۹ آذر ۱۴۰۰ - ۰۰:۰۲
کد خبر: . ۱۲۰٬۳۱۶
دور کنونی مذاکرات به معنای بقا یا مرگ برجام است| فهم اشتباه از سیاست منطقه ای آمریکا صورت نگیرد

پروفسور «شیرین هانتر» معتقد است دور کنونی مذاکرات احیای برجام حساس است و شکست در آن به معنای نابودی برجام است.

بازار؛ گروه بین الملل: مذاکرات هسته ای از روز دوشنبه ۸ آذرماه در وین آغاز به کار کرده است. این دور از گفتگوها دور هفتم مذاکرات هسته ای به شمار می رود که از تابستان سال جاری تاکنون به تعویق افتاده است.

ایران در دور جدید گفتگو سه شرط را مطرح کرده است. سعید خطیب زاده، سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران، در این خصوص با بیان اینکه عملی که از دولت فعلی ایالات متحده دیدیم، متاسفانه در خلاف جهت اعلامی آنها بوده است، گفت: ایالات متحده مسیرش برای بازگشت به برجام روشن است؛ باید بپذیرد به عنوان مقصر وضعیت فعلی از این مسیری که رفته برمی‌گردد.

وی تصریح کرد: آمریکا برای بازگشت از این مسیر غلط باید تحریم‌های ظالمانه و غیرقانونی که بعد از خروج آمریکا از برجام اعمال کرده، همه را یکجا به صورت موثر بردارد و مهمتر اینکه تضمین بدهد که هیچ دولتی در ایالات متحده مجدداً جهان و حقوق بین الملل را به سخره نخواهد گرفت و این شرایط را تکرار نخواهد کرد.

برخی استدلال می کنند ایران با اعلام این سه شرط به دنبال شکست مذاکرات است. در حالی که به اعتقاد برخی این سه شرط منطقی و بر اساس تعریف یک معاهده بین المللی است.

خبرنگار بازار در گفتگو با پروفسور «شیرین هانتر» عضو شورای روابط خارجی آمریکا و استاد دانشگاه جورج تاون به بررسی این موضوع پرداخته است که در ادامه می آید.

هانتر متخصص مسائل سیاسی ایران، خاورمیانه و اسلام سیاسی است. تا پیش از انقلاب ۵۷ ایران، هانتر عضو وزارت امور خارجه ایران بوده‌است و پس از آن به ایالات متحده مهاجرت نمود. وی به زبان‌های فارسی، انگلیسی، فرانسه و ترکی مسلط است. وی همچنین عضو شورای روابط خارجی امریکاست.

کتاب «روابط ایرانی-عربی، فرایندهای تنش و سازگاری» از جمله کتابهای متأخر هانتر است. این کتاب تلاشی برای فهم و درک بهتر تاثیرات رقابت‌های فرهنگی، مدرنیزاسیون (نوگرایی)، اختلافات قومی و مذهبی، دولت‌سازی، نقش قدرت‌های بزرگ و سیستم سیاسی بین‌المللی بر روابط ایرانیان و اعراب طی هفت دهۀ گذشته است.

از جمله آثار دیگر وی می توان به کتابهای «خدا در کنار ماست: دین و امور بین الملل»، «سیاست خارجی ایران در دوران بعد از شوروی»، «ایران متفرق: ریشه های تاریخی مناظرات ایرانیان درباره هویت »، «فرهنگ و حکومت در قرن بیست و یکم»، «اسلام در روسیه؛ سیاست هویت و امنیت»، «آینده اسلام و غرب؛ برخورد تمدنها یا همزیستی مسالمت آمیز»، «صدای اسلام از جناح اصلاح طلب»، «اسلام و حقوق بشر»، «مدرنیزاسیون، دموکراسی و اسلام» و «اسلام: دین دوم اروپا» اشاره کرد.

