بازار؛ گروه آب و انرژی: هم زمان با افزایش عرضه طلای سیاه در بازارهای جهانی قیمت هم روند نزولی به خود گرفته است. به گزارش رویترز، قیمت نفت خام در روز جمعه بیش از ۳ درصد کاهش یافت و در مسیر ثبت یک افت شدید هفتگی قرار گرفت. قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال امروز با ۳ دلار و ۲۷ سنت معادل ۴.۳۴ درصد کاهش به ۷۱ دلار و ۹۹ سنت رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا هم با ۲ دلار و ۶۹ سنت معادل ۳.۷۴ درصد کاهش، ۶۹ دلار و ۲۳ سنت معامله میشود. گزارش ها نشان می دهد که شاخص برنت ۱۰.۸۶ درصد و نفت آمریکا حدود ۹.۶۲ درصد در طول هفته گذشته کاهش قیمت داشتهاند. پیش از توافق آتشبس ۶۰ روزه، بازارها نگران بودند که عرضه نتواند پاسخگوی تقاضا باشد، اما به نظر میرسد این ترسها در حال برطرف شدن هستند.
حمید حسینی سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده های نفت، گاز و پتروشیمی و کارشناس انرژی بر این باور است که اگر این تفاهمنامه به جایی نرسد، طی این دو ماه دوباره تنشها به سمت درگیری و جنگ میرود و بازار نفت با نوسان جدی مواجه خواهد شد و احتمال افزایش قیمتها وجود خواهد داشت. تا پیش از امضای تفاهمنامه ۶۰روزه بین ایران و آمریکا، قیمت نفت در بازه حدود ۹۰ تا صد دلار نوسان داشته و حالا تا حدود ۷۴، ۷۵ دلار کاهش پیدا کرده است. این وضعیت نشان میدهد که بازار تا حدی سناریوی توافق را در قیمت نفت لحاظ کرده است. اما پس از افزایش تنشهای منطقهای چند روز گذشته، مانند تنش میان لبنان و اسرائیل، دوباره قیمتها تا ۸۰ دلار افزایش یافت که این مسئله بیانگر حساسیت بالای بازار به ریسکهای ژئوپلیتیک است.
ترافیک تنگه همچنان پایین تر از زمان قبل از جنگ
بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی از اواخر فوریه ۲۰۲۶، بستهشدن تنگه هرمز موجی از اختلال را به بازار جهانی انرژی وارد کرد که آژانس بینالمللی انرژی آن را بزرگترین اختلال عرضه در تاریخ مدرن نامید. ماه می اوج این بحران بود: تولید جهانی نفت به ۹۴.۵ میلیون بشکه در روز سقوط کرد؛ یعنی ۱۳.۶ میلیون بشکه کمتر از سطح پیش از درگیری. برای درک مقیاس این کاهش، کافی است بدانیم این رقم تقریبا برابر کل صادرات نفت عربستان سعودی، عراق و امارات با هم است. آژانس پیشبینی میکند عرضه جهانی در کل سال ۲۰۲۶ بهطور متوسط ۳.۹ میلیون بشکه در روز کاهش یابد و به ۱۰۲.۴ میلیون بشکه برسد؛ رقمی که در تاریخ معاصر بازار نفت بیسابقه است.
همزمان با بازگشایی نسبی هرمز، بازار با موج تازهای از عرضه روبهرو شده است. نفتکشهایی که در دوران جنگ در خلیج فارس متوقف شده بودند به تدریج در حال تخلیه بار خود هستند و بنادر صادراتی منطقه نیز فعالیت خود را از سر گرفتهاند. به گفته تحلیلگران، انباشت نفتکشها در خلیج فارس اکنون در حال تخلیه شدن است و همین موضوع حجم قابلتوجهی نفت را وارد بازار کرده است.
