بازار؛ گروه آب و انرژی: در شاهکار سینمایی «پدرخوانده»، دن کورلئونه برای اعمال کنترل خود نیازی به فریاد زدن یا تهدید مستقیم نداشت؛ کافی بود با نگاهی آرام و سکوتی سنگین وارد اتاق شود تا رفتار تمام اطرافیانش تغییر کند. ترس واقعی نه در کلمات، بلکه در شهرتی بود که طی سالها انباشته شده بود. اما امروز به نظر میرسد بازار جهانی نفت، وضعیت متفاوتی را تجربه میکند. برای دههها، نفت مانند پدرخوانده واقعی اقتصاد جهانی بود؛ کالایی که به محض بروز مشکل در عرضه یا وقوع جنگ در مناطق تولیدکننده، اقتصادها را به کام رکود یا تورم میکشاند.
مصونیت در برابر ویروس بحران
امروز صحنه رقابتها تغییر کرده است. با وجود تشدید تنشهای دریایی و تهدیدهای اختلال در عرضه که پیش از این میتوانست وحشت جهانی ایجاد کند، واکنشها سرد و زودگذر شده است. خبرگزاری رویترز در گزارشهای اخیر خود به این نکته اشاره میکند که بازار در نتیجه بحرانهای پیدرپی در حال کسب نوعی مصونیت است. یکی از واضحترین نشانههای این تغییر رفتار، واکنش ملایم قیمتها به رویدادهایی است که قبلاً موجهای صعودی طولانی ایجاد میکردند. در واقع، معاملهگران امروزی توانایی بیشتری در تشخیص مرز میان تیترهای احساسی و کاهش واقعی عرضه پیدا کردهاند.
بالشتک ایمنی در برابر سقوط
این تغییر ناگهانی رخ نداده است. از سال ۲۰۲۰، معاملهگران نفت مجموعهای بیسابقه از شوکها، از قیمتهای منفی در ایالات متحده تا تحریمهای روسیه را تجربه کردهاند. فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، در گفتگویی با شبکه سیانان تاکید کرده است که وجود یک «بالشتک راحت» از ظرفیت تولید مازاد در سطح جهان، غریزه وحشت روانی را از بازار حذف کرده است. به گفته این مقام مسئول، در دسترس بودن منابع جایگزین باعث شده تا بازارها تیترهای داغ خبری را نادیده بگیرند و در یک حس امنیت نسبی فرو بروند. حتی زمانی که کشورهایی مانند آلمان و ژاپن برای مقابله با افزایش قیمتها به ذخایر استراتژیک خود متوسل شدند، بازار به سرعت این پیام را دریافت کرد که دولتها اجازه انفجار قیمت را نخواهند داد.
غلبه رکود بر واهمه کمبود
از نظر تاریخی، قیمت نفت بر پایه روایتهای مرتبط با «عرضه» تغییر میکرد، اما امروزه عدم قطعیت در «تقاضا» به همان اندازه اهمیت یافته است. چین به عنوان بزرگترین مصرفکننده، اکنون به دلیل کندی فعالیتهای صنعتی و ضعف در بخش املاک، دیگر آن محرک قدرتمند سابق نیست. در این راستا، نظرسنجیهای اختصاصی رویترز از ۴۰ اقتصاددان برجسته نشان میدهد که میانگین پیشبینی قیمت نفت خام برنت برای سالهای پیشرو به حدود ۶۷ دلار کاهش یافته است. تحلیلگران بلومبرگ نیز معتقدند سرمایهگذاران اکنون بیش از آنکه نگران بستن تنگههای راهبردی باشند، بر احتمال رکود اقتصادی جهانی و توانایی آن در خنثیسازی هرگونه کمبود عرضه تمرکز دارند.
پویایی جدید در سایه الگوریتمها
نفت هنوز یک بازار پایدار نیست، اما ماهیت نوسانات آن تغییر کرده است. طبق برآوردهای بانک تسویه حسابهای بینالمللی، اکنون بیش از ۵۰ درصد معاملات آتی کالا توسط الگوریتمهای معاملاتی پرسرعت هدایت میشود. این یعنی قیمتها ممکن است در یک جلسه معاملاتی بیش از ۳ درصد نوسان کنند، بدون آنکه تغییری در عوامل بنیادی رخ داده باشد. تحلیلگران در گفتگو با سیانبیسی اشاره میکنند که حتی غولهای انرژی نظیر اکسون موبیل و شل نیز با آگاهی از این تغییر ساختار، به جای گسترش تولید، بر بازخرید سهام تمرکز کردهاند. جهان ممکن است هنوز به نفت وابسته باشد، اما گویی توانایی قدیمی خود را برای ترسیدن از این پدرخواندهی پیر از دست داده است.
نظر شما