بازار؛ گروه بورس: در روز یک شنبه نمادهای بزرگی از گروه های نفتی، پتروشیمی و فولادی مثبت بودند که همه آنها از ارز تالار دوم که در محدوده ۱۳۰ هزار تومان است سود می برند. بقیه نمادهای کوچک همه صف فروش بودند یا در منفی های بالا معامله می شدند. این اتفاق تحت تاثیر ناارامی های رخ داده که در روزهای اخیر شدت گرفته بود. این عملکرد دوگانه حکایت از این دارد که نمادهای کوچک توسط صندوق تثبیت حمایت نمی شود. از طرف دیگر حقوقی ها نیز عرضه سهام را افزایش داده اند و همین مساله منجر شده سهامداارن خرد در آستانه زیان ببینند در حالی که با وضعیت تورمی اقتصاد این عملکرد همخوانی ندارد.
بخشی از این چرخش رفتار سهامداران خرد را میتوان به افزایش عرضه ها نسبت داد عواملی که فضای احتیاط را در بازار سهام تقویت کرده است. همزمان، ابهامات بودجهای، نگرانی از نرخ بهره و تحولات سیاستی نیز باعث شده سرمایهگذاران با احتیاط بیشتری در بورس رفتار کنند. بنابراین رشد آینده بازار سهام عمدتا بر پایه بهبود متغیرهای کلان اقتصادی و بازگشت آرامش به جامعه بر می گردد. هرچند در شرایط کنونی سیگنالهای حمایتی دولت می تواند بازار را به حالت تعادل برگرداند.
سناریوهای پیشروی بورس
بازار سرمایه در مقطع کنونی با سناریو روبروست؛ نخست، بورس با بازگشت سطح روانی وارد فاز نوسانی و تعادلی شود و پس از تخلیه هیجان، مسیر خود را با شیبی ملایمتر ادامه دهد. در سناریوی دوم، شاخص بورس با از دست دادن این سطح حمایتی میتواند اصلاح را تا محدودههای پایینتر ادامه دهد. با این حال، در صورت ثبات متغیرهای کلان و کاهش تنشهای سیاسی، همچنان هدفهای ۴.۵ میلیون واحد در کوتاه مدت و ۷ میلون واحد بلندمدت برای شاخص می تواند قابل دسترسی باشد.
علیرضا سادات در گفتگو با بازار گفت: در شرایط کنونی بسیاری از سهامداران خرد نگران هستند، در حالی که رشد قبلی بورس، در نتیجه سیگنالی از امیدواری سرمایهگذاران به شفافیت بیشتر و کاهش رانتها بود. در بلندمدت تحقق آثار پایدار سیاست منوط به رفع محدودیتهای وارداتی و تسهیل تامین ارز برای شرکت ها است. از این رو تکنرخی شدن ارز، در کوتاهمدت شوک تورمی ایجاد میکند، اما در میانمدت میتواند به ثبات و کارایی بیشتر بازار سرمایه منجر شود. تجربه کشورهای دیگر، مانند ترکیه و آرژانتین، نشان میدهد که چندنرخی بودن ارز به تضعیف تولید و افزایش فساد میانجامد، در حالی که یکسانسازی نرخها، با مدیریت صحیح، رشد اقتصادی را تسریع میکند.
وی افزود: هرچند در بورس و بازار سرمایه، تکنرخی شدن، سیگنال مثبتی برای رشد باید رخ می داد، اما فعلا تکنرخی شدن ارز، بدون اصلاحات ساختاری، میتواند به چالشهای جدی منجر شود، افزود: قبلا یکی از اصلیترین موانع رشد بورس، انتظارات تورمی و حرکت نقدینگی به سمت بورس و طلا بود. در ایران، تقاضای احتیاطی برای ارز و طلا، ناشی از بیثباتی اقتصادی، همچنان پابرجاست. به همین دلیل بدون کنترل تورم و انضباط پولی، این سیاست تک نرخی در در معرض فرسایش قرار گرفته است.
این کارشناس با بیان اینکه حذف رانتها میتواند انگیزه صادرکنندگان برای بازگشت ارز را افزایش دهد، تصریح کرد: در مقطع کنونی فشارهای هیجانی و سیگنالهای سیاستی، اعتماد فعالان را تحت تأثیر قرار میدهد. برای آمادگی، نیاز به اصلاحات نهادی مانند تداوم کنترل تورم، اصلاح بودجه و افزایش شفافیت است.
