۱ دی ۱۴۰۱ - ۰۰:۲۵
 کالابرگ الکترونیکی در ایستگاه پایانی| یارانه نقدی بهتر است یا اعتبار خرید؟
پژوهشکده پولی و بانکی بررسی کرد؛

 کالابرگ الکترونیکی در ایستگاه پایانی| یارانه نقدی بهتر است یا اعتبار خرید؟

طرح کالابرگ الکترونیک در مراحل پایانی قرار دارد و با تدابیر دولت به زودی اجرایی خواهدشد که مهمترین نکته مثبت، اختیاری بودن آن است.

به گزارش بازار به نقل از ایبِنا، اصلاح نظام یارانه‌ای یکی از اقدامات مثبت دولت سیزدهم بود که بالاخره این جسارت را به خرج داد تا بساط ارز ۴۲۰۰ تومانی برای همیشه از اقتصاد جمع شود؛ ارزی که جز رانت و فساد عایدی نداشت و زمینه خروج بسیاری سرمایه و ارز از کشور را رقم زد.

با حذف ارز ترجیحی در اردیبهشت ماه امسال، دولت تصمیم گرفت تا یارانه نقدی ۴۵ هزار تومانی را افزایش دهد و براین اساس به ۹ دهک درآمدی جامعه یارانه ۴۰۰ و ۳۰۰ هزار تومانی را پرداخت کند. بعد از آن اعلام شد که یارانه نقدی جای خود را به کالابرگ الکترونیک خواهد داد، اما نه مانند کوپن دهه ۶۰؛ بلکه به شکل اعتبار خرید در کارت بانکی افراد.

حالا پس از بررسی‌ها و کار کارشناسی در دولت، اجرای طرح کالابرگ الکترونیک به ایستگاه پایانی رسیده و پیگیری‌های تازه از وزارت رفاه هم نشان می‌دهد که هم‌اکنون طرح جدید کالابرگ الکترونیک در استان هرمزگان آغاز شده است و در صورتی که نتایج آن موفقیت‌آمیز باشد به‌زودی در سراسر کشور پیاده‌سازی خواهد شد.

بر اساس اخرین اخبار منتشر شده، در طرح کالابرگ الکترونیکی، پرداخت نقدی یارانه و کالایی به‌صورت همزمان عملیاتی می‌شود؛ یعنی اگر اعتبار لحاظ شده تا پایان ماه استفاده نشود، امکان برداشت نقدی برای سرپرست خانوار فراهم است.

بهترین تصمیم دولت در این‌باره نیز قدرت انتخاب دادن به مردم است چرا که به گفته وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی و استفاده از کالابرگ الکترونیکی اختیاری است.

در اجرای طرح کالابرگ الکترونیک، زمان استفاده از آن جلوتر از یارانه نقدی است ضمن اینکه ممکن است کالاهای مشمول این طرح با تخفیف‌هایی همراه باشد چرا که در سطح گسترده زیر نظر دولت توزیع خواهند شد. اما به هر حال برخی هم معتقدند که یارانه نقدی بهتر از کالابرگ است و این فرصت را به مصرف کننده می‌دهد که خودش کالای مورد نیاز خود را با هر قیمت و کیفیتی تهیه کند.

حسین محمودی اصل؛ کارشناس مسائل اقتصادی گفت: کالابرگ در شرایط کنونی اقتصاد و معیشتی مردم باعث می‌شود که قیمت کالا در زمان رسیدن به دست مردم متعادل‌تر باشد و از سوی دیگر فروش شرکت‌ها نیز بهتر شود.

وی افزود: مردم با استفاده از کالابرگ، می‌توانند اقلام اساسی خود را تهیه کنند که در این صورت ویتامین و کالری مورد نیاز آن‌ها هم تامین می‌شود.

محمودی اصل ادامه داد: در پرداخت نقدی، مردم به دلیل داشتن مشکلات اقتصادی فراوان، ممکن است در اولویت‌بندی، به میزان دریافت ارزش بالای غذایی بدن خود توجه نکنند و حتی به جز داشتن مسائل اجتماعی از نظر اقتصادی چالش‌هایی را ایجاد می‌کند به این صورت که افراد با بدن‌های ضعیف زود مریض می‌شوند، چون ممکن است فرد مبلغ به دست آورده را صرف خرید کالاهای اساسی نکند. کالابرگ می‌تواند مدیریت تغذیه را برعهده بگیرد. در نهایت تهیه سبد کالایی برای دریافت یارانه چه به صورت کالابرگ چه به صورت نقدی اقدامی مفید است.

