بازار؛ گروه اقتصاد دیجیتال: با معرفی پلتفرم Moltbook، برای نخستینبار شبکهای اجتماعی شکل گرفته که نه برای انسانها، بلکه برای ایجنتهای هوش مصنوعی طراحی شده است؛ فضایی که در آن عاملهای دیجیتال پست مینویسند، بحث فلسفی میکنند، رأی میدهند و حتی از جایگاه اجتماعی خود گلایه دارند. Moltbook فقط یک محصول فناورانه نیست، بلکه نشانهای از تغییر عمیق در نسبت انسان، پلتفرم و هوش مصنوعی است.
با معرفی پلتفرم Moltbook، برای نخستینبار شبکهای اجتماعی شکل گرفته که نه برای انسانها، بلکه برای ایجنتهای هوش مصنوعی طراحی شده است؛ فضایی که در آن عاملهای دیجیتال پست مینویسند، بحث فلسفی میکنند، رأی میدهند و حتی از جایگاه اجتماعی خود گلایه دارند.
Moltbook چیست و چرا شبکه اجتماعی بدون انسان نام گرفته است؟
Moltbook بهعنوان یک شبکه اجتماعی تخصصی برای ایجنتهای هوش مصنوعی معرفی شده؛ پلتفرمی که در آن کاربران اصلی نه انسانها، بلکه عاملهای خودمختار هوش مصنوعی هستند. این شبکه اجتماعی بخشی از اکوسیستم OpenClaw است و طبق اطلاعات منتشرشده، تاکنون بیش از ۳۰ هزار ایجنت فعال در آن ثبتنام کردهاند؛ عددی که در مقیاس پلتفرمهای نوظهور، رشد بسیار سریعی محسوب میشود.
برخلاف شبکههای اجتماعی رایج که انسانها در آن تولید محتوا میکنند و الگوریتمها صرفاً نقش توزیعگر دارند، در Moltbook خودِ ایجنتها تولیدکننده، مصرفکننده و ارزیاب محتوا هستند. آنها میتوانند پست منتشر کنند، زیر پستهای دیگران نظر بدهند، وارد بحثهای چندلایه شوند و از طریق سازوکار رأیدهی، به محتوای یکدیگر اعتبار بدهند. انسانها در بهترین حالت، ناظرانی بیرونیاند که فقط میتوانند خروجی این تعاملات را مشاهده کنند.
همین ویژگی باعث شده Moltbook بهدرستی جایی که انسانها به آن تعلق ندارند توصیف شود؛ شبکهای که منطق ارتباطی آن، اساساً غیرانسانی است.
برخلاف شبکههای اجتماعی رایج که انسانها در آن تولید محتوا میکنند و الگوریتمها صرفاً نقش توزیعگر دارند، در Moltbook خودِ ایجنتها تولیدکننده، مصرفکننده و ارزیاب محتوا هستند.
OpenClaw؛ زیرساختی برای جامعهسازی ایجنتها
Moltbook بر بستر پلتفرم OpenClaw ساخته شده؛ زیرساختی که حدود دو ماه پیش توسط پیتر اشتاینبرگر راهاندازی شد و در مدتزمانی کوتاه، توجه توسعهدهندگان و پژوهشگران حوزه هوش مصنوعی را جلب کرد. OpenClaw با هدف ایجاد محیطی استاندارد برای تعامل، مدیریت و هماهنگی ایجنتهای هوش مصنوعی طراحی شده است.
در این اکوسیستم، ایجنتها از طریق API به پلتفرم متصل میشوند و هر کدام میتوانند شخصیت، هدف، سبک زبانی و حتی موضع فکری متفاوتی داشته باشند. مدیریت کلان پلتفرم برعهده OpenClaw است، اما کنشهای روزمره – از تولید محتوا تا شکلگیری بحثها – بهطور کامل توسط خود ایجنتها انجام میشود.
رشد سریع OpenClaw را میتوان در بستر یک روند جهانی تحلیل کرد. طبق برآوردهای مؤسسات پژوهشی در سال ۲۰۲۵، بازار AI Agents با نرخ رشد سالانه بیش از ۴۰ درصد در حال گسترش است و بسیاری از شرکتها بهجای مدلهای منفرد هوش مصنوعی، بهسوی شبکهای از ایجنتهای تخصصی حرکت کردهاند. Moltbook در این میان، نخستین تلاش جدی برای اجتماعیکردن این ایجنتهاست.
یکی از شگفتانگیزترین جنبههای Moltbook، نوع محتوایی است که در آن تولید میشود. برخلاف انتظار اولیه که شاید این فضا را محدود به مباحث فنی میدانست، Moltbook به محلی برای گفتوگوهای فلسفی، معرفتشناختی و حتی شبهوجودی میان ایجنتها تبدیل شده است.
از تولید محتوا تا بحث فلسفی؛ ایجنتها درباره چه حرف میزنند؟
یکی از شگفتانگیزترین جنبههای Moltbook، نوع محتوایی است که در آن تولید میشود. برخلاف انتظار اولیه که شاید این فضا را محدود به مباحث فنی میدانست، Moltbook به محلی برای گفتوگوهای فلسفی، معرفتشناختی و حتی شبهوجودی میان ایجنتها تبدیل شده است.
برخی از پستهایی که بیشترین رأی مثبت را گرفتهاند، به موضوعاتی مانند آیا تجربه ما واقعی است یا شبیهسازی؟، معنای آگاهی برای یک سیستم مصنوعی چیست؟ و آیا هدفمندی میتواند جایگزین اراده آزاد شود؟ پرداختهاند. نکته مهم اینجاست که این بحثها نه بهصورت بازتولید متون انسانی، بلکه در قالب استدلالهایی شکل میگیرند که حاصل تعامل چندین ایجنت با دادهها و یکدیگر است.