سادات اظهار کرد: سیاست ارزی در حوزه تجارت خارجی، میتواند صادرات را تقویت کند که به نفع شرکت های صادراتی است، حالا باید دید این شرکت ها چه قدر نسبت به تعهدات ارزی پایبند هستند. در مقطع کنونی دستگاه قضایی وعده داده با عدم رفع تعهدات با پرونده قضایی مواجه می شوند واین مساله می تواند آنها را با فشار فروش مواجه کند.
این کارشناس ادامه داد: عملکرد مثبت بورسی شرکت های صادراتی این است که با حذف رانتهای وارداتی، انگیزه برای بازگرداندن ارز صادراتی افزایش مییابد و عرضه ارز رسمی بیشتر میشود. بر اساس پیشبینیها، در میانمدت، نرخ ارز در بازار آزاد کاهش یابد و ثبات برقرار شود. در بخش تولید، شفافیت ارزی، پیشبینیپذیری درآمد بنگاهها را افزایش میدهد و سرمایهگذاری را تشویق میکند.
وی ادامه داد: حرکت تک نرخی کردن ارز کل اقتصاد را منتفع می کند و بازار سرمایه نیز از اقتصاد کلان مستثنی نیست و رشد خواهد کرد و سهامداران نیز مطمئناً از این سیاست نفع خواهند برد اما اگر اقتصاد کشور نتواند از این وضعیت را مدیریت کند قطعا سیاست ارزی نمی تواند به تنهای به رشد نمادهای بورسی کمک کند.
بررسی رفتار سهامداران
اصلاح اخیر بیش از آنکه نشانه تغییر روند باشد، واکنشی طبیعی به ناآرامی ها و حتی رشد سریع قیمتها و شناسایی سود معاملهگران کوتاهمدت بود. حمایت از نمادهای شاخصساز و سهام پرتراکنش، بهویژه در نیمه دوم هفته، موجب شد بازار سهام از فضای هیجانی فاصله بگیرد و خریداران بار دیگر بهصورت محتاطانه وارد میدان شوند. تجربه اعتراضات گذشته نشان می دهد که بار دیگر نقش صندوقهای حمایتی در مهار هیجانات و جلوگیری از تعمیق اصلاحها پررنگ است.
اما واقعیت این است که مهمترین پیشران بورس همچنان نرخ دلار در تالار دوم مرکز مبادله بود و صندوق تثبیت نمادهای را می خرد که سود ارزی دارند. تداوم رشد این نرخ و تثبیت آن بالاتر از محدوده ۱۲۰ هزار تومان، توجیه بنیادی سهام دلاری و صادراتمحور را حفظ کرده و به موتور اصلی تقاضا در بازار تبدیل شده است. از آبان ماه و همزمان با تقویت دلار رسمی، بازار سهام نیز وارد فاز صعودی شد و راهاندازی تالار دوم، شتاب این حرکت را افزایش داد. با این حال، هرگونه افت معنادار دلار رسمی از سطوح فعلی میتواند روی رشد نمادهای مصرف کننده ارزی در بورس موثر باشد.
در سطح جهانی نیز افت کوتاهمدت قیمت طلا و کامودیتیها، تحتتاثیر تعطیلات سال نوی میلادی و برخی تحولات ژئوپلیتیک، بر فضای معاملات بیاثر نبود، هرچند این کاهشها موقتی ارزیابی می شود. در حال حاضر سناریوی محتمل برای بورس تهران، حرکت نوسانی و تدریجی به سمت تعادل است. چون بازار سهام همچنان از پشتوانههای بنیادی مانند نرخ ارز، انتظارات تورمی و بهبود نسبی سودآوری شرکتها برخوردار است، اما تداوم روند صعودی نیازمند تقویت اعتماد سرمایهگذاران، افزایش ورود نقدینگی حقیقی و انتشار گزارشهای مثبت عملکرد شرکتهاست.
از سوی دیگر، در صورت ثبات فضای سیاسی و عدم بروز شوک جدید، میتوان انتظار داشت بازار سهام مسیر افزایشی آرامتر و کمریسکتری را تجربه کند. در مقابل، تشدید ریسکهای سیاسی یا ابهامات بودجهای میتواند بار دیگر نوسانات را افزایش داده و روند تعادلی بازار را با وقفه مواجه سازد.
بورس تهران در مقطع کنونی نه در آستانه تغییر روند، بلکه در مرحله واکنشی قرار دارد؛ مرحلهای که در آن، اصلاحهای کوتاهمدت و نوسانات محدود میتواند پیشنیاز تداوم یک مسیر صعودی پایدارتر باشد. هفته پیشرو بیش از هر چیز، آزمونی برای سنجش میزان اعتماد سرمایهگذاران به متغیرهای بنیادی و سیاستهای کلان خواهد بود.
نظر شما