بازار؛ گروه کشاورزی: بازار جهانی زعفران به عنوان یک صنعت مبتنی بر مواد طبیعی مرغوب در حال ظهور است و ارزیابی می شود که از ۶۱۰.۰۵ میلیون دلار در سال ۲۰۲۵تا سال ۲۰۳۲ به ۹۹۷.۷۸ میلیون دلار برسد و با نرخ رشد مرکب سالانه ۷.۲۷ درصد پیش برود، زیرا تقاضای مواد غذایی لذیذ، پذیرش مواد مغذی و کاربردهای آرایشی لوکس به طور فزاینده ای به سمت زعفران مرغوب، ارگانیک و دارای گواهی کیفیت تغییر می کند.
خاورمیانه و آفریقا؛ بزرگترین سهم بازار زعفران را در اختیار دارند
در واقع بازار جهانی زعفران به عنوان یک اقتصاد ادویه ای استراتژیک و با ارزش بالا در حال ظهور است و پیش بینی می شود تا سال ۲۰۳۲ به ۹۹۷.۷۸ میلیون دلار برسد. این رشد که ریشه در تسلط ایران بر تولید و زعفران درجه یک ممتاز دارد، توسط کشاورزی ارگانیک، زنجیره های تأمین قابل ردیابی و افزایش تقاضا در غذاهای لذیذ، مکمل های غذایی و لوازم آرایشی لوکس تقویت می شود.
داده های آماری منتشر شده از سوی سازمان فائو نشان می دهد: خاورمیانه و آفریقا بزرگترین سهم بازار زعفران را دارند به طوری که این منطقه در سال ۲۰۲۵ بزرگترین سهم بازار زعفران را به خود اختصاص داد که ناشی از تقاضای زیاد برای زعفران در غذاهای سنتی و ایجاد کانال های صادراتی، به ویژه از ایران، مراکش و مصر بوده است.
سهم ۵۲ درصدی زعفران درجه یک از کل درآمد بازار در سال ۲۰۲۵
این در حالی است که به گفته تحلیلگران زعفران درجه یک (کیفیت بالای ISO) بیش از ۵۲ درصد از کل درآمد را در سال ۲۰۲۵ به خود اختصاص داده است و ایران، هند و اسپانیا به عنوان تولیدکنندگان کلیدی با تمرکز بر بخش های مرغوب و با حاشیه سود بالا ظهور کرده اند.
از سوی دیگر تمرکز تولید کماکان در ایران است به این معنا که ایران همچنان تولیدکننده غالب جهانی است و بیشترین سهم از تولید زعفران در سراسر جهان را به خود اختصاص داده است. این تمرکز تولید به طور قابل توجهی بر قیمت گذاری جهانی و طبقه بندی کیفیت تأثیر می گذارد، به طوری که هند (به ویژه منطقه کشمیر) و اسپانیا نیز سهم قابل توجهی در تولید این محصول دارند.
کاهش ضایعات زعفران با توسعه مکانیزاسیون
با این وجود تولید در این بخش بسیار هزینه بر است به طوری که فرآیند برداشت سنتی دستی که به حدود ۱۵۰، ۰۰۰ گل در هر کیلوگرم نیاز دارد، منجر به هزینه های بالای تولید می شود. به همین واسطه است که برداشت در این بخش نیاز به مکانیزاسیون های روز دنیا را دارد و برخی کشورها در این حوزه پیشرفت های قابل توجهی داشته اند. با این وجود زعفران کاران ایران کماکان در این حوزه به ضعف و چالش هایی مواجه هستند به نحوی که به گفته برخی کارشناسان عدم دسترسی به مکانیزاسیون در حوزه برداشت از اصلی ترین چالش های زعفران کاران است که موجب شده حتی بحث ضایعات در این بخش بالا باشد.
فرشید منوچهری دبیر شورای ملی زعفران ایران در خصوص مسائل پیرامون بخش زعفران ایران به خبرنگار ما گفت: هیچ تغییری در شرایط زعفران کاران کشور نسبت به ۵۰ سال گذشته رخ نداده است و مهمترین بحث در این بخش، کماکان بحث مکانیزاسیون است.
دبیر شورای ملی زعفران ایران: طبق آمارهای رسمی ۷۵ درصد از زعفران کاران سطح زیرکشت شان کمتر از یک هکتار است و لذا برای زعفران کاران اصلا توجیه ندارد که دستگاه های گُل جمع کن یا دستگاه های کشت ردیفی بگذارند بنابراین بایستی یک یا دو ایستگاه و مرکز مکانیزاسیون ایجاد شود
وی افزود: پیشنهاد ما به بخش متولی این است که یک تا دو ایستگاه مکانیزه در این منطقه درست شود چرا که طبق آمارهای رسمی ۷۵ درصد از زعفران کاران سطح زیرکشت شان کمتر از یک هکتار است و لذا برای زعفران کاران اصلا توجیه ندارد که دستگاه های گُل جمع کن یا دستگاه های کشت ردیفی بگذارند. بنابراین باید یک یا دو ایستگاه و مرکز مکانیزاسیون ایجاد شود.
هیچ ردیف بودجه ای برای توسعه مکانیزاسیون در بحث زعفران تعریف نشده است
منوچهری با بیان اینکه عمده هزینه های این بخش مربوط به «جمع کردن و پَر کردن گل» است افزود: به این واسطه ما معتقدیم که بهترین اقدام این است که حتی به صورت آزمایشی دو ایستگاه ایجاد کنند که به زعفران کاران خدمات بدهند. این در شرایطی است که در مورد جمع کردن گل و جداسازی کلاله با دست، ضایعات افزایش می یابد و لذا با راه اندازی چنین ایستگاه هایی کاهش ضایعات را نیز در پی خواهد داشت.
نظر شما