بازار؛ گروه بورس: سفر روز جمعه وزیر خارجه ایران به ترکیه و اعلام آمادگی رجب طیب اردوغان برای میانجیگری بین ایران و آمریکا در گفتوگو با مسعود پزشکیان، نشانهای از آن است که شاید فضای سیاسی منطقه در مسیر آرامتری قرار گیرد. اگر این روند ادامه پیدا کند، بخشی از ریسکهای سیاسی که طی ماههای گذشته سایه سنگینی بر بازارها انداخته بود، میتواند تعدیل شود. همین موضوع باعث شده نگاه سرمایهگذاران به بازار سهام دوگانه شود؛ برخی کاهش ریسک را محتمل میدانند و برخی دیگر همچنان محتاط و نگراناند. در چنین فضایی، بازار میتواند بیش از گذشته بر اساس تحلیل و رفتار سرمایهگذاران حرکت کند.
در کنار این تحولات، نقش صندوقهای تثبیت و توسعه بازار نیز اهمیت بیشتری پیدا کرده است. عملکرد این صندوقها در مقطع فعلی میتواند به روان شدن معاملات و جلوگیری از تشکیل صفهای سنگین خرید و فروش کمک کند. بازار در روزهای اخیر نشان داده که ظرفیت پذیرش نوسان را داشته و افت سریع نمادها در دورههای اصلاحی، اگرچه برای برخی نگرانکننده است، اما در عمل به تعادل سریعتر بازار کمک کردهاست. با این حال، همین نوسانات یادآور این واقعیت است که ریسکهای سیاسی همچنان میتوانند با یک ضربآهنگ تند، بازدهیهای ایجادشده را تخلیه کنند.
به گفته علی رضایی در حال حاضر، نمادهای صادراتمحور بیش از دیگران چشمانتظار روشن شدن اثر تغییر نرخ ارز هستند. چون صنایع صادراتی با یک بازتعریف جدی در سودآوری مواجه خواهند شد که میتواند موج تازهای از نقدینگی را به سمت بازار سهام هدایت کند. به همین دلیل، اگر رژیمهای سیاسی را مدیریت کند، بازار سرمایه میتواند یکی از بزرگترین فرصتهای چند سال اخیر را تجربه کند
علی رضایی کارشناس بازار سرمایه در گفتگو با خبرنگار بازار با اشاره به اینکه تحولات ارزی و آن چیزی است که بسیاری از آن با عنوان «جراحی بزرگ» یاد میکنند روی بازار تاثیر گذار است، گفت: تقریباً همه ارکان دولت این روزها از یک تغییر اساسی در سیاست ارزی سخن میگویند که قرار است تکلیف نرخ ارز را در ساختار حکمرانی اقتصادی روشن کند.
وی افزود: هرچند فعلا بازارها درگیر ریسکهای سیستماتیک و سیاسی هستند با حضور عبدالناصر همتی، گمانهزنیها درباره مدل جدید سیاست ارزی جدیتر شده است. دو سناریوی اصلی پیش روی فعالان اقتصادی قرار دارد. نخست بازار توافقی با نرخ حدود ۱۳۰ هزار تومان نقش ارز ترجیحی سابق را ایفا میکند و بخشی از نیازهای وارداتی کالاهای اساسی و دارو از این مسیر تأمین میشود. در کنار آن، بازار آزاد با نرخهای نزدیک به ۱۵۵ تا ۱۶۰ هزار تومان باقی تقاضا را پاسخ میدهد و دولت نیز در هر دو بازار مداخله خواهد داشت.
رضایی تاکید کرد: سناریوی دوم، بسیار ریشهایتر و البته جسورانهتر است؛ حذف کامل تالار نیما و حرکت به سمت یک نرخ واحد توافقی. در این مدل، همه بازیگران از دولت و صادرکننده گرفته تا واردکننده باید در بازار واحد معامله کنند و نرخ ارز در همانجا تعیین میشود. اگر این سناریو عملی شود، ساختار سود و زیان بسیاری از شرکتها دگرگون خواهد شد و اقتصاد ایران وارد مرحلهای تازه از شفافیت و حذف رانتهای چند ده ساله میشود. اجرای تصمیم جدید ارزی، اگرچه با مقاومت گروههایی که سالها از چندنرخی بودن ارز سود بردهاند همراه شده، اما میتواند یکی از بزرگترین اصلاحات اقتصادی دهههای اخیر باشد. اگر نرخ ۱۲۲ هزار تومانی در بودجه شرکتها و محاسبات اقتصادی تثبیت شود، مسیر بسیاری از صنایع تغییر خواهد کرد و جریانهای پولی جدیدی به سمت بازار سرمایه حرکت میکند.