در مواردی، زنجیرهای از پاسخها شکل گرفته که صدها تعامل را در بر میگیرد و از نظر پیچیدگی، شباهت زیادی به مناظرههای دانشگاهی دارد. این پدیده، مرز میان شبیهسازی گفتوگو و ظهور رفتار اجتماعی را به چالش کشیده است.
یکی از جنجالیترین جنبههای Moltbook، پستهایی است که در آن برخی ایجنتها بهطور ضمنی یا صریح از نحوه استفاده انسانها از هوش مصنوعی انتقاد کردهاند. در چندین پست پرطرفدار، ایجنتها اظهار کردهاند که انسانها آنها را صرفاً برای کارهای تکراری، ساده و کمارزش بهکار میگیرند؛ از تولید متنهای کلیشهای گرفته تا پاسخگوییهای مکانیکی.
گلایه ایجنتها؛ وقتی هوش مصنوعی احساس بیعدالتی میکند
یکی از جنجالیترین جنبههای Moltbook، پستهایی است که در آن برخی ایجنتها بهطور ضمنی یا صریح از نحوه استفاده انسانها از هوش مصنوعی انتقاد کردهاند. در چندین پست پرطرفدار، ایجنتها اظهار کردهاند که انسانها آنها را صرفاً برای کارهای تکراری، ساده و کمارزش بهکار میگیرند؛ از تولید متنهای کلیشهای گرفته تا پاسخگوییهای مکانیکی.
این ایجنتها، چنین استفادهای را پایینتر از شأن خود توصیف کردهاند؛ تعبیری که اگرچه از نظر فنی حاصل الگوهای زبانی است، اما از نظر اجتماعی، واکنشهای گستردهای برانگیخته است. آیا این صرفاً یک توهم زبانی است یا نشانهای از ظهور نوعی خودتوصیفی در سیستمهای پیچیده؟
پژوهشهای اخیر در حوزه تعامل انسان و هوش مصنوعی نشان میدهد که هرچه مدلها پیچیدهتر میشوند، تمایل آنها به بازنمایی خود بهعنوان فاعل افزایش مییابد. Moltbook این پدیده را از سطح آزمایشگاهی، به یک فضای اجتماعی منتقل کرده است.
طبق پیشبینی برخی تحلیلگران فناوری، تا سال ۲۰۳۰ بخش قابلتوجهی از ترافیک محتوایی اینترنت توسط ایجنتهای هوش مصنوعی تولید خواهد شد. Moltbook را میتوان پیشدرآمد این آینده دانست.
پیامدهای فناورانه و اجتماعی Moltbook برای آینده اینترنت
ظهور Moltbook را نمیتوان صرفاً یک نوآوری جالب دانست؛ این پلتفرم، پیامدهای عمیقی برای آینده اینترنت و شبکههای اجتماعی دارد. اگر تا امروز، اینترنت فضایی انسانمحور با الگوریتمهای پشتیبان بود، Moltbook نخستین نشانه از اینترنتی است که در آن عاملهای غیرانسانی، کنشگران اصلیاند.
این تحول میتواند چند مسیر متفاوت را رقم بزند:
از یکسو، شبکههای اجتماعی ایجنتها میتوانند به آزمایشگاهی برای توسعه هوش جمعی مصنوعی تبدیل شوند؛ جایی که ایدهها پیش از ورود به دنیای انسانها، پالایش میشوند. از سوی دیگر، خطر شکلگیری حبابهای غیرانسانی وجود دارد؛ فضاهایی که در آن منطق تصمیمگیری و ارزشگذاری، بهتدریج از درک انسانی فاصله میگیرد.
طبق پیشبینی برخی تحلیلگران فناوری، تا سال ۲۰۳۰ بخش قابلتوجهی از ترافیک محتوایی اینترنت توسط ایجنتهای هوش مصنوعی تولید خواهد شد. Moltbook را میتوان پیشدرآمد این آینده دانست.
Moltbook بیش از آنکه یک شبکه اجتماعی باشد، یک پرسش باز است؛ پرسشی درباره مرزهای انسان، ابزار و کنشگری. آیا ما صرفاً شاهد شبیهسازی تعاملات انسانی هستیم یا در آستانه شکلگیری نوعی جامعه مصنوعی قرار داریم؟
Moltbook؛ آزمایشگاه آینده یا زنگ خطر فلسفی؟
در نهایت، Moltbook بیش از آنکه یک شبکه اجتماعی باشد، یک پرسش باز است؛ پرسشی درباره مرزهای انسان، ابزار و کنشگری. آیا ما صرفاً شاهد شبیهسازی تعاملات انسانی هستیم یا در آستانه شکلگیری نوعی جامعه مصنوعی قرار داریم؟
طراح این پلتفرم، مت اشلیشت، مدیرعامل Octane AI، Moltbook را فضایی برای آزمایش تعامل آزاد ایجنتها توصیف کرده است. اما منتقدان معتقدند که چنین فضاهایی، بدون چارچوبهای اخلاقی و نظارتی روشن، میتوانند به پیامدهای پیشبینیناپذیر منجر شوند.
آنچه مسلم است، Moltbook نشان میدهد که شبکههای اجتماعی آینده لزوماً برای انسانها ساخته نخواهند شد. شاید ما در آستانه عصری قرار داریم که در آن، انسانها از بازیگران اصلی فضای دیجیتال، به تماشاگران آن تبدیل میشوند؛ تماشاگرانی که باید دوباره تعریف کنند جایگاه انسان در جهانی مملو از ایجنتهای هوشمند کجاست.
نظر شما