به گزارش بازار، روزنامه انگلیسی فایننشالتایمز در گزارشی تحلیلی به بنبستی که دونالد ترامپ با جنگ علیه ایران با آن مواجه شده اشاره کرد و نوشت، رئیسجمهور آمریکا با گزینههای معدودی برای خروج از جنگی روبروست که زمانی گفته بود بهسرعت با تسلیم جمهوری اسلامی به پایان میرسد.
دونالد ترامپ و دستیارانش در پنج ماه گذشته بیش از دهها بار گفتهاند که آمریکا «نزدیک» به توافق با ایران است. اما اگر از دل مذاکرات ایران و عمان توافقی بیرون بیاید، این توافق بسیار پایینتر از اهدافی خواهد بود که رئیسجمهور آمریکا هنگام آغاز این جنگ ترسیم کرده بود.
طبق گزارش فایننشالتایمز، از زمان حمله به ایران در ماه فوریه، خواستههای فوری ترامپ از فهرستی بلندبالا از امتیازات شامل برنامه هستهای تهران، تولید موشکهای بالستیک و حمایت از گروههای مقاومت منطقه به فقط یک مورد کوچک شده است: اینکه ایران اجازه دهد تنگه هرمز به وضعیت پیش از جنگ بازگردد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز سهشنبه به خبرنگاران گفت: «خلع سلاح هستهای ایران معامله نهایی است. معامله فوری، و آنچه شما توجه زیادی به آن دیدهاید، تنگه [هرمز] است.»به گفته منتقدان، این بهخودیخود چیزی شبیه به یک تحقیر استراتژیک است.
ایران تنها پس از آنکه ترامپ جنگ را آغاز کرد از اهرم استراتژیک خود بر این تنگه هرمز بهرهبرداری کرد. حالا هر نوع توافقی میتواند به تهران کنترلی بر بخشی از این آبراه بدهد، بدون آنکه قدرت گرفتن عوارض از کشتیهای عبوری را از آن سلب کند، شرایطی که همین یک سال پیش برای استراتژیستهای آمریکایی غیرقابل تصور بود.
مسیر خروج از جنگ ایران برای ترامپ پرمخاطره است
آرون دیوید میلر، مذاکرهکننده سابق صلح خاورمیانه برای دولتهای جمهوریخواه و دموکرات، میگوید: «آنچه روزگاری آزاد و بدون مانع بود، دیگر چنین نیست. و تقریباً هیچ چیزی نیست که ترامپ بتواند از توافقی که ایرانیها حاضر به پذیرشش هستند بیرون بکشد که این واقعیت را تغییر دهد.»
طبق گزارش فایننشالتایمز، ترامپ که زمانی با وعده جلوگیری از هستهای شدن ایران به این کشور حمله کرد، حالا مجبور است با ایران وارد مذاکره شود و این ایران است که هر وقت بخواهد میتواند تنگه هرمز را مسدود کند، چیزی که به هیچ وجه آن «تسلیم بیقید و شرط» مورد نظر ترامپ نیست.
میلر میگوید: «در حال حاضر راهی برای ایجاد توازن منافع نمیبینم که در آن دولت ترامپ با چیزی که آدمهای عادی آن را یک پیروزی بدانند از ماجرا خارج شود.»
بنا به گزارش این رسانه انگلیسی، اما هر مسیری برای خروج از این جنگ پرهزینه، جنگی که نگرانی از کمبود نفت و افزایش تورم را برانگیخته، حالا برای ترامپ از نظر سیاسی مخاطرهآمیز به نظر میرسد، بهویژه اینکه کمتر از سه ماه تا انتخابات میانهدوره کنگره باقی مانده است.
این روزنامه به پیامدهای منفی جنگ با ایران برای آمریکا اشاره کرد و نوشت که روز گذشته، به دنبال امیدها برای پایان جنگ ایران، قیمت جهانی نفت به زیر ۸۰ دلار در هر بشکه کاهش یافت.
اما قیمت بنزین در آمریکا بالای ۴ دلار در هر گالن، حدود ۳۵ درصد بالاتر از سطح پیش از جنگ است و قیمت گازوئیل در دوره ترامپ اکنون از میانگین قیمت در سالهای بایدن نیز فراتر رفته است.طبق این گزارش، ذخایر موشکهای رهگیر آمریکا کاهش یافته و افکار عمومی و متحدان خسته شدهاند.
مایکل رتنی، سفیر سابق آمریکا در عربستان سعودی در دولت جو بایدن، میگوید این شرایط رئیسجمهور را با «گزینههای محدود» روبرو کرده است.رتنی میگوید: «تشدید بیشتر تنش، خطر آسیب جدی به طرفهای منطقهای، افزایش قیمت نفت و لطمه به بازار جهانی انرژی را به دنبال دارد.»
اما او اضافه میکند توافقی که «میزانی از کنترل ایران را مجاز بداند، برای همه – از متحدان خلیج [فارس] گرفته تا مالیاتدهندگان آمریکایی – ناخوشایند خواهد بود.»رتنی میگوید: «چالش ترامپ فقط چگونگی ادامه جنگ نیست، که به نظر میرسد در آن درمانده شده، بلکه چگونگی توضیح و توجیه این توافق است.» او میگوید ادعای موفقیتآمیز بودن هر توافقی «هر روز سخت و سختتر میشود.»