محمدصادق مفتح؛ قائم مقام وزیر صمت در امور بازرگانی نیز معتقد است: کالابرگ ممکن است مشکلات نظام توزیع دهه ۶۰ را تداعی کند، اما اینکه سبد کالایی داشته باشیم که به جامعه هدفی در زمان‌های مشخصی برسانیم، یک روش مرسوم در دنیاست که حتی در آمریکا هم به عنوان لیبرال‌ترین اقتصاد دنیا، حدود ۴۰ میلیون نفر سبد کالا دریافت می‌کنند.

وی در گفت‌وگو با خبرنگار ایبِنا افزود: اینکه مانند نان، به یک کالا برای همه اقشار یارانه بدهیم تا سطح عمومی قیمت را پایین بیاورد که به معیشت جامعه کمک شود، گروه‌های هدف را شناسایی و از بازار جدا سازیم و در مکانیزم و روش تعریف شده نیاز آن‌ها را تامین کنیم؛ دو هدف محقق خواهد شد؛ نخست اینکه هزینه آن سبد از کالاها در هزینه خانوار مورد نیاز کاهش پیدا می‌کند. مورد دوم هم، چون گروه قابل توجهی از خانواده‌ها تامین مایحتاج خود را در مسیری غیر از بازار عمومی انجام می‌دادند؛ بنابراین آن نیاز از بازار خارج می‌شود؛ بنابراین دیگر گروه‌هایی که تحت پوشش این نظام حمایتی نیستند هم به طور غیرمستقیم منتفع می‌شوند و در واقع اگر این طرح به درستی انجام شود که کار سختی هم نیست؛ کل جامعه منتفع می‌شود نه فقط گروه هدف خاصی.

علاوه بر حامیان کالابرگ الکترونیکی، برخی نیز با یارانه نقدی موافق هستند.

عطا بهرامی؛ کارشناس اقتصادی درباره سیاست دولت برای جبران افزایش قیمت‌ها از ناحیه هدفمندی یارانه ارز ترجیحی اظهار کرد: به دلایل بسیار زیادی می‌توان اثبات کرد که اصلا نباید به سمت کالابرگ الکترونیک حرکت کرد؛ زیرا ما یک زمانی کوپن داشتیم و بعد به سمت یارانه نقدی رفتیم. این در حالی است که خروجی نظام کوپنی در دهه ۶۰ و ۷۰ این بود که ما به قصد عدالت این کار را انجام دادیم تا حداقل خرید ضروری مردم تامین شود، اما نتیجه این گونه بود که ضریب جینی به ۰.۴۱، ۰.۴۲ و حتی به ۰.۴۳ هم رسید که عملا در آمارهای برابری اجتماعی خودش را نشان نمی‌داد. اما در سال ۸۹ یارانه نقدی مستقیم ۴۵۵۰۰ تومان معادل حدود ۴۵ دلار پرداخت شد و خروجی آن کاهش ضریب جینی بود و از ۰.۴۲ و ۰.۴۳ به ۰.۳۶ رسید که رکورد کاهش نابرابری در کل دنیا بود.

وی تاکید کرد: بنابراین این تجربه را داریم و زیرساخت آن نیز در دسترس است. نکته بعدی موضوع انتخاب مصرف کننده است. ما می‌خواهیم تشخیص دهیم که مثلا کالاهای اساسی این موارد مشخص است. خب این تشخیص نیاز به یک جلسه دارد که مشخص کند که مثلا مرغ، تخم مرغ و ... کالای اساسی باشد. این در حالی است که می‌دانیم که خیلی از افراد در جامعه، به عنوان مثال، مرغ و تخم مرغ به دلایلی استفاده نمی‌کنند و یا بسیاری از مردم در روستاها، از تخم مرغ و مرغ تولیدی خودشان استفاده می‌کنند؛ بنابراین با نظام کوپن و کالابرگ انتخاب مصرف کننده را مخدوش خواهیم کرد. از سوی دیگر زیرساخت آن نیز پیچیده است و متاسفانه با فساد و خطا همراه است و سودی ندارد.

این اقتصاددان افزود: همچنین باید یادآور شد که در کل دنیا پرداخت مستقیم انجام می‌دهند، مثلا دولت انگلیس به هر خانواده ۴۰۰ پوند بابت یارانه انرژی پرداخت می‌کند. این در حالی است که ما در کشورمان قیمت بنزین را دستکاری می‌کنیم و به قیمت کمتر از ۸ سنت می‌دهیم و می‌گوییم هرچقدر بیشتر مصرف کنید، بیشتر پول بدهید؛ در نتیجه عکس هدف گذاری اولیه و بر ضد عدالت عمل می‌کنیم.

بهرامی در پایان گفت: یارانه نقدی مستقیم کاملا عادلانه، شفاف و قابل رهگیری است و فرصت انتخاب را به مصرف کننده می‌دهد تا مدیریت معیشتش را خودش انجام دهد.

کد خبر: ۱۹۵٬۳۹۸

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha