بازار، گروه صنعت: رشد سریع صنعت خودروسازی چین و جهش صادرات خودروهای برقی، موازنه قدرت جهانی را تغییر داده و شرکتهای باسابقه ژاپنی را به بازنگری جدی در استراتژیهای تولید و رقابت واداشته است.
فایننشال تایمز در گزارشی نوشته است که برچسب «ساخت ژاپن» دیگر دژ تسخیرناپذیری نیست که خودروسازان پیشرو را از تغییرات خزنده صنعت خودرو محافظت کند. این روزها، به روایت نیکی آسیا، «اژدهای چینی» با قواعدی تازه وارد میدان شده و موازنه قدرت در صنعت خودروسازی جهان را به چالش کشیده است.
تحلیلگران مککینزی در گفتوگویی توضیح میدهند که شرکتهای باسابقهای مانند تویوتا ناچار شدهاند برخی باورهای دیرینه خود را کنار بگذارند و استراتژیهایشان را بازنویسی کنند؛ نه صرفاً برای نوسازی، بلکه برای فرار از تهدیدی وجودی که از سرعت نوآوری شرکتهای چینی و رشد فزاینده برندهای آن ناشی میشود. اکونومیست نیز در گزارشی جداگانه همین تحول را تأیید کرده است.
تغییر موازنه قدرت در پنج سال
فایننشال تایمز با مرور دادههای صادراتی نوشته است که موازنه قدرت در صنعت خودرو تنها طی پنج سال دگرگون شده است. در سال ۲۰۱۹، ژاپن با صادرات ۴.۸ میلیون خودرو رهبر بلامنازع بازار جهانی بود؛ در حالی که چین با صادرات کمتر از ۷۰۰ هزار دستگاه، بازیگری حاشیهای محسوب میشد.
اما نیکی آسیا گزارش میدهد که در سال ۲۰۲۴ شرایط کاملاً تغییر کرده؛ چین با صادرات ۵.۵ میلیون دستگاه به بزرگترین صادرکننده خودرو در جهان تبدیل شد و صادرات ژاپن نیز به حدود ۴.۲ میلیون دستگاه سقوط کرد.
شرکتهای ژاپنی که زمانی نماد کیفیت بیرقیب بودند، اکنون برای حفظ رقابتپذیری جهانی مجبور به بازنگری در استانداردهای تولید، کاهش هزینهها و افزایش سرعت نوآوری شدهاند
خودروهای برقی؛ سلاح استراتژیک چین
InsideEVs نیز در گزارشی ویژه تأکید کرده است که مهمترین عامل جهش چین، سرمایهگذاری زودهنگام این کشور در صنعت خودروهای برقی بوده است. به نوشته این رسانه، خودروهای برقی اکنون حدود ۴۰ درصد از کل صادرات چین را تشکیل میدهند و شرکتهایی مانند BYD در خط مقدم این تحول ایستادهاند.
اتوموتیو نیوز نیز گزارش داده است که BYD حتی از تسلا پیشی گرفته و به بزرگترین تولیدکننده خودروهای برقی در جهان تبدیل شده است؛ موفقیتی که به گفته این نشریه، نتیجه زنجیره تأمین یکپارچه و حمایت صنعتی گسترده چین است.
در همین حال، مککینزی در تحلیل دیگری توضیح داده است که صنعت خودرو با شتابی کمسابقه در حال تغییر است. شرکتهای چینی با معرفی سریع مدلهای جدید و ارائه فناوریهای نرمافزاری پیشرفته، استانداردهای تازهای در بازار ایجاد کردهاند. اتوکار نیز تأکید میکند که نرمافزار به بخش حیاتی خودروهای مدرن تبدیل شده و رقابت را وارد مرحلهای کاملاً جدید کرده است.
