امید محمدی؛ بازار گروه خودرو: حمل و نقل جاده ای را باید یکی از ارکان اصلی اقتصاد هر کشور معرفی کرد، در این بخش جابجایی کالا(حمل و نقل باری) از اهمیت قابل توجهی برخوردار است، چرا که فرصت های اقتصادی فزاینده ای با جابجایی بار ایجاد می شود. کیفیت و کمیت این حوزه ارتباط مستقیمی با توسعه یافتگی کشور دارد، هرچند در سال های اخیر براساس اسناد بالادستی سعی در بهبود حمل و نقل به ویژه حمل و نقل جاده ای ایجاد شده است، ولی همچنان ناوگان باری کشور در این حوزه ضعف های از جمله نوسازی، خدمات پس از فروش، کیفیت و مصرف سوخت دارد.
ظاهرا تفسیر «توسعه حمل و نقل باری» در وزارت صمت به عنوان متولی صنعت خودرو فقط منوط به رشد تولید یا افزایش تیراژ واردات انواع کشنده، کامیون و کامیونت است. براساس اطلاعات اختصاصی رسانه «بازار» در میان ۲۶ شرکت عرضه کننده خودرو سنگین که به ۲ بخش شرکت های سنگین با بیش از ۱۲ نمایندگی و شرکت های سنگین کمتر از ۱۲ نمایندگی تقسیم می شود، اغلب شرکت ها رتبه ۲ و ۳ ارائه خدمات پس از فروش را کسب کردند. گفتنی است که در میان تولیدکنندگان مذکور سازنده اتوبوس نیز وجود دارد.
براساس اطلاعات اختصاصی «بازار»، آریا دیزل موتور در گزارش ارزیابی های کیفی صنعت خودرو در سال ۱۴۰۳ در بین شرکت های عرضه کننده خودروهای سنگین با بیش از ۱۲ نمایندگی رتبه ۲ خدمات پس از فروش را کسب کرده است. این درحالی است که انتظار می رود شرکت های واردکننده یا دارای شریک خارجی با انتقال دانش و تجربه روند عرضه خدمات پس از فروش محصولات شان در کشور را توسعه دهند
کارنامه ضعیف شرکت های عرضه کننده خودروهای سنگین در خدمات پس از فروش
براساس اطلاعات اختصاصی «بازار»، آریا دیزل موتور در گزارش ارزیابی های کیفی صنعت خودرو در سال ۱۴۰۳ در بین شرکت های عرضه کننده خودروهای سنگین با بیش از ۱۲ نمایندگی رتبه ۲ خدمات پس از فروش را کسب کرده است. این درحالی است که انتظار می رود شرکت های واردکننده یا دارای شریک خارجی با انتقال دانش و تجربه روند عرضه خدمات پس از فروش محصولات شان در کشور را توسعه دهند. از سوی دیگر براساس اطلاعات اختصاصی، ویرا دیزل و شایان یدک در بین شرکت های سنگین عرضه کننده خودروهای سنگین با کمتر از ۱۲ نمایندگی رتبه ۳ خدمات پس از فروش را کسب کردند. در این میان نیز شرکت های مانند داتیس فردا دیزل رتبه چهار بدون ستاره را کسب کردند. این رتبه ها در خدمات پس از فروش بیانگر فاصله معنادار با استانداردهای مورد انتظار بازار است. چنین نتایجی، ضعف مزمن در ارائه خدمات، تامین قطعات و کیفیت مطلوب خودروهای سنگین را تایید می کند.