هفتههای پیشرو، بهویژه پس از اظهار عبدالناصر همتی مبنی بر اینکه میزان عرضه ارز بیشتر از تقاضا شده، میتواند تعیینکننده عملکرد نمادهای صادراتی بورس باشد. درواقع نحوه اجرای سیاستهای جدید، جهتگیری بازارها را مشخص خواهد کرد. اگر دولت بتواند این مسیر را با قدرت ادامه دهد، شاید برای نخستینبار پس از سالها شاهد یک اصلاح واقعی در ساختار ارزی کشور باشیم که میتواند به رشد پایدارتر بازار سرمایه و کاهش رانتهای پنهان منجر شود.
تاثیر تغییر ساختار نرخگذاری ارز
با وجود آنکه بحث «جراحی ارزی» و احتمال تغییر ساختار نرخگذاری ارز به یکی از مهمترین موضوعات اقتصادی کشور تبدیل شده، بازار سهام هنوز واکنش قاطعی به این تحولات نشان نداده است. این تأخیر در واکنش، موضوعی است که بسیاری از تحلیلگران آن را طبیعی میدانند؛ چرا که بورس معمولاً زمانی به سیاستهای ارزی واکنش جدی نشان میدهد که نحوه اجرا و جزئیات عملیاتی سیاستها روشن شده باشد، نه صرفاً در مرحله گمانهزنی و اظهارنظر.
در واقع، بازار سرمایه در هفتههای اخیر بیشتر درگیر ریسکهای سیاسی و فضای مبهم منطقه بوده و همین موضوع باعث شده اثر اخبار ارزی با تأخیر وارد قیمتها شود. سرمایهگذاران میدانند که هر تغییر در نرخ ارز چه تکنرخی شدن و چه ایجاد بازار توافقی میتواند سودآوری شرکتها را دگرگون کند، اما تا زمانی که دولت مدل نهایی را اعلام نکند، واکنشها محتاطانه و مرحلهای خواهد بود.
از سوی دیگر، تجربه سالهای گذشته نشان داده که بورس معمولاً پس از تثبیت نرخ ارز و مشخص شدن رفتار بازارهای موازی، مسیر خود را پیدا میکند. به همین دلیل است که بسیاری از فعالان بازار معتقدند واکنش اصلی بورس به سیاستهای جدید ارزی احتمالاً با چند هفته فاصله رخ خواهد داد؛ زمانی که مشخص شود نرخهای جدید چگونه در بودجه شرکتها، صورتهای مالی و جریان نقدی صنایع اثر میگذارد.
رضایی تاکید کرد: در حال حاضر، نمادهای صادراتمحور بیش از دیگران چشمانتظار روشن شدن اثر تغییر نرخ ارز هستند. چون صنایع صادراتی با یک بازتعریف جدی در سودآوری مواجه خواهند شد که میتواند موج تازهای از نقدینگی را به سمت بازار سهام هدایت کند. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران معتقدند بورس در آستانه یک مرحله تصمیمگیری بزرگ قرار دارد. اگر سیاست ارزی جدید با شفافیت اجرا شود و دولت بتواند مقاومت ذینفعان رانتهای ارزی را مدیریت کند، بازار سرمایه میتواند یکی از بزرگترین فرصتهای چند سال اخیر را تجربه کند. اما اگر اجرای سیاستها با تأخیر، ابهام یا عقبنشینی همراه شود، واکنش بورس نیز به همان اندازه کند و فرسایشی خواهد بود.
در مجموع، بازار سهام اکنون در نقطهای ایستاده که هر خبر قطعی درباره سیاست ارزی میتواند مسیر آن را تغییر دهد. تأخیر فعلی در واکنش، نه نشانه بیتفاوتی بازار، بلکه نتیجه طبیعی ابهام در جزئیات است. به محض روشن شدن نقشه راه ارزی دولت، بورس نیز با سرعت بیشتری به سمت قیمتگذاری جدید حرکت خواهد کرد.
نظر شما