتخاب رشته |
پردازش کمی براساس رتبه، تراز و ظرفیت |
پردازش کیفی براساس علایق، ترسها و سبک زندگی |
| هدف |
فهرست کردن رشتهها با شانس قبولی زیاد |
فهرست کردن رشتهها متناسب با رضایت شغلی |
| تحلیل علاقه |
سطحی با گزینههای بله و خیر |
موشکافانه و عمیق |
| ارزش پیشنهادی |
بررسی اینکه کجا قبول میشوید؟ |
بررسی اینکه کجا قبول شوید تا بعدها پشیمان نگردید. |
چرا بهتر است از مشاوره انتخاب رشته کمک بگیرید؟
یک نرمافزار بهسرعت فهرستی کامل و حتی دقیق از رشتهها با شانس قبولی بالا را به شما معرفی میکند. اما وقتی پای تحلیل گزینهها به میان آید، تازه متوجه میشوید که کجای کار میلنگد! زمانیکه با یک فهرست طولانی از رشتهها طرف هستید که نمیدانید چگونه آنها را چیدمان کنید. استاد یاوری میگوید مهم نیست که آیا قبول بشوید یا نشوید! بلکه ماجرا پیدا کردن بهترین گزینهها و چیدمان آنها در بهترین شرایط است. مشاور انتخاب رشته در همین مرحله مفید است:
تناقضهای پنهان در انتخابهای شما را شناسایی میکند
یک مشاور حرفهای میتواند تناقضهای پنهان در انتخابهای شما را شناسایی کند. تناقضهایی که شاید خودتان هرگز تابهحال به آنها فکر نکردهاید و یا اصلاً از آنها بیخبر هستید. در واقع پیدا کردن این تناقضها مهمترین ارزش است که هزینه مشاوره حرفهای را توجیه میکند.
قطعاً دوست ندارید در آینده از فارغالتحصیلانی باشید که شغل متفاوت از تخصص خود را برمیگزینند. اما اگر همین حالا تناقضها را شناسایی نکنید، احتمال آنکه در آینده مدرک به دست باشید، خیلی زیاد است. مشاور حرفهای بدون آنکه متوجه شوید این تناقضها را با سؤالهای ساده اما عمیق کشف میکند.
گزینههای جایگزین هوشمندانه پیشنهاد میکند!
یکی از ارزشمندترین کارهایی که یک مشاور خوب انجام میدهد و ارزش هزینه کردن دارد، ارائه گزینههای جایگزین هوشمندانه است. گزینه هایی که شاید هرگز به آنها فکر نکرده باشید، اما میتوانند مسیر تحصیلی و آینده شغلی شما را از بنبست درآورند.
نکته گیر کردن در شرایط بنبست است! لحظهای که رتبهی کنکور میآید و میبینید که رؤیای پزشکی بر باد رفت و یا شانس قبولی مهندسی برق و مکانیک در دانشگاههای تهران را ندارید. در آن لحظات در معرض خطرناکترین تصمیم احساسی و شتاب زده زندگی خود قرار میگیرید. خیلیها سراغ رشتههایی میروند که فقط اسم آنها مشابه رشتهای رؤیایی است، بدون آنکه بدانند محتوای آن رشته چیست؟ بازار کارش کجاست؟ و یا اصلاً با روحیات آنها سازگاری دارد؟
به چیدمان انتخابها کمک میکند
ترتیب قرار دادن کد رشتهها یک بازی شطرنج است که هر حرکت آن میتواند سرنوشت قبولی شما را عوض کند. مشاوره انتخاب رشته میداند که اگر فلان رشته را در ردیف سوم بنویسید و دیگری را در ردیف هفتم قرار دهید، چه اتفاقی میافتد؟ او به خوبی از قوانین نانوشته بومیگزینی مطلع است و مثلاً میداند که بعضی دانشگاهها در برخی رشتهها تا ۸۰ درصد ظرفیت را به داوطلبان بومی اختصاص میدهند. شاید رتبهی شما به ظاهر ایدهآل نباشد. اما در باطن و جاییکه نمیبینید، یک پتانسیل قبولی بالا دارد. از نظر استاد یاوری یکی از بهترین مشاوران انتخاب رشته این تعاملات پیچیده در چیدمان استراتژیک انتخاب رشته را میبینند و لیست را طوری میچینند که مجموع شانس قبولی شما به حداکثر برسد.
سخن پایانی
هزینه مشاور انتخاب رشته در نگاه اول جدی به نظر نمیرسد. اما اگر از زاویه درست نگاه کنید، شما این هزینه را برای دریافت لیست رشتهها نمیکنید. بلکه هزینه میکنید تا انتخابی اشتباه نداشته باشید. استاد یاوری از بهترین مشاوران انتخاب رشته تاکید دارند که انتخاب اشتباه یعنی حداقل ۴ سال از بهترین دوران زندگی را در رشتهای درس بخوانید که علاقهای به آن ندارید و تازه قرار است یک عمر در شغلی کار کنید که با روحیات شما سازگار نیست. پس کل ماجرای تحصیل دانشگاهی شما به یک هیجان بیمعنی و زحمتی بینتیجه تبدیل میشود.
در مقابل هزینه برای مشاوره انتخاب رشته همیشه هم خوب نیست. مشاوری که با ارتباط دادن موضوعات بیربط، نهایتاً یک فهرست آماده از نرمافزار را تحویل شما میدهد، نه تنها نجات دهنده نیست، بلکه ممکن است شما را در مسیرهای کاملاً اشتباهی وارد کند. مسئله این نیست که «آیا مشاور ارزش هزینه دارد؟ » بلکه مسئله این است که «آیا شما حاضر هستید برای پیدا کردن یک مشاور حرفهای وقت بگذارید؟ » به هر حال انتخاب با شما است. اما یادتان باشد که این آخرین تصمیم دوران طولانی و پرماجرای کنکوری شما خواهد شد.
نظر شما