فعلاً همه امیدها به بازگشایی این آبراه بسته شده است؛ آبراهی که پیش از جنگ محل عبور یکپنجم نفت جهان بود و حالا به میدان اصلی نبرد تبدیل شده است. وضعیت این تنگه محور گفتوگوهای مستقیم هفتههای اخیر میان ایران و عمان بوده است.اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز سهشنبه به شبکه سیانبیسی گفت: حتی اگر ایران «امروز یا فردا با بازگشایی تنگه موافقت کند»، به گفته تحلیلگران این به معنای آن «آزادی کشتیرانی» پیش از جنگ که او توصیف کرد نخواهد بود.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز سهشنبه گفت ایران و عمان در حال کار بر روی «پروتکلهایی برای مدیریت آینده» ترافیک کشتیها در این تنگه هستند. او گفت هر توافقی موقتی خواهد بود و «مسیرهای کشتیرانی ورودی و خروجی» را تا زمانی که مذاکرات برای یک توافق نهایی ادامه دارد، پوشش میدهد.
ترامپ برای حل بحران جنگ به کشورهای منطقه چشم دوخته است
به گفته افراد مطلع از مذاکرات، آمریکا و میانجیهای منطقهای از طریق عمان به طور منظم در جریان این گفتوگوها قرار گرفتهاند و کاخ سفید در جریان پیشرفت کار بوده است.اما پس از ماهها دیپلماسی رفت و برگشتی برای پایان دادن به جنگ ترامپ – و ادعاهای مکرر واشنگتن درباره دستیابی به یک پیشرفت – اکنون آمریکا به گفتوگوهای دو کشور خاورمیانهای برای کاهش جنگی چشم دوخته است که رئیسجمهور در ماه مارس گفته بود «گشت و گذاری کوتاه» خواهد بود و ظرف چند هفته تمام میشود.
علی واعظ، کارشناس مسائل ایران در گروه بینالمللی بحران، میگوید: «این واقعاً توافقی بین ایران و آمریکا نیست. این توافقی بین ایران و عمان است.»ولی نصر، کارشناس مسائل ایران و استاد دانشگاه جانز هاپکینز، میگوید ایران «روشن میکند که آنها تنگه را کنترل میکنند و این موضوع قابل مذاکره نیست.»
نصر در ادامه افزود، تهران معتقد است باید به آمریکا نشان دهد که با یک عملیات بمباران شکست نخواهد خورد و «از تنگه هرمز کوتاه نخواهد آمد.»با اینحال واشنگتن تمایل دارد نشان دهد که پیروز شده است، در همین راستا، آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت که این تنگه «کاملاً تحت کنترل» نیروی دریایی آمریکا و محاصرهای است که ایالات متحده بر بنادر ایران اعمال کرده است. او مدعی است کارزار نظامی آمریکا «ایران را در وضعیتی به شدت فرسوده و تضعیفشده رها کرده، و عاقلانه است که آنها با یک توافق موافقت کنند. در غیر این صورت، میدانند چه اتفاقی خواهد افتاد.»
فایننشالتایمز در خصوص ترتیبات ایران و عمان که به گفته دو منبع هنوز نیازمند تأیید رهبری ایران است، گفت که چنین طرحی، مقرر میکند که کشتیها از طریق آبهای ایران وارد تنگه شوند و عمدتاً از طریق آبهای عمان خارج شوند. در ابتدا، ایران کشتیهایی از جمله نفتکشها را از این آبراه عبور خواهد داد تا از عاری بودن آن از مین اطمینان حاصل کند، سپس تنگه به روی سایر کشتیرانیها باز خواهد شد.بر اساس این گزارش، ایران تصریح کرده که در نهایت از کشتیها «حق خدمات» دریافت خواهد کرد.
طبق این گزارش، عمان ترتیبی مشابه تنگه مالاکا در جنوب شرق آسیا را پیشنهاد داده که بر اساس آن سازمانهای غیرانتفاعی تشویق میشوند برای حمایت از «ایمنی ناوبری و حفاظت از محیط زیست» کمکهای داوطلبانه انجام دهند، بدون آنکه عوارضی اجباری در کار باشد.
یک فرد مطلع از مذاکرات گفت که اگر تهران بر سر تنگه هرمز به توافق برسد، آمریکا محاصره دریایی خود بر بنادر ایران را لغو و تحریمهای صادرات نفت ایران را تسهیل خواهد کرد اما توافقی که اینقدر آشکارا از اهداف اولیه جنگی ترامپ دور است، تقریباً بهطور قطع با واکنش منفی در داخل آمریکا مواجه خواهد شد.
ترامپ نمی تواند از نظر نظامی پیروز شود
نصر میگوید: «ترامپ گیر افتاده است. او نمیتواند در این سطح از نظر نظامی پیروز شود... او نمیتواند این مسئله را از طریق دیپلماتیک حل کند بدون آنکه در داخل کشور هزینه سیاسی بپردازد. و به طور دورهای، دست به اقدامات تند و تهاجمی میزند چون این ماجرا آنقدرها هم که او حساب کرده بود ساده و سرراست نیست.»
واعظ میگوید او ممکن است هر توافق جدیدی را به عنوان یک «پیشرفت سیاسی» به تصویر بکشد.وی در این خصوص گفت «سپس با انتقادات درباره آن پیشرفت روبرو میشود و او دوباره به زور متوسل میشود. و وقتی زور نتیجه نمیدهد، باید دوباره به یک آتشبس موقت و فیالبداهه دیگر برگردد، و این چرخه تکرار میشود.»
نظر شما