به گزارش بازار، برخلاف تصور عمومی که مهمترین فرآورده حاصل از نفت خام را بنزین میدانند، واقعیت فنی و اقتصادی بسیار پیچیدهتر است. این پیچیدگی برای درک علت اثرگذاری همزمان بحرانهای ژئوپلیتیک (مانند تجاوز نظامی آمریکا به ایران ) بر تمامی بخشهای اقتصادی، حائز اهمیت اساسی است.
بر اساس استانداردهای پالایشی، ترکیب محصولات حاصل از یک بشکه نفت خام به طور تقریبی به شرح زیر است:
فرآورده؛ درصد حجمی
بنزین ۴۵.۹٪
دیزل و گازوئیل ۳۰.۰٪
سوخت هواپیما (جت) ۱۱.۰٪
کک نفتی (مصرف در صنایع فولاد و آلومینیوم) ۴.۶٪
(Still Gas) ۳.۹٪
گازهای مایع هیدروکربنی ۳.۵٪
آسفالت و قیر راهسازی ۲.۰٪
سوخت سنگین کشتیها (Residual Fuel) ۱.۹٪
روانکنندهها ۱.۰٪
سایر فرآوردهها ۲.۳٪
مجموع ۱۰۰٪
جمع سهم فرآوردههای مصرفی در بخش حملونقل (بنزین، دیزل، سوخت جت و سوخت سنگین) به تنهایی به ۸۸.۸٪ میرسد. در صورتی که گازهای مایع هیدروکربنی و کک نفتی را نیز که مواد اولیه صنایع پاییندستی هستند به این جمع اضافه کنیم، ۸۶.۹٪ از هر بشکه نفت خام صرف تأمین انرژی و مواد اولیه ضروری برای حفظ فعالیت اقتصاد جهانی میگردد.
در شرایط کنونی، هر بشکه نفت خامی که به دلیل حمله آمریکا به ایران در تنگه هرمز از چرخه تأمین خارج شود، صرفاً یک مسئله محدود به کمبود بنزین نیست. این اختلال، به طور همزمان بر زنجیره تأمین گازوئیل (مؤثر بر حملونقل کالا)، سوخت هواپیما (مؤثر بر حملونقل هوایی)، قیر (مؤثر بر پروژههای زیرساختی و راهسازی) و مواد اولیه صنایع سنگین (مانند کک نفتی) تأثیر میگذارد.
با توجه به آمار فوق، این پرسش مطرح میشود که در صورت حذف یک میلیارد بشکه نفت خام از سیستم عرضه جهانی در بازه زمانی تنها دو ماه، چه پیامدهای کمّی و کیفی بر اقتصاد بینالملل تحمیل خواهد شد؟
آژانس بین المللی انرژی اعلام کرده است بحران فعلی بزرگترین بحران انرژی در تاریخ است. این بحران میتواند ظرف هفتهها منجر به افزایش قیمتها، اختلال گسترده در ناوگان حملونقل هوایی و زمینی، و در نهایت وقوع یک رکود در مقیاس جهانی گردد.
نظر شما