مزید اطلاع مدیران وزارت صمت در دنیا یک دستگاه کامیون سالانه ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار کیلومتر پیمایش در سطح جهانی دارد، اما یک دستگاه کامیون در کشور سالانه در بهترین شرایط ۱۰۰ هزار کیلومتر پیمایش دارد
تفاوت کیفیت خودروهای سنگین بازارهای جهانی با بازار داخلی
مزید اطلاع مدیران وزارت صمت در دنیا یک دستگاه کامیون سالانه ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار کیلومتر پیمایش در سطح جهانی دارد، اما یک دستگاه کامیون در کشور سالانه در بهترین شرایط ۱۰۰ هزار کیلومتر پیمایش دارد. این مورد بیانگر پایین بودن بهره وری ناوگان حمل و نقل باری ناشی از ضعف کیفیت و ضعف خدمات پس از فروش است. کیفیت تولید یا عرضه خودرو سنگین در دنیا به معنی رفع نیازهای مشتری و برآوردسازی انتظارات آن ها است. بنابراین کیفیت به سه بخش کیفیت در تولید، کیفیت محصول و کیفیت در مالکیت تقسیم می شود. سیر تکامل فرآیند کنترل کیفیت از سال ۱۹۹۹ توسط گروه IATF شروع و تا امروز ادامه دارد. باتوجه به اینکه الگوهای خرید مشتری، رفتار رانندگی و شرایط نگهداری خودروها نیز تغییر کرده است. شرکت های تولیدکننده یا عرضه کننده خودروهای سنگین در دنیا به دنبال عرضه محصولاتی با ضریب خرابی نزدیک به صفر هستند. زیرا معتقد هستند موفقیت اقتصادی در حمل و نقل باری یعنی پیشگیری از عرضه محصول کم کیفیت با شبکه ضعیف خدمات پس از فروش به بازار است. شرکت های بزرگ خودروسازی در دنیا علاوه بر رعایت تمام استانداردهای بین المللی و تضمین معیارهای طراحی و تولید مبتنی بر کیفیت، بازخورد مشتریان درباره کیفیت خودرو و قطعات را جهت بهبود ضعف های فنی دریافت و اقدام به اصلاح آن ها می کنند. متاسفانه تاکنون هیچ یک از شرکت های خودروساز یا وارد کننده خودرو آماری از دریافت بازخورد مشتریان و مالکان این محصولات جهت اصلاح ضعف های فنی را منتشر نکردند.
باید از مدیران در راس وزارت صمت، سازمان ملی استاندارد و شرکت های خودرویی پرسید، آیا وضعیت آلایندگی خودروهای سنگین مانند عرضه خدمات پس از فروش آن ها است؟
رشد کمیت یا بهبود کیفیت ارائه خدمات؟
رشد تولید یا افزایش تیراژ واردات خودروهای سنگین اگرچه به نوسازی ناوگان باری کشور کمک می کند، اما ضعف جدی در خدمات پس از فروش، این دستاورد را با تهدید بحران مواجه کرده است. به نظر می رسد برنامه ریزی ناقص در این زمینه می تواند مالکان خودروهای سنگین را با مشکلات عدیده ای روبهرو کند. اصلاح قوانین واردات، بازنگری در شاخصهای ارزیابی خدمات پس از فروش و ارتقای زیرساخت های تامین قطعات، گام های ضروری برای جلوگیری از بحران های پیش رو است. بسیاری از کارشناسان صنعت خودرو معتقدند که معیارهای ارزیابی خدمات پس از فروش بر پایه شاخص های استاندارد جهانی نیست و مبنای ارزیابی روی پارامترهایی تعیین و تدوین شده است که وجاهت ندارد. بنابراین باید معیارها و شاخص های ارزیابی خدمات پس از فروش بازنگری شوند. اگر وزارت صمت قصد دارد این چالش را مدیریت کند، باید ارزیابی شفاف از شرکت های عرضه کننده خودروسازی سنگین و تغییر سیاست های عرضه خدمات پس از فروش را دنبال کند. فعالان صنعت خودرو معتقد هستند که شرکت های خودرویی تلاش دارند به تنهایی ناظر به روند تولید ارائه خدمات پس از فروش باشند، چرا که سازمان ملی استاندارد به عنوان متولی کیفیت در صنعت خودرو کشور نمی تواند تک تک خودروها و نمایندگی ها را مورد ارزیابی قرار دهد. در پایان باید از مدیران در راس وزارت صمت، سازمان ملی استاندارد و شرکت های خودرویی پرسید، آیا وضعیت آلایندگی خودروهای سنگین مانند عرضه خدمات پس از فروش آن ها است؟
نظر شما