*دور جدید گفتگوهای هسته ای بین ایران و طرف مقابل برجام از روز دوشنبه آغاز شد. ارزیابی شما از این دور گفتگوها چیست؟
این دور از مذاکرات می تواند یکی از مراحل سازنده یا شکست باشد. اگر پیشرفت‌هایی بین ایران و سایر طرف‌های برجام به‌ویژه ایالات متحده در مورد مسائل کلیدی حاصل شود، حتی اگر همه مسائل حل و فصل نشوند، چشم‌انداز حل مسائل باقی‌مانده طی دور دیگری از مذاکرات بهبود خواهد یافت. با این حال، اگر پیشرفتی حاصل نشد، باید تصور کرد که برجام احیا نخواهد شد.

*بر اساس اخبار موجود تیم هسته ای ایران در دوره جدید کارشناسان اقتصادی زیادی را همراه خود داشته است و ایران اعلام کرده است که به منظور رفع تحریمها مذاکره می کند. این موضوع چه پیامی برای آمریکا دارد؟
ایران می گوید که هدف از این مذاکرات لغو تحریم‌ها علیه ایران است. با این حال، سایر طرف‌های مذاکره با دیدگاه ایران موافق نیستند. آنها خواسته های خود را دارند که انتظار دارند ایران آنها را برآورده کند. اگر ایران بر موضع اعلام شده خود پافشاری کند، در آن صورت شانس نتیجه گیری موفقیت آمیز مذاکرات بسیار کم خواهد بود.

*رابرت مالی در سفرهای اخیر خود توانسه نظر موافق کشورهای حاشیه خلیج فارس به توافق هسته ای را جلب کند. این در حالی است که در دوره اوباما کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس مخالف برجام بودند. ارزیابی شما از سفر رابرت مالی چیست؟
در نهایت، اعراب خلیج فارس هر توافقی را که ایران و آمریکا بر سر آن توافق کنند، خواهند پذیرفت. با این حال، در صورت شکست مذاکرات و افزایش فشارهای آمریکا بر ایران، روابط ایران و اعراب خلیج فارس به احتمال زیاد آسیب خواهد دید. آنها در مقابل مخالفت های جدی آمریکا با ایران دوست نخواهند شد.

*برخی معتقد هستند اگر مذاکرات به نتیجه نرسد آمریکا احتمالا مانع صدور نفت ایران به چین خواهد شد. آیا این موضوع امکان پذیر است؟ ایران در حالی نفت می فروشد که تحت تحریم قرار دارد.
صادرات نفت ایران بسیار کم است. چین به اندازه‌ای که از سایر تولیدکنندگان نفت می‌خرد، از ایران نفت نمی‌خرد. این احتمال وجود دارد که ایالات متحده و چین معامله ای انجام دهند که بر اساس آن چین واردات نفت خود را از ایران متوقف کند و ایالات متحده با پکن در برخی موارد دیگر موافقت کند. روابط ایالات متحده و چین به وضوح روابط بین ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی در طول جنگ سرد نیست. بنابراین، ایران نباید روی چین به عنوان ابزار فشار بر آمریکا حساب کند.

*اگر مذاکرات به نتیجه نرسید چه اقداماتی از سوی آمریکا علیه ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی ممکن است صورت گیرد؟
در صورت شکست مذاکرات، ایالات متحده می تواند تلاش کند تا پرونده هسته ای ایران دوباره به شورای امنیت ارسال شود. چنین اقدامی می تواند به معنای بازگشت تحریم های بین المللی و همچنین تحریم های موجود آمریکا باشد. چنین نتیجه ای شرایط اقتصادی و در نتیجه اجتماعی و سیاسی ایران را بدتر می کند.

مهم این است که ایران اشتباه محاسبه نکند. به نظر می رسد برخی در ایران فکر می کنند که ایالات متحده به دلیل نگرانی خود در مورد چین، مشتاق خروج از خاورمیانه است و بنابراین چاره ای جز سازگاری با ایران ندارد.

اما آنها باید بدانند که استراتژی دفاعی ایالات متحده حداقل دو درگیری همزمان را پیش بینی می کند. به عبارت دیگر، رویارویی با چین لزوماً به این معنا نیست که در صورت لزوم، ایالات متحده به چالش‌های دیگر صحنه‌ها از جمله خاورمیانه پاسخ نخواهد داد.

۹ آذر ۱۴۰۰ - ۰۰:۰۲
کد خبر: ۱۲۰٬۳۱۶

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 2 + 2 =