فاطمه جوادی؛ گروه صنعت: به دنبال وقوع جنگ تحمیلی سوم، برخی از واحدهای صنعتی مورد اصابت و آسیب قرار گرفتند که در این میان آسیب به واحدهای فولادی و پتروشیمی پررنگتر بود. آنطور که مشاور وزیر صمت اعلام کرده است در جنگ رمضان سه هزار واحد تولیدی و صنعتی مورد حمله قرار گرفتهاند. در شرایطی که بیش از دو ماه از آتشبس میگذرد و دستورالعمل بازسازی مراکز صنعتی آسیب دیده از جنگ هم ابلاغ شده است، جدیتی در بازسازی صنایع مشاهده نمیشود.
این درحالی است که سابق بر این وزیر صمت از اختصاص سرفصل جدید منابع برای بازسازی صنایع آسیبدیده خبر داده و اعلام کرده بود که اقدامات فوری و ضروری برای کارخانههای تولیدی انجام خواهد شد.
علیرغم ضرورت بازسازی سریع واحدهای صنعتی به منظور حفظ تولید، اشتغال و تامین کالا در بازار، به غیر از راهاندازی مجدد کوره ۸ فولاد مبارکه که در روزهای اخیر انجام شده است، خبری از بازسازی سایر صنایع وجود ندارد. فعالان حوزه صنعت روند ارزیابی خسارتها و آغاز بازسازیها را کند ارزیابی میکنند و مانع اصلی را بحث تامین مالی میدانند.
در همین زمینه آرمان خالقی، دبیرکل خانه صمت ایران در گفتوگو با خبرنگار بازار گفت: بازسازی صنایع با سرعت عملی که انتظار میرفت، پیش نرفته است، به غیر از صنایع فولادی و پتروشیمی، برخی شهرکهای صنعتی چه در حملات کور دشمن و چه به دلیل شناسایی بهعنوان صنایع وابسته به بخش نظامی یا صنایع ویژه، مورد اصابت قرار گرفتهاند. واحدهای آسیب دیده بسیار متنوع هستند و در سطوح و درجات مختلف تخریب شدهاند.
خالقی توضیح داد: طبق مصوبه ستاد تسهیل و رفع موانع تولید برای بازسازی صنایع چند مورد باید تعیین تکلیف شود. ابتدا باید میزان آسیب وارده به واحدهای تولیدی کارشناسی شود و فهرستی از واحدهایی که به طور مستقیم آسیب دیدهاند یا آثار جانبی حملات دشمن باعث آسیب به آنها شده، تهیه شود. همچنین برخی واحدها در اثر تغییرات و مشکلات ناشی از جنگ دچار آسیب شدهاند. برای بخش اول و دوم، مصوبات ستاد تسهیل مشخص است و قاعدتا باید این آسیبها تعیین و میزان خسارت برآورد شود تا واحدها بتوانند مسائل خود را از بانکها پیگیری کنند.
جایگزینی ماشینآلات تولید، زمانبر است
به گفته وی، واحدهای تولیدی، نیازمند تامین منابع مالی برای بازسازی ابنیه و تامین تجهیزات آسیبدیده هستند. روند تامین ماشینآلات کندتر از بازسازی ساختمانها و محل کارخانه انجام میشود، چرا که باید سازندگانی آماده نوسازی یا بازسازی ماشینآلات آسیبدیده باشند. ماشینآلات تولیدی معمولا سفارشی هستند و باید طراحی شود و سپس سازنده داخلی آن را بسازد و یا با انجام ثبت سفارش ماشینآلات جدید وارد شود که هر دو فرایندی زمانبر است.
خالقی عنوان کرد: علاوه بر این، تاخیر در بازسازی واحدهای فولادی و پتروشیمی به عنوان صنایع مادر باعث اختلال در زنجیره صنایع پاییندستی میشود. اگر ظرفیت از دسترفته این واحدها هر چه سریعتر به مدار بازنگردد، برای جلوگیری از توقف تولید باید مواد اولیه وارد شود که این مورد هم چالشهای مخصوص به خود را دارد.
خالقی تصریح کرد: تا به امروز منابع مالی تامین نشده و شرکتها نتوانستهاند از این امکانات برخوردار شوند. باید هرچه زودتر موضوع تعیین خسارت نهایی شود و میزان تسهیلاتی که قرار است به واحدها اختصاص پیدا کند، نهایی و آنها به بانکهای عامل معرفی شوند تا بتوانند منابع لازم را دریافت کنند و کار بازسازی را آغاز کنند. در غیر این صورت، شرکتها باید از منابع داخلی خود استفاده کنند. برخی شرکتها به دلیل تعهداتی که دارند، نمیتوانند بازسازی را به تاخیر انداخته و منتظر تامین منابع بمانند و مجبور شدهاند برای جلوگیری از توقف تولید، از منابع خود استفاده کنند.
واحد تولیدی که در اثر جنگ دارایی خود را از دست داده است، اگر بخواهد با منابع خود بازسازی کند، نه تنها سرمایهاش صفر میشود، بلکه بدهکار نیز میشود
دبیرکل خانه صمت ایران گفت: اصل ماجرا این است که یک واحد تولیدی در اثر جنگ و حملاتی که هیچ نقشی در آن نداشته، دارایی خود را از دست داده است. اگر این واحد بخواهد با منابع خود بازسازی کند، ممکن است نه تنها سرمایهاش صفر شود، بلکه بدهکار نیز بشود. واحدی که از قبل هم بدهی بانکی داشته، با دریافت منابع جدید بدهکارتر خواهد شد. بنابراین باید این موضوع بررسی شود که آیا در آینده شرایط اقتصادی به او اجازه بازپرداخت این تسهیلات را خواهد داد یا خیر.
تنوع بخشی به منابع مالی برای بازسازی صنایع
وی با بیان این که بانکها برای تامین منابع مالی محدودیت دارند و از سرعت کافی برخوردار نیستند، گفت: بحث تشکیل صندوقهای سرمایهگذاری ازی و استفاده از سرمایههای مردمی برای احیای تولید و بازسازی صنایع، یکی از راهکارهای موجود است. علاوه بر آن، نهادهایی مانند صندوق نوآوری و شکوفایی میتوانند موثر باشند. استفاده از ظرفیت بازار سرمایه و شرکتهای تامین سرمایه نیز میتواند یکی دیگر از مسیرها باشد. اگر بازار سرمایه بتواند منابع جذب کند، شرکتهای تامین سرمایه هم میتوانند تجهیز شوند و با استفاده از منابعی که از سوی مردم فراهم میشود، در بازسازی صنایع مشارکت کنند یا از روشهای دیگر تامین مالی بهره بگیرند. البته هیچ یک از این روشها به تنهایی کفایت نمیکند.
وی اضافه کرد: هر واحد باید به صورت جداگانه بررسی شود و برای آن طرح توجیهی فنی و اقتصادی تهیه شود. همچنین این انتظار وجود دارد که تا حد امکان راههای جبرانی مانند فریز شدن بدهیهای بانکی، اعطای مهلت تنفس مناسب و حتی یک تا دو سال فرصت برای آغاز بازپرداخت اقساط، برای آنها در نظر گرفته شود. همچنین در حوزه بدهیهای مالیاتی، حق بیمه تامین اجتماعی، قبوض آب، برق و گاز و سایر هزینهها نیز باید فرصت مناسبی به این واحدها داده شود تا پس از بازسازی و آغاز تولید، نسبت به پرداخت بدهیهای خود اقدام کنند و یا این که مورد بخشودگی قرار گیرند.
باید برای واحدهای آسیبدیده از جنگ بسته حمایتی تکمیلی مجزا در نظر گرفته شود
دبیرکل خانه صمت ایران در پایان تاکید کرد: باید برای واحدهای آسیبدیده از جنگ بسته حمایتی تکمیلی مجزا در نظر گرفته شود. مصوبات فعلی در حد اختیارات ستاد تسهیل بوده، اما بخشی از حمایتها نیازمند اصلاح قوانین یا تصویب مقررات جدید است که خارج از اختیارات این ستاد است. در شرایط فعلی، شورای اقتصادی سران قوا میتواند برای این موضوع تصمیمگیری کند و بسته ویژهای را برای واحدهای صنعتی آسیب دیده تنظیم کند.
نظر شما