بازار؛ گروه آب و انرژی: رشد قیمت فرآورده های نفتی در بازارهای جهانی بیشتر از همه به کام قاچاقچیان سوخت بوده است. حدود ۱۰ روز پیش وزارت نفت پاکستان با صدور ابلاغیهای رسمی اعلام کرد که قیمت هر لیتر بنزین در این کشور با افزایش ۱۴.۹ روپیه به ۴۱۴ روپیه (حدود ۳۰۰ هزار تومان) رسیده است. بر اساس این اعلامیه قیمت گازوئیل نیز با افزایش ۱۵روپیهای به ۴۱۴ روپیه در هر لیتر افزایش یافت. این رشد قیمت ها در شرایطی است که هم اکنون هر لیتر گازوییل یارانه ای در کشور ما به قیمت ۳۰۰ و غیر یارانه ای ۶۰۰ تومان تومان فروخته می شود. اختلاف قیمت حدود ۳۰۰ هزار تومانی در ایران و بازار پاکستان به عنوان اصلی ترین مقصد قاچاق سوخت سودهای میلیاردی برای برخی از افراد رقم زده است.
با فرض قاچاق۲۰ میلیون لیتر گازوییل در روز و اختلاف قیمت حدود ۳۰۰ هزار تومانی آن با بازار کشورهایی همچون پاکستان، قاچاق این سوخت گردش مالی روزانه این کار حدود۶ همت و در طول ۸۰ روز پس از شروع جنگ حدود ۴۸۰ همت بوده است
یک حساب کتاب ساده نشان می دهد که با فرض قاچاق۲۰ میلیون لیتر گازوییل در روز و اختلاف قیمت حدود ۳۰۰ هزار تومانی آن با بازار کشورهایی همچون پاکستان، قاچاق این سوخت گردش مالی روزانه این کار حدود۶ همت و در طول ۸۰ روز پس از شروع جنگ حدود ۴۸۰ همت بوده است.
اما در حالی حجم بالایی از سوخت کشور همه ساله در حال قاچاق است، که کشور این روزها بیشتر تاز هر زمانی با ناترازی انرژی مواجه بوده و مسئولین دولت مدام مردم را به صرفه جویی در مصرف انرژی دعوت می کنند. مسعود پزشکیان به تازگی از کسری ۵۰ میلیون لیتری بنزین سخن گفته و تاکید کرده که
چرا قاچاق گازوییل چندین برابر بنزین است؟
آمارهای متفاوتی از مقدار قاچاق گازوییل از کشور منتشر می شود. محمد باقر رئیس مجلس شورای اسلامی پیشتر از قاچاق روزانه ۲۵ الی ۳۰ میلیون لیتر سوخت خبر داده بود. در اینباره مسعود پزشکیان رییس جمهوری هم گفته بود که روزانه بین ۱۰ تا ۳۰ میلیون لیتر نفت گاز یا همان گازوییل قاچاق می شود. محمد صادق عظیمی فر هم در بهمن سال گذشته اعلام کرده بود که قاچاق سوخت ایران را به یک واردکننده سوخت تبدیل کرده است. البته در بهمن سال گذشته گفته بود که به دلیل اقدامات انجام شده قاچاق نفتگاز حدود ۴ میلیون لیتر در روز کاهش پیدا کرده است.
اما دلیل حجم بالای قاچاق سوخت به خارج از کشور چیست.؟ حمید حسینی سخنگوی اتحادیه صادرکنندکان فرآورده های نفتی در گفتگو با بازار با بیان اینکه قاچاق بنزین در کشور کمتر از ۵ میلیون لیتر بوده و بیشتر قاچاق سوخت مربوط به گازوییل است، در توضیح ادعای خود گفت: قاچاق بنزین به دلیل اشتعال زایی بالای آن سخت است. از طرفی عرضه بنزین تنها در پمپ بنزین ها صورت می گیرد و قاچاق آن به راحتی گازوییل نیست.
او در پاسخ به این سوال که چرا فکر می کنید قاچاق گازوییل بیشتر از بنزین است، گفت: گازوییل اشتعال زایی کمتری نسبت به بنزین دارد. جدای از این بخش های مختلفی دارای سهمیه گازوییل هستند، از کامیون دارها تا صاحبان تراکتور و نیروگاه ها همگی این سوخت را دریافت می کنند. در هر کدام از این بخش ها امکان قاچاق وجود دارد. اختلاف قیمت وحشتناک گازوییل در داخل ایران با خارجی از مرزهای ایران از دیگر دلایلی است که باعث شده انگیزه قاچاق این سوخت به شدت بالا رود.
اختلاف قیمت وحشتناک گازوییل در داخل ایران با خارجی از مرزهای ایران از دیگر دلایلی است که باعث شده انگیزه قاچاق این سوخت به شدت بالا رود. قیمت هر لیتر گازوییل در کشور ما ۳۰۰ تومان است در حالیکه همین سوخت در بازارهای جهانی امروز به قیمت بشکه ای ۸۴ دلار فروخته می شود
سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده های نفت، گاز و پتروشیمی در ادامه با اشاره به رشد قیمت فرآورده های نفتی در بازار جهان بعد جنگ ایران با آمریکا و اسراییل، افزود: قیمت هر لیتر گازوییل در کشور ما ۳۰۰ تومان است در حالیکه همین سوخت در بازارهای جهانی امروز به قیمت بشکه ای ۸۴ دلار فروخته می شود.
قدرت بالای شبکه های قاچاق، چه کسی پشت پرده است؟
هر چند طی سالهای اخیر اقدامات مقابلهای در نسبت با گذشته رشد به شدت چشمگیری داشته است، اما همچنان خلا بزرگی احساس میشود. به عنوان مثال زمستان سال گذشته از زبان رئیس پلیس امنیت اقتصادی فراجا مطرح شده بود که یک پرونده قاچاق سوخت که نتیجه بیش از یک سال کار پلیس بوده، در کمتر از یک ساعت با پرداخت ۱۱ هزار میلیارد تومان جریمه فیصله پیدا کرده است. البته بعداً پلیس امنیت توضیح داد که رقم درست ۱۱ هزار میلیارد ریال یا هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان است اما باز هم برای همه جای تعجب است که کدام قدرت اقتصادی میتواند طی این مدت زمان اندک، این مقدار زیاد پول را آن هم بهصورت نقد به حساب قوه قضائیه واریز کند.
موسی غنی نژاد اقتصاد دان با اشاره به این مساله در گفتگو با یکی از رسانه ها در اینباره گفته بود که «مشخص است که پشت این قدرت اقتصادی، حتماً قدرت سیاسی وجود دارد. امروز دیگر همه میدانند که قاچاق، برای مثال قاچاق سوخت، از نظر فنی قابلپیگیری است و شرایط بهگونهای نیست که نشود تشخیص داد این حجم بالای قاچاق سوخت به گفته خود مسئولان، از کجا و به چه طریق صورت میگیرد.»
او همچنین گفته بود که «ممکن است افرادی را هم به اتهام قاچاق و عوامل فساد اقتصادی دستگیر و بازداشت کنند، اما این اقدامات به هیچ عنوان مسئله را ریشهکن نمیکند و تنها در ظاهر مدیریت مسئله صورت میگیرد. وگرنه اصل مشکل پابرجاست و ادامه دارد.»
نظر شما