بازار؛ گروه بین الملل: دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در تازه ترین اظهارات خود علیه ایران، از آماده شدن واشنگتن برای آغاز اعمال تعرفه گمرکی ۲۵ درصدی علیه شرکای تجاری ایران خبر داده است. رئیس جمهور آمریکا که پیش از این نیز طی اظهاراتی مداخله جویانه وعده حمایت از جریان اعتراضات اقتصادی در ایران را داده بود، اکنون اعمال تعرفه گمرکی را به عنوان بخشی از حمایت ایالات متحده از جریان اعتراضات دانسته است. این در حالی است که ترامپ تا هفته گذشته، تهران را به حمله نظامی و حمایت فیزیکی از معترضین تهدید کرده بود.
جدا از چرخش دونالد ترامپ در نحوه مواجهه با ایران و چرایی عقب نشینی وی از تصمیم احتمالی برای اقدام نظامی علیه تهران، سوال اینجاست که اعمال تعرفه گمرکی چه کمکی به پیشبرد اهداف وی در سیاست خارجی خواهد کرد؟
یک تیر و دو نشان ترامپ با اعمال تعرفه های گمرکی
نگاهی به آمار تجارت خارجی ایران به ویژه در حوزه صادرات نفتی طی سال های اخیر، نشان می دهد که چین همواره رتبه نخست شراکت تجاری با تهران را در اختیار دارد. تخفیف های نفتی ارائه شده از سوی ایران به پالایشگاه های خصوصی و کوچک چین، پیش از این نیز خشم ترامپ را برانگیخته و خواستار توقف چنین جریان تجاری شده بود. اکنون اما به نظر می رسد ترامپ به بهانه حمایت از اعتراضات در ایران، بیش از آنکه قصد کمک به اپوزسسیون ایرانی را در سر داشته باشد، به فکر محدود سازی دسترسی چین به منبع انرژی ارزان قیمت است.
در حقیقت، فارغ از رویکرد سیاسی دولت ترامپ در خصوص ایران، هرگونه مقابله میان واشنگتن و تهران در دوران ریاست جمهوری وی را باید در درون پازل بزرگتری به نام جنگ تجاری با چین نگریست. در دل چنین چارچوبی، هرگونه تلاش حداکثری دولت ترامپ برای محدودسازی دسترسی چین به منابع انرژی ارزان قیمت، حرکتی رو به جلو در مواجهه نرم علیه پکن به حساب می آید.
اما نهایتا، دست ترامپ برای پاسخگویی به فشار رسانه ای شکل گرفته در آمریکا برای حمایت وی از جریان اعتراضات در داخل ایران، چندان هم خالی نماند. وی اکنون مدعی است که وضع عوارض گمرکی جدید را به عنوان ابزاری موثر در مسیر مقابله با ایران وضع کرده است. با این حساب، ترامپ با وضع چنین تعرفه ای، دو هدف را با یک تیر بسیار کم هزینه و بی دردسر نشانه رفت.
قدم بعدی ترامپ در قبال ایران؛ باید منتظر جنگ بود؟
شخصیت دونالد ترامپ علیرغم همه پیچیدگی هایی که وی را غیرقابل پیش بینی می سازد، چند ویژگی بارز نیز در بر دارد که به پیش بینی حرکات آتی وی کمک شایانی می کند. مهمتر از همه اینکه دونالد ترامپ اگرچه اکنون در قامت رئیس جمهور ایالات متحده خود را معرفی می کند، اما تفکر تجاری همچنان روح وی را در تسخیر خود دارد! ترامپ بر خلاف روسای جمهوری سلف خود، علاقه ای به لفاظی های بی مورد یا سر دادن شعار حقوق بشر ندارد. ترامپ معمولا سعی می کند عمده وقت و تمرکز خود را بر عایدات حاصل از یک توافق تجاری متمرکز کند. برای وی بسیار مهم است که حتی اگر در اقدامی بسیار غیر معمول، دست به ربودن رئیس جمهور ونزوئلا بزند، این ربایش ارزان قیمت تمام شود!
لذا، نگاهی به تمامی قراردادهای تجاری امضا شده میان آمریکا و دیگر کشورهای جهان در هر دو دوره ریاست جمهوری ترامپ، این ویژگی بارز را به خوبی آشکار می سازند. با این حساب، علیرغم گزارش های منتشر شده از سوی رویترز در خصوص تحرکات نظامی آمریکا در منطقه، به سختی می توان منتظر جنگی تمام عیار یا اقدام نظامی به معنای متداول آن بود. هرچند، قرارگیری طرفین در اوج تنش های بی سابقه از انقلاب ۱۳۵۷ تاکنون، گزینه اقدام نظامی را از طرف هر دو سوی این جبهه همچنان روی میز حفظ می کند، اما چنین درگیری یا رخ نخواهد داد و یا در صورت رخداد نیز، بسیار سطحی و محدود خواهد بود.
نظر شما