به گزارش بازار، ایران سالها صرف تولید و عرضه پهپادهای بدون سرنشین کرده است و اکنون در حال استقرار آنها در مقیاس وسیع است.
تحلیلگران رویترز در این باره نوشتند که از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، تهران صدها پهپاد به سمت اسرائیل و کشورهای متحد آمریکا شلیک کرد و در این عملیاتها بر غلبه بر پدافند هوایی با استفاده گسترده از پهپادها تمرکز داشت.
طبق تخمینهای مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، یک پهپاد شاهد بین ۲۰ تا ۵۰ هزار دلار قیمت دارد. با فرض هزینه ۳۵ هزار دلاری پهپادها، این پرتابهها میتوانند ارتشها را مجبور به استفاده از موشکهای رهگیر پاتریوت ۴ میلیون دلاری کنند.
این یعنی با پول هر پاتریوت، ایران میتواند ۱۱۵ پهپاد بدون سرنشین تولید کند. به نوشته رویترز، ایران تنها در هفته اول درگیری بیش از ۱۰۰۰ پهپاد به پرواز درآورد و تخمین زده میشود که ظرفیت تولید حدود ۱۰۰۰۰ پهپاد در ماه را داشته باشد.
فناوری جنگ در سالهای اخیر به سرعت تکامل یافته است، تغییری که به وضوح در جنگ اوکراین علیه روسیه نیز نشان داده شده است. تخمین زده میشود که پهپادها حدود ۷۰ درصد از تلفات روسیه را تشکیل میدهند و امکان انجام حملات از راه دور را فراهم میکنند و خطر را برای خلبانان و خدمه هوایی کاهش میدهند.
پهپادها کمهزینه هستند، از راه دور هدایت میشوند، اگر منهدم شوند اپراتور کشته نمیشود و هزینه جایگزینی میتواند تنها چند دَه هزار دلار باشد.به نوشته رویترز، این عدم تعادل به یک «مشکل استراتژیک» تبدیل شده است. حملات ارزان شده، در حالی که هزینه نسبی دفاع به شدت افزایش یافته است.
آمریکا و متحدانش گاهی اوقات موشکهای رهگیر به ارزش میلیونها دلار را برای سرنگونی پهپادهایی شلیک میکنند که با قطعات آماده با کمتر از یکدرصد هزینه، مونتاژ شدهاند.
هزینه کلی یک سامانه تاد یا پاتریوت میتواند بیش از یک میلیارد دلار باشد. هزینه موشکهای رهگیر نیز چند میلیون دلار است.
خریدار ارشد سلاح پنتاگون بیل لاپلانت در سال ۲۰۲۴ به یک کمیته تخصیص بودجه سنای آمریکا گفت: «اگر ما یک پهپاد انتحاری ۵۰۰۰۰ دلاری را با یک موشک ۳ میلیون دلاری سرنگون کنیم، این معادله هزینهای خوبی نیست.» او هشدار داد که اقتصاد دفاع هوایی در حال ناپایدار شدن است.
این عدم تعادل پیش از این در یمن نیز مشاهده شده بود. به گفته مقامات و تحلیلگران دفاعی آمریکایی، از اواخر سال ۲۰۲۳، نیروی دریایی ایالات متحده حدود ۱ میلیارد دلار یا بیشتر برای مهمات پدافند کشتیها در دریای سرخ در برابر پهپادها و موشکهای کمهزینه انصارالله هزینه کرده است.
قیمت موشک تنها بخشی از هزینه است. هر بار رهگیری همچنین به حضور کشتیهای جنگی و اسکورتهای آنها، سوخت و نگهداری، خدمه آموزش دیده، تجهیزات اطلاعاتی و نظارتی و شبکههای فرماندهی و کنترل مورد نیاز برای شناسایی و شکست تهدیدات ورودی وابسته است.
رویترز تأکید کرد که ایالات متحده در این باره از ایران عقبمانده، اگرچه در تلاش است تا جبران کند. واشنگتن به سمت تسریع روند توسعه پهپادهای نظامی کوچک حرکت کرده و سیستمهایی مانند پهپاد لوکاس را تولید نمود.
لوکاس شبیه به پهپاد شاهد ایران است که عملکردی بسیار شبیه به موشک کروز دارد، اما با کسری از هزینه. با افزایش و ارزانتر شدن پهپادهای تهاجمی، سیستمهای دفاعی ضد پهپاد از قافله عقب ماندهاند و شکافهایی را در پدافند هوایی آشکار کردهاند.
ارتشها در حال توسعه پدافندهای خود برای مقابله با پهپادهای تهاجمی ارزان هستند، از اخلالگرهای الکترونیکی و پهپادهای رهگیر گرفته تا لیزرها که برای غیرفعال کردن اهداف با سرعت نور طراحی شدهاند. بسیاری از این سیستمها نوید کاهش هزینه دفاع با تکیه بر برق یا پلتفرمهای قابل استفاده مجدد به جای موشکهای گرانقیمت را میدهند، اما اکثر آنها از نظر برد، قدرت، مقاومت در برابر آب و هوا یا مقیاس محدود هستند و به ندرت در خارج از محیطهای آزمایشی به کار گرفته شدهاند.
تا زمانی که این سیستمها با دقت آزمایش و استفاده شوند و بتوانند به طور گسترده مستقر شوند، نیروهای مسلح همچنان برای متوقف کردن پهپادهایی که کشتیها و پایگاههای نظامی را تهدید میکنند، به موشکهای پدافندی سابق و گران قیمت متوسل میشوند. تحلیلگران رویترز افزودند که چالش پیش روی آمریکا و متحدانش این است که آیا فناوری ضد پهپاد میتواند با سرعت کافی پیشرفت کند و به اندازه کافی ارزان باشند تا با سرعت پهپادهای تهاجمی برابری کند، یا اینکه دفاع در برابر آنها همچنان به رهگیرهای پرهزینه متکی خواهد بود.
نظر شما