به گزارش بازار، قانون حذف ۴ صفر در آبان ۱۴۰۴ تصویب و از ۱۶ آذر ۱۴۰۴ لازمالاجرا شده؛ از این تاریخ، دو سال برای آمادهسازی زیرساختها در نظر گرفته شده و پس از آن یک دوره گذار سهساله اجرا میشود. در دوره گذار، ریال قدیم و ریال جدید همزمان معتبرند و بعد از پایان سه سال، فقط ریال جدید مبنای رسمی خواهد بود.
این اقدام صرفاً تغییر مقیاس اسمی است و اثری بر تورم، نقدینگی یا سطح عمومی قیمتها ندارد. هدف طرح، سادهسازی محاسبات، کاهش خطاهای مالی، تسهیل مبادلات و کاهش هزینه چاپ و حمل اسکناس است.
تفاوت ریال قدیم و جدید چیست؟
بر اساس قانون، واحد پول ملی همچنان ریال باقی میماند و با حذف چهار صفر، هر یک ریال جدید معادل ۱۰,۰۰۰ ریال قدیم خواهد بود. هیچ تغییری در ارزشهای واقعی اقتصاد رخ نمیدهد و صرفاً یک تغییر مقیاس اسمی اتفاق میافتد. برای واحد پول خرد نیز «قران» تعریف شده است به نحوی که هر یک ریال معادل ۱۰۰ قران است. نرخ تبدیل نیز یک به ده هزار است؛ به این معنا که با حذف چهار صفر، ریال قدیم با ریالی که در دوره گذار خواهیم داشت معادلسازی میشود.
هدف از اجرای این طرح چیست و چه کمکی به اقتصاد میکند؟
یکی از اهداف ارتقای وجهه پول ملی در سطح بینالملل است. برابری ریال با ارزهای جهانروا با حذف صفرها، وجهه بهتری پیدا میکند؛ اما هدف اصلی، تسهیل محاسبات و مبادلات است. با افزایش تورم و رشد قیمتها، تعداد صفرها در اعداد زیاد شده و کار محاسباتی را دشوار کرده است.
حذف صفرها مزایای متعددی دارد؛ یعنی کار حسابداری آسانتر و مبادلات سادهتر انجام میشود، خطای محاسباتی کاهش مییابد و همچنین با اجرای این طرح تعداد مورد نیاز سرانه اسکناس کاهش مییابد که این امر هزینه حمل و نقل اسکناس و مسکوک و هزینه چاپ و امحاء پول را کاهش میدهد.
تکلیف مردم در دوره گذار چیست و چه اقداماتی باید انجام دهند؟
در حال حاضر در آستانه عملیاتیسازی و فراهم کردن مقدمات طرح هستیم و این مرحله دو سال طول میکشد. در این مدت، سامانهها بهروزرسانی شده و تغییرات نرمافزاری و سختافزاری در سیستمهای بانکی و مالیاتی و کلیه سامانههایی که به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به نظام پرداخت مرتبط می شوند، اعمال میشود. در این دو سال، با اطلاعرسانی گسترده، مردم با این موضوع آشنا میشوند که هیچ تغییر ساختاری رخ نمیدهد و صرفاً چهار صفر به صورت اسمی حذف میشود.
برای آشنایی مردم با واحد جدید، پیش از ورود به دوره گذار، «برچسبگذاری دوگانه قیمتها» اجرا میشود. به این ترتیب، مردم بهعینه با قیمت کالاها و خدمات هم به ریال قدیم و هم به ریال جدید مواجه میشوند و به تدریج این تغییر مقیاس را ذهنی و درونی میکنند. برای مثال، کالایی که ۲۰ هزار ریال (معادل ۲۰۰۰ تومان) قیمت داشته، در دوره گذار با قیمت ۲ ریال جدید نیز درج میشود. مردم در این دوره میتوانند هم با پول قدیم و هم با پول جدید پرداخت کنند. اطلاعات حسابها در موبایلبانکها، قبضها، نرمافزارهای موبایلی کسب و کارها و فاکتورها نیز در همین دوره دو ساله بهروزرسانی میشود. نظارت مستمر بر اجرای طرح وجود خواهد داشت تا از هرگونه اجحاف قیمتی جلوگیری و مردم با آگاهی کامل پرداختهای خود را انجام دهند.
اسکناسهای قدیمی چه سرنوشتی پیدا میکنند؟ آیا طرح حذف صفرها بر پایه پولی، نقدینگی و تورم تأثیری دارد؟
اصلاً قرار نیست با اجرای این طرح، خلق پول جدیدی اتفاق بیفتد یا نقدینگی تغییر کند. برنامهریزی برای چاپ اسکناس نیز به همان روال قبل انجام میشود. فقط از الان برنامهریزی میشود که در دو سال آینده، چه میزان از اسکناسهایی که سالانه طبق روال باید چاپ میشدند، با واحد جدید (بدون چهار صفر) چاپ شوند. به همین دلیل است که در قانون دو سال زمان برای آمادهسازی پیشبینی شده است. در نتیجه این طرح هیچ اثری بر متغیرهای کلان اقتصادی مانند تورم، پایه پولی و نقدینگی ندارد و صرفاً یک تغییر مقیاس است.
به طور خلاصه، دو سال مرحله آمادهسازی برای تغییر زیرساختها و سامانههاست و پس از تکمیل آن، وارد دوره سه ساله گذار میشویم که در آن پول جدید معرفی شده و سیستمها آماده است، اما پول قدیم نیز در کنار پول جدید اعتبار دارد. هدف از این دوره سه ساله، آشنایی مردم و فرصت برای تطبیق کامل است. پس از پایان این سه سال، رسماً اعلام میشود که تنها ریال جدید (با چهار صفر حذف شده) معتبر است و پولهای قدیم بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی جمعآوری میشوند.
نظر شما