محمولههای نفت خام عبوری از از طریق این تنگه در هفته گذشته به بالاترین سطح خود از زمان آغاز درگیری آمریکا و رژیم صهیونیستی با ایران در اواخر فوریه رسیده است. با این حال، علیرغم توافق آتشبس که منجر به بازگشایی این آبراه شد، ترافیک کلی همچنان بسیار پایینتر از میانگین روزانه پیش از جنگ است
علاوه بر این، تولیدکنندگان منطقه از جمله عراق، امارات و کویت نیز برای بازگرداندن ظرفیتهای از دسترفته آماده میشوند. نتیجه این روند، افزایش عرضه کوتاهمدت و کاهش فشار بر قیمتها بوده است. دادههای روز پنجشنبه نشان داد که محمولههای نفت خام عبوری از از طریق این تنگه در هفته گذشته به بالاترین سطح خود از زمان آغاز درگیری آمریکا و رژیم صهیونیستی با ایران در اواخر فوریه رسیده است. با این حال، علیرغم توافق آتشبس که منجر به بازگشایی این آبراه شد، ترافیک کلی همچنان بسیار پایینتر از میانگین روزانه پیش از جنگ است.
کاهش نگرانی ها با ورود نفت ایران
یکی دیگر از عوامل کلیدی کاهش قیمتها، بازگشت تدریجی نفت ایران به بازار است. معافیت موقت تحریمی که در چارچوب توافق ۶۰روزه ایران و آمریکا صادر شده، امکان افزایش صادرات نفت ایران را فراهم کرده است. بازار اکنون با این فرض عمل میکند که بخشی از بشکههایی که پیشتر با محدودیت مواجه بودند، دوباره وارد چرخه تجارت جهانی خواهند شد. هرچند موسسه گلدمن ساکس معتقد است حتی در صورت تمدید معافیتها، افزایش تولید ایران احتمالا محدود خواهد بود، اما صرف ورود نفت ایران به بازار برای کاهش نگرانیهای عرضه کافی بوده است. علاوه بر این، تهران تلاش میکند دامنه مشتریان خود را فراتر از چین گسترش دهد؛ هرچند تحریمهای اروپا و بریتانیا همچنان مانع مهمی در این مسیر محسوب میشوند.
چشم انداز روشن نفت
یکی از نشانههای مهم تغییر شرایط بازار، ورود نفت برنت به ساختار قیمتی موسوم به «کنتانگو» است؛ وضعیتی که در آن قیمت قراردادهای تحویل آینده بالاتر از قراردادهای نزدیکتر قرار میگیرد. در معاملات اخیر، نفت برنت تحویل ماه اوت پایینتر از قرارداد سپتامبر معامله شده است. این اتفاق معمولا زمانی رخ میدهد که بازار نسبت به عرضه کوتاهمدت اطمینان دارد و کمبودی در افق نزدیک مشاهده نمیکند. به بیان دیگر، معاملهگران دیگر نگران کمبود فوری نفت نیستند و این خود سیگنالی نزولی برای قیمتها به شمار میرود.
رشد تقاضای جهانی نیز به اندازهای نیست که بتواند افزایش عرضه را خنثی کند. اقتصاد چین همچنان با سرعتی کمتر از سالهای گذشته رشد میکند و بسیاری از تحلیلگران معتقدند موتور تقاضای آسیا توان ایجاد جهش قابلتوجه در مصرف نفت را ندارد. در چنین شرایطی، هر بشکه اضافی که از خاورمیانه وارد بازار میشود، تاثیر بیشتری بر قیمتها میگذارد؛ زیرا سمت تقاضا ظرفیت جذب سریع این افزایش عرضه را ندارد
در سوی دیگر معادله، رشد تقاضای جهانی نیز به اندازهای نیست که بتواند افزایش عرضه را خنثی کند. اقتصاد چین همچنان با سرعتی کمتر از سالهای گذشته رشد میکند و بسیاری از تحلیلگران معتقدند موتور تقاضای آسیا توان ایجاد جهش قابلتوجه در مصرف نفت را ندارد. در چنین شرایطی، هر بشکه اضافی که از خاورمیانه وارد بازار میشود، تاثیر بیشتری بر قیمتها میگذارد؛ زیرا سمت تقاضا ظرفیت جذب سریع این افزایش عرضه را ندارد.
نظر شما