بازار؛ گروه بین الملل: مکانیسم «اسنپبک» یا ماشه، سازوکاری است که در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت (۲۰۱۵) پیشبینی شده و به کشورهای عضو برجام اجازه میدهد در صورت نقض تعهدات از سوی ایران، تحریمهای قبلی شورای امنیت را بهطور خودکار و بدون نیاز به رأیگیری بازگردانند.
در صورت فعالسازی این مکانیسم، شورای امنیت ۳۰ روز فرصت دارد تا تصمیم بگیرد که تحریمها ادامه پیدا کند یا خیر. اگر طی این مدت قطعنامهای صادر نشود یا وتویی اعمال نشود، همه تحریمهای سازمان ملل علیه ایران به حالت قبل بازمیگردند. این فرآیند باعث میشود کشورها بتوانند بدون نیاز به موافقت سایر اعضای شورای امنیت، تحریمهای پیشین را دوباره اعمال کنند.
در این راستا فرانسه، آلمان و انگلیس روز پنجشنبه نامهای به اعضای شورای امنیت سازمان ملل ارسال و اعلام کردند که مکانیسم «اسنپبک» را فعال میکنند تا تحریمهای سازمان ملل علیه ایران دوباره اعمال شود.
بر اساس نامه ارسال شده به شورای امنیت سازمان ملل متحد، فرانسه، آلمان و بریتانیا از ایران خواستهاند تا برای حل نگرانیها درباره برنامه هستهایاش در دیپلماسی سازنده مشارکت کند. در این نامه آمده است: «سه کشور اروپایی متعهد است از تمام ابزارهای دیپلماتیک موجود برای تضمین اینکه ایران هرگز به سلاح هستهای دست نیابد، استفاده کند.»
این کشورها اضافه کردند که این امر شامل تصمیم این سه کشور برای فعالسازی مکانیسم بازگشت خودکار تحریمهای سازمان ملل متحد علیه ایران است که امروز از طریق این نامه اطلاعرسانی میشود.
در پاسخ وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، اعلان غیرقانونی فرانسه، آلمان و انگلیس (E۳) به شورای امنیت در ارتباط با قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) را قاطعانه رد و به شدیدترین شکل ممکن محکوم کرد.
در این ارتباط خبرنگار بازار گفتگویی با «پروفسور جفری کارلینر» استاد دانشگاه بوستون آمریکا انجام داده است که در ادامه میآید.
در طول دولتهای کارتر و ریگان، کارلینر به عنوان اقتصاددان ارشد و مدیر ستادی در شورای مشاوران اقتصادی رئیس جمهور خدمت کرد. او همچنین به عنوان مدیر اجرایی دفتر ملی تحقیقات اقتصادی در کمبریج، ماساچوست و معاون مدیر موسسه اقتصاد بینالملل پترسون در واشنگتن دی سی خدمت کرده است.
*سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان روند فعال سازی مکانیسم ماشه را در نامهای به شورای امنیت سازمان ملل آغاز کردند.با توجه به نابودی تاسیسات هستهای ایران در پی حمله اسرائیل و آمریکا دلیل این اقدام کشورهای اروپایی چیست؟
بریتانیا، فرانسه و آلمان میخواهند ایران را برای مذاکره در مورد یک توافق هستهای جدید با آمریکا به منظور جایگزینی برجام تحت فشار قرار دهند. بنابراین آنها از مدتها قبل در مورد فعال شدن مکانیسم ماشه صحبت می کردند، حتی قبل از آغاز جنگ ایران و اسرائیل.
*وزیر امور خارجه ایران اقدام سه کشور اروپایی در این زمینه را ناموجه، غیرقانونی و فاقد هرگونه مبنای حقوقی دانست. ارزیابی شما چیست؟
وزارت امور خارجه ایران طبق برجام، فعال شدن مکانیسم ماشه را غیرقانونی می داند. ایالات متحده آمریکا در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ از این توافق خارج شد و تحریم ها مجددا علیه ایران اعمال شد. بنابراین آمریکا و متحدان آن برجام را در گام نخست بی اثر نمودند.
وزارت امور خارجه ایران طبق برجام، فعال شدن مکانیسم ماشه را غیرقانونی می داند
*«مارکو روبیو»، وزیر خارجه آمریکا با استقبال از فعال شدن مکانیسم ماشه علیه ایران توسط تروئیکای اروپا مدعی عدم پایبندی ایران به تعهدات هستهای خود شد. وی در اظهاراتی گفت که آمریکا به همراه سه کشور فرانسه، آلمان و انگلیس و اعضای شورای امنیت برای تکمیل روند بازگرداندن تحریمها علیه ایران تلاش میکند. ارزیابی شما از این اظهارات چیست؟
شورای امنیت سازمان ملل متحد روز گذشته تشکیل جلسه داد. این جلسه شامل روسیه و چین، متحدان ایران، نیز بود. من در مورد اظهار نظر روبیو حرف زیادی برای گفتن ندارم زیرا نمیدانم شورای امنیت چه خواهد کرد.
کشورهای اروپایی به طور مستقیم در مذاکرات هسته ای ایران با آمریکا شرکت نخواهند کرد
*با فعال کردن مکانیسم ماشه، آیا اروپا وارد مذاکرات احتمالی میان ایران و آمریکا میشود؟
کشورهای اروپایی از خواستههای ایالات متحده آمریکا در مذاکرات با ایران حمایت خواهند کرد، اما بعید است که مستقیماً در این مذاکرات شرکت کنند.
نظر شما