علیرضا مبصر؛ گروه بانک و بیمه: سیاستهای بانک مرکزی بهطور مستقیم و مؤثر بر تمام بخشهای اقتصادی و بازارهای مالی تأثیر میگذارند. بانک مرکزی با استفاده از ابزارهایی چون «عملیات بازار باز» و «اعتبارگیری قاعدهمند»، به کنترل نقدینگی و نرخ بهره در سیستم بانکی میپردازد. این اقدامات میتواند جهتگیری بازارهای مالی از جمله بورس را تغییر دهد. در آخرین گزارش منتشرشده از بانک مرکزی، روند کاهش پذیرش درخواستهای بانکها در عملیات بازار باز مشخص شده است که نشاندهنده فشار فزاینده بر سیستم بانکی است. بهویژه در حراج ۴ اسفند، کاهش شدید نسبت پذیرش درخواستها، بهویژه در مقایسه با حراجهای پیشین، نگرانیهای بیشتری را در مورد تأثیر این سیاستها بر بازار بورس ایجاد کرده است.
جزییات عملیات بازار باز:
در چهلوپنجمین حراج بازار باز که در هفته منتهی به ۴ اسفند ماه برگزار شد، بانک مرکزی با درخواستهای ۱۸۵ هزار میلیارد تومانی از سوی بانکها موافقت کرد. این رقم مشابه حراجهای قبلی است اما نسبت قبولی درخواستها کاهش یافته است. در این حراج، تنها ۳۲ درصد از درخواستها پذیرفته شد، که این خود نشاندهنده کاهش شدید در میزان پذیرش درخواستها نسبت به حراجهای پیشین است. در تاریخ ۱۵ دیماه، نرخ موافقت بانک مرکزی با درخواستها ۳۹.۶ درصد بود که اکنون به ۳۲ درصد کاهش یافته است.
بانک مرکزی تنها با ۳۲ درصد از درخواست ها موافقت کرد
از سوی دیگر، میزان مطلق پذیرفتهشدهها نیز کاهش داشته است. در حراجهای اولیه دی ماه، بانک مرکزی با بیش از ۲۳۰ هزار میلیارد تومان از درخواستها موافقت کرده بود که این میزان در آخرین حراج به ۱۸۵ هزار میلیارد تومان رسید.
تأثیر سیاستهای انقباضی بر بورس:
کاهش مداوم نسبت پذیرش درخواستها و کاهش میزان اعتبار پذیرفتهشده توسط بانک مرکزی میتواند سیگنالی از رکود به بازارهای مالی ارسال کند. سیاستهای انقباضی بانک مرکزی در جهت کنترل تورم، میتواند موجب افزایش نرخ بهره و افزایش فشار بر بانکها و دیگر مؤسسات مالی شود. این فشار مالی بر بانکها ممکن است باعث کاهش توان تسهیلاتدهی به بازارها و کاهش اعتماد سرمایهگذاران به بازار بورس گردد.
عملیات بازار باز به وضوح نشان میدهد رویکرد بانک مرکزی نسبت به اقتصاد چگونه است
سرمایهگذاران با پیشبینی اینکه نرخهای بهره اوراق دولتی بدون ریسک بهطور پیوسته افزایش پیدا خواهند کرد، ممکن است از بازارهای ریسکی مانند بورس دور شوند. در نتیجه، چنین روندی میتواند انتظارات منفی را در بازار بورس تقویت کند و باعث کاهش بیشتر شاخصها شود. بهطور خلاصه، سیاستهای انقباضی بانک مرکزی و کاهش پذیرش درخواستها از سوی این نهاد، میتواند سیگنالی برای رکود در بازار بورس و دیگر بخشهای اقتصادی باشد.
چرا نتایج عملیات بازار باز داده مهمی است؟
این سیگنالها برای سرمایهگذاران قابل برداشت است زیرا عملیات بازار باز بهطور مستقیم بر میزان نقدینگی و نرخ بهره تأثیر میگذارد. با کاهش نسبت پذیرش درخواستها و محدودیت در ارائه اعتبار به بانکها، فشار بر سیستم بانکی بیشتر میشود و این خود میتواند منجر به افزایش نرخ بهره در بازارهای پولی شود. اگرچه این برداشت از نظر علمی ممکن است بهطور مستقیم قابل اثبات نباشد و تغییرات نرخ بهره نیازمند هماهنگی با دیگر سیاستهای پولی و مالی باشد، اما فعالان بازار بهطور غریزی از این اطلاعات به نتیجه میرسند که سیاستهای پولی بانک مرکزی ممکن است بهطور مستقیم بر نرخ بهره تأثیر بگذارد. بنابراین، سرمایهگذاران بر اساس این پیشبینیها ممکن است تصمیمات خود را در بازار بورس و سایر بازارهای مالی تغییر دهند.
نظر شما