بازار؛ گروه بین الملل: شکلگیری جنگ میان ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل منجر به تغییرات گستردهای در برخی بازارهای جهانی، بهویژه بازار انرژی و مشخصاً قیمت نفت و گاز شده است. اگرچه این جنگ منجر به افزایش قیمت نفت به نزدیکی محدوده ۱۲۰ دلار شد، اما برخلاف انتظارات بازارهای مالی، شاهد رشد قیمت در بازار طلا و دیگر فلزات گرانبها نبودیم. این در حالی است که طلا اساساً به عنوان دارایی امن، همواره نسبت به بیثباتیهای ژئوپلیتیکی واکنش نشان داده و مسئله مهمی چون جنگ در خلیج فارس و مسدود شدن تنگه هرمز، میبایست منجر به رشد قیمت این فلز گرانبها میشد.
اکنون سوال اینجاست که چرا طلا آنطور که انتظار میرفت، به جنگ در خاورمیانه و حتی هدف قرار گرفته شدن شهرهای تجاری منطقه، بهویژه دبی و ابوظبی، واکنش چندانی نشان نداد؟
رشد شاخص دلار و تضعیف طلا
همانطور که میدانیم، شاخص دلار یکی از مؤثرترین فاکتورهای تاثیرگذار بر قیمت انس جهانی طلا محسوب میشود. شاخص دلار از ۲۷ ژانویه به این سو، شاهد روندی صعودی بوده و از کانال ۹۵ در آن زمان، به نزدیک کانال ۹۹ در زمان تنظیم این گزارش رسیده است.
در شرایطی که اقتصاد آمریکا ثبات نسبی از خود نشان داده و انتظارات برای کاهش نرخ بهره کاهش مییابد، دلار به عنوان یک پناهگاه امن، جذابیت بیشتری پیدا میکند. طلا که اغلب در نسبت معکوس با دلار معامله میشود، با تقویت واحد پول آمریکا، تحت فشار نزولی قرار گرفته و سرمایهگذاران ممکن است با پیشبینی افزایش نرخ بهره واقعی در آینده، نگهداری دلار را به طلا ترجیح دهند.
انتظار بازارهای جهانی از دامنه زمانی جنگ
نکته مهمی که در خصوص تاثیرگذاری جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل و تاثیر آن بر قیمت جهانی طلا باید در نظر داشت این است که اگرچه این جنگ در قیاس با جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل، ابعاد وسیعتری از حیث سطح درگیری و مواردی چون مسدودسازی تنگه هرمز به خود گرفته، اما هر دو طرف از زمان آغاز درگیریها نسبت به کوتاه مدت بودن آن ابراز امیدواری کردهاند. در تازهترین این اظهارات، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه طی اظهاراتی تاکید کرد که از نظر وی، این جنگ به زودی پایان خواهد یافت. در ایران نیز اظهاراتی مشابه به چشم میخورد. سرلشکر رحیم صفوی، مشاور فرمانده معظم کل قوا نیز همزمان از پیشبینی خود مبنی بر پایان جنگ پیش از فرا رسیدن عید نوروز در ایران خبر داد. همین امر سبب شده تا بازارهای جهانی، انتظار خود برای شکلگیری جنگی بلندمدت میان دو طرف را کاهش داده و چنین فاکتوری را در شوکهای قیمتی طلا لحاظ نکنند.
عدم قطعیت در کاهش نرخ بهره فدرال رزرو
در حالی که دولت آمریکا از ابتدای دوره دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ همواره به دنبال کاهش نرخ بهره بانکی بوده، اما جنگ با ایران هزینه بسیار چشمگیری برای این کشور ایجاد کرده است. در تازهترین آمار خسارات اقتصادی ناشی از جنگ، خبرگزاری رویترز از هزینه بیش از ۱۲ میلیارد دلاری ایالات متحده طی ۱۲ روز جنگ با ایران خبر داده است. با این حساب، میتوان گفت که به شرط عدم افزایش شعله جنگ و استفاده از ادوات و روشهای فعلی نظامی، این جنگ روزانه بیش از ۱ میلیارد دلار برای اقتصاد آمریکا هزینه در بر خواهد داشت. چنین وضعیتی، اساساً چشمانداز فدرال رزرو برای کاهش نرخ بهره بانکی را تحت تاثیر قرار داده و بسیار بعید به نظر میرسد که این نهاد، دستکم برای آوریل و حتی احتمالاً می، با کاهش نرخ بهره بانکی موافقت کند. لذا، باقی ماندن نرخ بهره بانکی در سطوح بالا، منجر به رشد بازدهی اوراق قرضه، شاخص دلار و البته کاهش جذابیت طلا خواهد شد.
به نظر میرسد در جریان بحرانهای اخیر، دلار به رقیب اصلی طلا در نقش پناهگاه امن تبدیل شده است. اوراق خزانه داری ایالات متحده با نقدشوندگی بالا، ریسک کمتر و حمایت ساختاری از سوی بانک مرکزی، گزینه مطلوب بسیاری از مؤسسات مالی جهانی به شمار میرود. در نتیجه، بخشی از سرمایههایی که در شرایط جنگی باید به بازار طلا هجوم میبردند، به سمت دلار و اوراق خزانه هدایت شدهاند و این امر رشد انس جهانی را مهار کرده است.
پیشخور شدن ریسک جنگ و بحرانهای ژئوپلیتیک
یکی دیگر از دلایل کلیدی، مفهوم «پیشخور شدن ریسک» در بازار است. بر اساس گزارش UBS و دادههای Investing.com، طلا از ابتدای سال ۲۰۲۶ بیش از ۲۵ درصد رشد کرده است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که بخش زیادی از نگرانیهای ژئوپلیتیکی، از جمله احتمال بسته شدن تنگه هرمز، پیشتر در قیمت لحاظ شدهاند. به بیان دیگر، بازار همزمان با ادامه جنگ در اوکراین، پیشبینی وقوع بحران را کرده و قیمتها پیشاپیش به آن واکنش نشان دادهاند. بنابراین پس از وقوع واقعی جنگ، فضای روانی تازهای برای رشد انفجاری قیمت باقی نمانده است.
نظر شما