در کمتر از پنج سال چین از یک بازیگر حاشیهای در صادرات خودرو به بزرگترین صادرکننده جهان تبدیل شد و اکنون شرکتهای ژاپنی را به بازنویسی استراتژیهای صنعتی خود واداشته است
فشارهای مالی بر غولهای ژاپنی
اساندپی گلوبال در ارزیابی خود هشدار داده است که این تحولات فشار مالی قابل توجهی بر شرکتهای ژاپنی وارد کرده و برخی از آنها پیشبینیهای مالی ناامیدکنندهای ارائه دادهاند. فورچون در گزارشی تکمیلی نوشته است که کاهش رتبه اعتباری هوندا توسط استاندارد اند پورز و تنزل رتبه نیسان به سطح غیرسرمایهگذاری از سوی مودیز، نشانههای روشن این فشارهاست.
در همین باره نیکی آسیا مینویسد خطرات زمانی آشکارتر شد که هوندا نخستین زیان سالانه خود در نزدیک به ۷۰ سال گذشته را اعلام کرد. این رسانه گزارش داد که توشیهیرو مبه، مدیرعامل هوندا، مسئولیت این وضعیت را پذیرفت و حتی ۳۰ درصد از حقوق خود و معاونش را طی سه ماه کاهش داد. او همچنین هشدار داده است که صنعت خودروسازی ژاپن ممکن است با بحران ساختاری جدی روبهرو شود.
سرمایهگذاری گسترده چین در خودروهای برقی و رشد سریع برندهایی مانند BYD، قواعد رقابت در صنعت خودرو را تغییر داده و فشار شدیدی بر خودروسازان سنتی وارد کرده است
بازنگری در فلسفه تولید
اتوموتیو نیوز در تحلیلی نوشته است که نیسان وارد دومین سال برنامه دشوار بازسازی خود شده و قصد دارد تا سال ۲۰۲۸ هفت کارخانه را تعطیل کند. به گزارش این رسانه، جنگ آمریکا علیه ایران نیز شرایط را پیچیدهتر کرده زیرا کاهش فروش در خاورمیانه نیسان را مجبور به کاهش تولید برخی مدلها کرده است.
فایننشال تایمز نیز درباره وضعیت تویوتا مینویسد بزرگترین خودروساز جهان دیگر مصون از تغییرات سریع صنعت نیست. این روزنامه از قول کن کان، مدیرعامل جدید تویوتا، گزارش داده که وضعیت شرکت «نه امن است و نه راحت»؛ سخنی که باعث شده بسیاری از تحلیلگران خواستار همکاری بیشتر میان خودروسازان ژاپنی برای حفظ رقابتپذیری جهانی شوند.
نشریه تخصصی «راهکارهای تولید خودرو» یکی از تناقضهای جالب این بحران را توضیح میدهد: استانداردهای فوقسختگیرانه کیفیت که زمانی نقطه قوت تویوتا بود، اکنون به مانعی برای چابکی تبدیل شده است. این رسانه نمونهای ذکر میکند که تولیدکننده کمری ماهانه نزدیک به ۱۰ هزار سیم رابط را تنها به دلیل تفاوت بسیار جزئی در رنگ پوشش کنار میگذاشت؛ در حالی که این قطعات از نظر عملکرد کاملاً سالم بودند.
مککینزی در تحلیل دیگری نوشته است که تویوتا برای عبور از این مشکل برنامهای با عنوان «فعالیت استاندارد هوشمند» راهاندازی کرده؛ برنامهای که هدف آن کاهش استانداردهای اغراقآمیز، کاهش هزینهها و افزایش انعطافپذیری زنجیره تأمین است تا بتواند با سرعت نوآوری صنعت خودرو چین رقابت کند.
عبارت «ساخت ژاپن» زمانی مترادف اعتماد و کیفیت مطلق بود؛ اما اکنون، به روایت رسانههای آسیایی، «ساخت چین» معنای تازهای یافته است؛ معنایی که نتیجه تصمیمهای جسورانه صنعتی و سرمایهگذاریهای عظیم است.
پرسش اصلی این است که آیا خودروسازان ژاپنی میتوانند با سرعت و انعطافپذیری کافی جایگاه تاریخی خود را در صنعت خودرو جهان بازیابی کنند؟
نظر شما