سامان سفالگر، کارشناس ارشد اقتصاد سیاسی؛ بازار: به تازگی و در فضای پس از امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا، شاهد اوج گیری مجدد درگیریها میان دو طرف بوده ایم. در این راستا، از یک سو، آمریکایی ها بخش های مختلفی از مناطق جنوبی کشورمان را هدف قرار داده اند و در جبهه مقابل، ایران هم بیش از ۸۰ نقطه از تاسیسات نظامی آمریکا در کویت و بحرین را آماج حملات موشکی و پهپادی خود قرار داده است.
البته پیش از این نیز در دوره پساتفاهم شاهد اوج گیری چندین دور درگیری میان دو طرف بودیم با این حال، درگیری های جدید گسترده تر به نظر می رسد. در این نقطه یک سوال جای طرح دارد و آن هم این است که پشت پرده این درگیری ها چیست و چرا ثبات نسبی برقرار نمی شود؟ برای پاسخ به این پرسش، توجه به ۴ نکته مهم به نظر می رسد.
اول اینکه آمریکا برخلاف مفاد تفاهمنامه با ایران، می خواهد یک کریدور جعلی در تنگه هرمز با نام کریدور عمانی جهت عبور و مرور از تنگه راه اندازی کند. این مساله از منظر راهبردی به هیچ عنوان به نفع ایران نیست و البته که کاملا غیرقانونی و نامشروع هم است. بر طبق تفاهمنامه ایران و آمریکا، تاکید شده که ترتیبات ایرانی در تنگه هرمز برقرار است و بازیگران فرامنطقه ای حق مداخله در امور تنگه را ندارند. نقض مکرر این بند تفاهمنامه از سوی آمریکا که عامل تضییع منافع و امنیت ملی کشورمان نیز است، موضوعی است که ایران را بارها به واکنش قاطع واداشته است.
نکته دوم اینکه رئیس جمهور آمریکا در قالب تفاهمنامه با ایران تعهد داده که کشورمان را تهدید نکند و در امور داخلی ایران مداخله ای نداشته باشد. از این منظر نیز ترامپ همه جوره نقض عهد می کند و بارها و بارها علیه ایران دست به تهدید زده و می زند. این روند نمی تواند ادامهدار باشد و ایران هم واکنش های قاطعانه خود را نشان می دهد.
مساله سوم اینکه ترامپ مدام سعی دارد تا از ایران تصویر یک کشور و ملت تسلیم شده را به جهانیان ارائه کند با این حال، هم ملت ایران و هم نیروهای مسلح این کشور، با اقدامات قاطع خود و نشان دادن واکنش به بدعهدیهای کاخ سفید، این توطئه را خنثی و پیام قدرت به جهان می فرستند. در حقیقت، ایران از منظر حیثیتی هم که شده، روایت های ترامپ را در تمامی سطوح زیر سوال می برد. دلیلی ندارد در برابر آمریکا که مفاد تفاهمنامه با ایران را نقض می کند و این کشور را تهدید می کند، سکوت کرد.
و نکته چهارم اینکه دشمنان ایران به واسطه حصول تفاهمامه با ایران در پی حل مشکلات با کشورمان نیستند بلکه این تفاهمنامه را بستری برای وارد کردن ضربه به ایران ارزیابی می کنند. این مساله نیز چیزی نیست که ایران در برابر آن سکوت کند. ایران درس های تاریخی مواجهه با آمریکا را به خوبی آموخته و بنای تکرار اشتباهات گذشته را ندارد. از این رو، یا آمریکا و متحدانش نیز به تعهدات خود در قالب تفاهمنامه با ایران در مورد مسائلی نظیر تنگه هرمز، مساله لبنان و غیره عمل می کنند یا ایران دست پُری در استیفای حقوق و منافع ملی خود دارد و از هیچ تلاشی در این رابطه دریغ نخواهد کرد. ایران خوب می داند که آمریکا به تعهداتش وفادار نیست و خود توافقاتی که با دیگر کشورها به ویژه ایران را امضا می کند، نقض می کند.
نظر شما