به گزارش بازار، تالاب هامون در سالهای اخیر برای سیراب ماندن، فراز و نشیبهای بسیاری را پشت سر گذاشته است؛ موضوعی که بخش عمده آن به عمل نکردن افغانستان به تعهدات خود در تأمین حقابه این تالاب بازمیگردد. این در حالی است که هامون نقشی حیاتی در پایداری زیستمحیطی و معیشت مردم منطقه سیستان و بلوچستان دارد.
آرزو اشرفیزاده، مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست، با اشاره به شرایط آبی حوضه آبریز افغانستان میگوید که امیدواریم با توجه به بارشهای مناسب در این حوضه و در صورت همکاری دولت افغانستان، امسال آب از مسیر طبیعی خود به تالاب هامون برسد.
میزان آبی که افغانستان طبق معاهده موظف است به تالاب هامون اختصاص دهد، معادل چهار برابر ظرفیت سد امیرکبیر است؛ با این حال این حقابه تاکنون تأمین نشده است. پیامد این وضعیت، خشک شدن بزرگترین دریاچه آب شیرین کشور و تشدید پدیده گرد و غبار در منطقه سیستان و بلوچستان بوده؛ گرد و غباری که مستقیماً سلامت و زندگی مردم را تحت تأثیر قرار داده است.
تالاب هامون حدود ۵۷۰۰ کیلومتر مربع وسعت دارد که نزدیک به ۱۷۰۰ کیلومتر مربع آن در خاک افغانستان واقع شده است. رودخانههای هیرمند و فراهرود، تأمینکنندگان اصلی حقابه این تالاب ارزشمند به شمار میروند و حیات هامون به جریان طبیعی این رودخانهها وابسته است.
دولت افغانستان طبق معاهده، موظف به تأمین سهم ایران از آب تالاب هامون است؛ اما به گفته آرمان خورسند، رئیس مرکز امور بینالملل سازمان حفاظت محیط زیست، حتی در سالهای پُرآبی نیز بهجای هدایت آب اضافه به تالاب هامون، بخش قابلتوجهی از آن به شورزار گودزره منتقل میشود؛ اقدامی که «منفعتی برای دو کشور ندارد و صرفاً بهعنوان ابزار فشار مورد استفاده قرار میگیرد».
کارشناسان و پژوهشگران حوزه تالابها معتقدند تداوم بیتوجهی به حقابه هامون، نهتنها یک بحران زیستمحیطی بلکه تهدیدی جدی برای امنیت انسانی و اجتماعی منطقه است. به باور آنان، خشک شدن هامون باعث تشدید طوفانهای گرد و غبار، مهاجرت اجباری، از بین رفتن معیشتهای محلی و افزایش تنشهای اجتماعی در سیستان و بلوچستان میشود؛ مسائلی که حل آنها نیازمند دیپلماسی فعال آبی و پایبندی عملی طرف مقابل به تعهدات بینالمللی است.
نظر شما